Witte paradox

Wanneer de schemer valt over de Alblasserwaardse polders verschijnen uit alle hoeken van de streek slanke witte vogels. Bij donker weer – en dat is het regelmatig in de wintermaanden – zijn ze haast niet te zien: grote zilverreigers. Statig vliegen ze naar hun slaapplaats. Alleen, of vergezeld van reisgenoten. De dag zit er weer op. In de af en toe gakkend gonzende polders hebben ze de hele dag rondgestruind. Soms groepsgewijs. Sinds twee jaar worden ze door vogelaars van de Vogelwerkgroep minstens driemaal per winter geteld op de slaapplaatsen. Laatst – eind december 2008 – konden 106 exemplaren worden vastgesteld op zes slaapplaatsen (met drie nulwaarnemingen): recordveel! Het lijkt de soort voor de wind te gaan.

Ik herinner me nog een paar dagen voor Kerst 2007: zwaar berijpte bomen en stille witte polders. Koukleumend stond daar langs een in ijs verstard slootje een groep van zestien grote zilverreigers. Alsof ze het levende bewijs wilden vormen dat ze ook wel tegen een stootje konden. Daar hebben ze alle reden toe: glorieus wordt de soort regelmatig aangehaald als bewijs van verregaande klimaatverandering. Hoe dat komt? De laatste Elfstedenwinter moeten we zoeken in 1996/1997. Sindsdien zijn alle winters zacht tot zeer zacht verlopen. De grote witte parel kreeg daardoor voet op de niet langer bevroren Nederlandse winterbodem. Snelle uitbreiding als gevolg. In november 2007 werd voor het eerst in de geschiedenis met verve de 1000-grens van op slaapplaatsen aanwezige grote zilvers gepasseerd. Is hiermee het verband tussen klimaat-verandering en de toename van grote zilverreigers verdedigd? Ik raad voorzichtigheid aan: pas op voor het overbekende voorbeeld van ooievaars en baby’s. De comeback van de ooievaar in de jaren negentig ging samen op met de toename van het aantal geboortes in ons land. Maar of die twee wat met elkaar te maken hebben? Ik denk het niet! Hetzelfde geldt voor het duo klimaatverandering en de toename van overwinterende grote zilverreigers. Of daar zo één op één een verband tussen is, valt te betwijfelen.

Met het oog op de komende uitspattingen van Koning Winter rijst wel een vraag: blijft het zilverwit wel zo prominent aanwezig als het wit van Koning Winter langdurig verschijnt? De tijd zal het ons leren. De natuur blijft verrassen, dus wie weet!

Anthonie Stip

Wilt u reageren op deze column? Dat kan! U kunt uw reactie kwijt op het Natuurforum van de Alblasserwaard. Wel dient u zich dan eenmalig te registreren. U kunt dan altijd meediscussieren met andere Alblasserwaardse natuurlief-hebbers!