Het kan, dat bewijst deze winter maar weer eens. Koude winters kunnen ook ten tijde van klimaatverandering nog voorkomen. Veel landgenoten lopen met het door de media geïndoctrineerde idee in hun hoofd dat winterweer niet meer kan als het klimaat verandert. Ik help u uit de droom: het klimaat verandert altijd, ook honderd jaar geleden al. Kunnen wij niet mijmeren over die koude winters van toen? Misschien is dit dan een ruwe doorbreking van uw mijmering: ook toen veranderde het klimaat al.
Herinnert u zich Kopenhagen nog? Ja, het is die conferentie van vorig jaar, gehouden in de Deense hoofdstad. Een klimaatconferentie die iedereen van schrik al weer vergeten is. Want het resultaat was bedroevend, en zulk nieuws wordt – misschien wel door politieke druk – niet al te breed uitgemeten in de media. Het sneeuwde toen die conferentie werd gehouden; voor klimaatsceptici een reden om nog harder te schreeuwen dat er niets aan de hand is. Het sneeuwt toch weer eens sinds weet ik veel hoe veel jaar?
Ik moest aan dat vergeten Kopenhagen denken toen onlangs een foto in mijn mailbox plofte. Dat ploffen kwam door het forse formaat van de bijlage. Wat op die foto stond afgebeeld, vind ik een prachtige verbeelding van de paradox van klimaatverandering. Op de bewuste foto was namelijk een bevroren sloot te zien. Niks bijzonders natuurlijk. Geen sneeuw op het ijs, want de plaat was zo net voor Kerst gemaakt. Tussen het water en de kristallen van het ijs, tekende zich een witte gestalte af. Lange poten, forse snavel. Diepgevroren lag daar een Grote zilverreiger gestrekt. Ongetwijfeld geveld door gebrek aan voedsel. De vorst had hem de nekslag gegeven. Duidelijk de consequenties van eigenwijsheid. Soortgenoten waren in het weekeinde van 18 en 19 december 2009 al massaal vertrokken, zuidwaarts. Tientallen Blauwe reigers en Grote zilverreigers werden gezien, on the move naar beter oorden. Maar dit exemplaar was gebleven, samen met nog een paar eigenwijzen. Spaarzamelijk was er nog wat voedsel beschikbaar, maar na de Siberische 20 december met de zware sneeuwval, werd het erg moeilijk. En nu lag hij, mooi geconserveerd, vast te vriezen in het ijs. Klimaat in kristal. Paradoxaal, toch?
Een warmer klimaat had er namelijk voor gezorgd dat de Grote zilverreiger zijn verspreidingsareaal kon uitbreiden tot aan Nederland. De zachte winters kon hij prima overleven. Toen het in december 2007 weer eens even vroor, kropen ze allemaal wat onwennig bij elkaar. Met het credo het zal wel loslopen in hun achterhoofd. En het liep inderdaad wel los. Een winter later werd het serieuzer met de kou, en gingen ze gedeeltelijk de wieken op. Wijs geworden van die winter, was het nu half december snel gebeurd. Veel zilverreigers maakten dat ze wegkwamen. Behalve die paar die ‘geloofden’ in de klimaatverandering, met zijn warme Nederlandse winters. Het zal wel loslopen. En da deed het nu eens even niet. Het boegbeeld van Nederlandse klimaatverandering, de Grote zilverreiger, werd klimaat in kristal. Want een warme winter bleef uit.
Denk nu niet dat ik niets om die koulijdende vogels geef. Toch heerst wat dat betreft bij mij de ratio over de emotie. Ik ben heel benieuwd hoe deze weersomstandigheden hun weerslag hebben op de vogelstand, ja eigenlijk op de gehele Nederlandse biodiversiteit. Hoe staan de bermen van snelwegen er na die tonnen zout komend voorjaar bij? En hoeveel Groene spechten overleven zulk weer? Want bedenk wel dat bij voorgaande koude winters deze miereneter lang niet zo algemeen was in de Alblasserwaard als dat hij dat nu is. Er rijzen allemaal vragen omhoog, waar ik heel graag een antwoord op zou willen zien. Een extra stimulans om veel naar buiten te gaan, en te tellen. Er is genoeg om komend jaar eens onder de loep te nemen! Ik wens iedereen veel natuurgenot toe in 2010!
Anthonie Stip