Kolonievogels in de Alblasserwaard anno 2008
In 2000 is in ``Onze Waard``, het contactorgaan van de Natuur en Vogelwacht De Alblasserwaard, een eerste artikel verschenen over kolonievogels in de Alblasserwaard. De bedoeling is regelmatig een overzicht te geven, zowel in Onze Waard als op de site, van de laatste gegevens. Ook in het ornithologisch jaarverslag is een overzicht te vinden.
Oeverzwaluw
Nieuw
in 2002 was de Oeverzwaluw. Een soort die je kon verwachten met zoveel
grondwerk in verband met de Betuwelijn. Vroeger broedde de soort in de
Avelingen en ook bij de Put van van Zessen was een kolonie. Vanzelf was er in
vroeger jaren een zelfde verschijning van tijdelijke kolonies bij grotere
projecten zoals nu de Betuwelijn maar daar zijn niet zoveel gegevens over
bekend. Ook in polder Nieuwland heeft de soort enkele jaren gebroed of pogingen
daartoe gedaan.. De gronddepots van de Betuwelijn zijn verdwenen en ook in
polder Nieuwland leken de mogelijkheden voor deze zwaluw voorbij. In 2006 werden
dan ook geen zekere broedgevallen meer vast gesteld en ook 2007 leverde niets
op. Groot was dan ook de verrassing toen in 2008 in polder Nieuwland weer enkele paren begonnen met het graven van een nestgang. Na de eerste
nestgangen in een talud onder aan de dijk gingen later ook vogels aan de gang
in een gronddepot, met dank aan de aannemer die het depot met rust liet. Het
totaal aantal nestgangen in polder Nieuwland bedroeg maximaal 190 stuks !! Door
verstoring en afspoeling zullen niet alle gangen een kompleet nest hebben
opgeleverd en ook het aantal uitgevlogen jongen laat zich alleen maar raden.
Nog groter was de verrassing toen gemeld werd dat in een gronddepot bij de
haven van Alblasserdam ook een kolonie aanwezig was. Overleg met gemeente en
aannemer zorgde ervoor dat de vogels rustig hun broedsel konden groot brengen.
Het aantal nestgangen hier bedroeg 90 stuks. Op beide locaties zijn vogels
geringd.
Roek
Nieuw
in 2002 is een grote kolonie bij de rotonde van Gorinchem. Hier vestigde zich
dat voorjaar ten minste 40 broedparen. Mogelijk was een deel van deze vogels
afkomstig van de kolonie die verder naar het oosten langs de A15 ligt. Deze
kolonie is gehalveerd door werkzaamheden in verband met de aanleg van de
Betuwelijn. De kolonie heeft in 2003 een enorme groei doorgemaakt want er
werden ongeveer 100 nesten geteld en telt de laatste jaren zo`n 120 paar. In
2008 waren het er 130. Ten westen van deze kolonie is een nieuwe ontstaan bij
de Wolfherensedijk, 17 paar in 2008. In de kasteeltuin in Schelluinen werden in
2002 15 nesten geteld, ook dit waren mogelijk vogels van voornoemde kolonie. In
2003 werden hier geen nesten aangetroffen. De volgende jaren liep het aantal echter
op tot 21 paar in 2006 om weer te zakken naar 15 paar in 2008. De kolonie
bij Noordeloos is na de verstoring nooit meer wat geworden. Er werden nog maar
drie nesten gezien. De vogels zijn nu iets meer naar het westen gaan broeden
bij de vrachtwagenparkeerplaats. Het totaal kwam in 2008 op 24 paar. In 2003
werd een nieuwe kolonie ontdekt bij de parkeerplaats langs de A27 bij
Scheiwijk. Ongeveer 15 nesten waren aanwezig. Na 4 jaar geen nesten te hebben
gezien waren er in 2008 weer 14 nesten aanwezig. Op de begraafplaats van
Hardinxveld bevind zich sinds 2003 ook een kolonie die in 2006 34 paar
herbergde. In 2008 waren dit er 37. In 2006 broedden 4 paar aan het eind van de
Middelweg in Nieuw Lekkerland, helaas zijn de bomen gekapt dus einde verhaal
voor deze plek. Het jaar erna hadden de vogels een andere en betere locatie
gevonden n.l. een bosgebied ten oosten van de oude locatie en dat is eigendom
van een particulier die de natuur hoog in het vaandel heeft. Na 10 paar in 2007
waren er in 2008 al 23nesten te vinden. In de Broekpolder hebben bij een
boerderij in 2008 13 paar gebroed
Blauwe
Reiger
Strenge
winters doen de Blauwe Reiger geen goed dus wat dat betreft heeft hij het niet
slecht de laatste jaren. Afwachten is wat de gevolgen zijn van de winter 2008 /
2009. In de wilgenstruiken in de Hooge Boezem van de Overwaard zaten in 2002
minimaal 12 nesten. In 2003 waren hier maar 5 nesten te ontdekken. Na 2005 kon
heen enkel nest meer worden gevonden. In de kolonie in de Avelingen waren in
2003 12 nesten te vinden. (in 2002 18 paar). Het aantal wisselt hier nogal met
in 2006 19 nesten en in 2008 waren het er 22. De reigers die de begraafplaats
van Papendrecht bevolken leken een besloten club te zijn. De aantallen waren
jaarlijks vrijwel gelijk. Helaas is daar verandering in gekomen. In 2007 waren
er maar 12 paar meer en in 2008 kwam de teller niet verder dan 9. De grootste
kolonie is nog steeds te vinden langs de Lekdijk in Groot-Ammers. Zaten daar in
1997 40 nesten bovenin de elzen, in 2002 telde men er maar liefst 75 nesten
waarna de teller opliep tot meer dan 100 bewoonde nesten de laatste 3 jaar. In
2008 waren er 115. In de eendenkooi van Streefkerk, in polder Kortebroek, broedden
jaarlijks tussen de 6 en 9 paar. In 2008 slechts 3 paar. In Alblasserdam
bevinden zich tegenwoordig twee kolonies: in het bos van Rijkee 7 paar en
Lammetjeswiel 16 paar (2008)
Visdief
Het gebied waar de laatste jaren veel Visdieven tot broeden kwamen, namelijk
polder Nieuwland op de grens van Alblasserdam en Papendrecht, is door de
voortgaande werkzaamheden steeds ongeschikter geworden. Ook in 2006 werden
broedende Visdieven aangetroffen, Door het zeer onoverzichtelijk worden en
geregelde verstoring is onduidelijk hoeveel paren er precies gebroed hebben.
Tot in augustus werden niet vliegvlugge jongen aangetroffen. Vermoedelijk
zullen er in dat jaar toch nog zo`n 35 paar gebroed hebben. Nadat de
kavelverdeling zo`n beetje rond was waren er nog twee stukken over die zowel in
2007 als in 2008 geschikt bleken voor de visdieven om er hun nest te maken. In
totaal waren er in 2007 80 nesten en in 2008 95 nesten. In beide jaren konden jonge
vogels van een ring worden voorzien Het eiland in recreatiegebied Slingeland is
helemaal opgeknapt en bied nu weer ruimte aan jaarlijks zo rond de 25 paar.
Zwarte Stern
Jaarlijks worden in de Hooge boezem van de Overwaard. en in de Hooge boezem van de Nederwaard kunststof vlonders uitgelegd voor de Zwarte Sterns. Door het in de loop van de tijd steeds onoverzichtelijker worden van het terrein door de groei van gele plomp en waterlelie is het vaststellen van het eindresultaat moeilijk. De jonge vogels verlaten vaak de vlonders en zitten dan op / onder de bladeren. Het aantal bezette vlonders is in de Nederwaard al jaren veel hoger dan in de Overwaard Het totaal aantal schommelde tussen de 20 en 30 paar. In 2008 kwamen in de Overwaard geheel geen vogels meer tot broeden maar het aantal in de Nederwaard steeg tot 35 waarvan een deel op natuurlijk materiaal.
Kokmeeuw
In
vroeger jaren broedde deze meeuw in zowel de Over - als de Nederwaard. De
laatste jaren was dit een uitzondering geworden. Dat deze soort het hier toch
nog wel ziet zitten blijkt uit het feit dat nu de vlonders voor de Zwarte Stern
als broedplaats gebruikt worden. Een leuk gezicht maar eigenlijk niet helemaal
de bedoeling.
Het totale aantal door Kokmeeuwen bezette vlonders kwam in 2002 op 10. In 2003 broedden er al 26 paar op de vlonders en ook in de Nederwaard was een broedgeval op een
vlonder. Het aantal paren in de Overwaard is teruggelopen tot 2 maar in de
Nederwaard kwamen in 2008 10 paar tot broeden waarvan een flink aantal op
natuurlijk materiaal.
Purperreiger
Sinds de tellingen ``in het veld`` worden uitgevoerd zijn er al heel veel zweetdruppels gevallen. Het aantal is nog steeds toenemend en in 2006 werden maar liefst 86 nesten gevonden. Dit aantal is, net als in de andere jaren, een minimum aantal. Er werd dat jaar ook volop gebroed in de boezem van Nieuw Lekkerland. Of dit het gevolg is van het, tegenwoordig weer, maaien van riet in de Overwaard is niet duidelijk. Door het geheel maaien van het riet in de boezem van Nieuw Lekkerland in de winter van 2007 – 2008 kwamen in dit laatste jaar hier geen purperreigers tot broeden. In 2007 was het gebied nog goed voor minimaal 25 paar. In 2008 kwamen in de Overwaard minmaal 113 paar tot broeden, 2 nesten minder dan in het jaar ervoor.