Antwoorden op vragen over vervoer van dieren naar slachthuizen in België en Duitsland

Ieder geval waarbij een dier letsel of onnodig lijden wordt berokkend is er 1 te veel. Dat is de reden waarom ieder transport naar het buitenland door een dierenarts wordt gecontroleerd. De dierenarts ziet er op toe dat geen dieren worden vervoerd die niet in staat zijn om op eigen kracht pijnloos te bewegen of zonder hulp te lopen, dieren met ernstige open wonden of waarvan de draagtijd meer dan 90% is gevorderd.

Ondanks dit intensieve toezicht, in een aantal gevallen zelfs door 2 dierenartsen, komt het voor dat dieren in slechte gezondheidstoestand aan komen op het slachthuis in het buitenland. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren doordat een dier tijdens het transport valt en vervolgens in korte tijd sterk achteruit gaat. Maar het kan ook zijn dat achteraf blijkt dat een dier niet tot transport had moeten worden toegelaten. Gemiddeld ontvangt de NVWA per jaar bij het Nationale Contact Punt zo'n 35 officieel geregistreerde meldingen uit België en Duitsland samen. In 2018 waren er 41 officiële meldingen. De NVWA benut de officiële meldingen om hier zo goed mogelijk lering uit te trekken. Echter, het is niet uit te sluiten dat er via andere, niet officiële, wegen meldingen worden verstuurd.

Vragen en antwoorden van RTL Nieuws:


1. Kan de NVWA over de jaren 2016, 2017, 2018 en 2019 aangeven hoe vaak ze een melding van 'niet transportwaardige' dieren hebben ontvangen van de autoriteiten in België (Vlaanderen / Wallonië) over een veetransport vanuit Nederland?

Officiële meldingen bij het Nationale Contact Punt niet transportwaardigheid België
Jaar Aantal meldingen diersoort rund Aantal meldingen diersoort varken Aantal meldingen diersoort schaap
2016 1 3 0
2017 11 4 0
2018 25 0 1
2019 (tot en met mei) 11 0 1

2. Kan de NVWA over de jaren 2016, 2017, 2018 en 2019 aangeven hoe vaak ze een melding van 'niet transportwaardige' dieren hebben ontvangen van de autoriteiten in Duitsland over een veetransport vanuit Nederland?

Officiële meldingen bij het Nationale Contact Punt niet transportwaardigheid Duitsland
Jaar Aantal meldingen diersoort rund Aantal meldingen diersoort varken Aantal meldingen diersoort schaap
2016 1 16 0
2017 0 10 0
2018 1 14 0
2019 (tot en met mei) 1 12 0

3. Hoeveel exportvergunningen voor levend vee heeft de NVWA in 2018 afgegeven voor respectievelijk Duitsland en België?

In 2018 heeft de NVWA 28.371 zendingen met in totaal 8.226.125 varkens en runderen naar België en Duitsland gecertificeerd. Zie voor de overige diersoorten en meer informatie de tabel export levend vee naar België en Duitsland 2018.

4. De Vlaamse autoriteit geeft aan dat ze in 2018 geen reactie hebben ontvangen van de NVWA op meldingen van niet-transportwaardige dieren die afkomstig waren uit Nederland. Waarom geeft de NVWA geen reactie op dit soort meldingen van een andere autoriteit van een lidstaat?

De NVWA doet haar best zo goed mogelijk te reageren op ontvangen meldingen, voor zover die voldoende tijdig en gedetailleerd zijn om onderzoek te doen naar de betreffende exportcertificering. Om de samenwerking zo goed mogelijk te laten verlopen is de NVWA in gesprek met haar Belgische collega's. In onze gesprekken zullen we dit signaal betrekken.

5. Hoe vaak heeft de NVWA de afgelopen jaren (2017 en 2018) een bestuurlijke- of strafrechtelijke maatregel genomen tegen een veehandelaar, vee-vervoerder, veehouder en/of verzamelcentra et cetera naar aanleiding van een melding van de Belgische of Duitse autoriteiten over de aanvoer van niet transportwaardige dieren?

De NVWA grijpt normaal gesproken niet achteraf in (dus na melding), maar op het moment van exportcertificering. Dat betekent dat de NVWA in voorkomende gevallen dieren weigert voor export wegens niet-transportwaardigheid. Bij het constateren van overtredingen ten tijde van de certificering wordt het interventiebeleid van de NVWA toegepast, hetgeen in voorkomende gevallen leidt tot het opleggen van een sanctie. Nadat certificering heeft plaatsgevonden, kan alleen tegen een ondernemer een maatregel worden opgelegd in geval er achteraf naar aanleiding van de melding voldoende bewijs voor een overtreding is. De bewijsvoering hiervoor is buitengewoon moeilijk boven tafel te krijgen.

6. Wat is de verklaring van de NVWA dat eigen dierenartsen exportvergunningen afgeven voor transporten met aan boord ernstig zieke dieren die niet transportwaardig zijn? Het gaat om hoogdrachtige koeien, varkens met abcessen zo groot als een voetbal, navelbreuken et cetera. Soms is bij de helft van de dieren op het transport iets ernstig mis.

Ernstig zieke dieren mogen niet worden vervoerd. De NVWA-dierenarts beoordeelt of de te transporteren dieren in voldoende conditie zijn voor transport en niet ziek zijn op het moment van certificering. Een dier dat licht kreupel is, is niet bij voorbaat niet-transportwaardig. Echter, tijdens transport kunnen zich voorvallen voordoen die de lichaamsgesteldheid van het dier negatief beïnvloeden. Ook kan het zijn dat het dier, zonder dat de dierenarts dat weet, pijnstillers toegediend heeft gekregen, waardoor problemen op het moment van certificeren worden gemaskeerd. Dit alles neemt niet weg dat het nooit voor 100 procent valt uit te sluiten dat er geen inschattingsfout is gemaakt tijdens het certificeren. Om die reden benut de NVWA de officiële meldingen om hier lering uit te trekken.

7. Welke maatregelen heeft de NVWA de afgelopen jaren genomen naar aanleiding van de meldingen van buitenlandse autoriteiten om te voorkomen dat er nog exportvergunningen worden afgegeven voor niet transportwaardige dieren?

De NVWA realiseert zich dat iedere melding er 1 te veel is. Meldingen worden voorgelegd aan de dierenarts die het transport heeft gecertificeerd waar de melding betrekking op heeft. Op basis hiervan gaat er waar mogelijk een gerichte reactie terug naar de melder. Daar waar er aanleiding is te veronderstellen dat een constatering breder is dan de individuele casus waarop deze betrekking heeft, kan dat voor de NVWA aanleiding zijn tot het treffen van aanvullende maatregelen. Een voorbeeld daarvan is dat recent mede naar aanleiding van meldingen, tot nader order is besloten tot het toepassen van het vier-ogen-principe bij 5 verzamelcentra, waar verhoudingsgewijs meer zwakke dieren worden aangeboden. In dat geval verrichten 2 dierenartsen samen de certificering.

Zie ook