Reactie op de uitzending van RTL Nieuws van 21 juli 2018 over verontreiniging van karkassen in slachthuizen

Er is geen reden om te twijfelen aan de veiligheid van Nederlands vlees. Slachthuizen leven de regels over het algemeen goed na. Verontreiniging van karkassen (poep op vlees) is wel een bekend voedselveiligheidsrisico. Daarom heeft de NVWA eerder ook al aangegeven dat vooral grote slachthuizen hier meer aandacht aan moeten besteden. De NVWA vindt dit nog steeds, en daarom is dit ook een belangrijk controle-onderwerp bij het intensieve toezicht dat dierenartsen van de NVWA samen met assistenten van KDS houden in roodvleesslachthuizen (slachthuizen waar runderen, paarden, varkens, schapen en geiten worden geslacht).
 

Karkassen in een koelcel
©NVWA

Ieder dier wordt zowel voor als na de slacht gecontroleerd en het is voor slachthuizen onmogelijk om zich stelselmatig aan deze controles te onttrekken. De belangrijkste controle in het kader van voedselveiligheid vindt in of voor de koelcel plaats, waar de dierenarts van de NVWA de karkassen ongestoord kan inspecteren. Als een karkas verontreinigd is, moet het bedrijf direct maatregelen nemen om te voorkomen dat dit vlees bij de consument terecht komt. Ook moet het slachthuis de processen aanpassen om verontreiniging te voorkomen. Bij de eerste overtreding krijgt het bedrijf een waarschuwing, bij herhaalde overtreding volgt een boete die kan oplopen tot €7.500. In ernstige gevallen stopt de dierenarts het slachten totdat het bedrijf het proces in orde heeft.

Uitgebreide toelichting

Het RTL Nieuws baseert zich in de uitzending van 21 juli 2018 op maatregelen die toezichthoudend dierenartsen van de NVWA vanaf 1 januari 2015 hebben genomen bij roodvleesslachthuizen (slachthuizen waar runderen, paarden, varkens, schapen en geiten worden geslacht) die de NVWA openbaar heeft gemaakt op basis van de WOB.

De naleving van wet- en regelgeving door slachthuizen is over het algemeen goed. Wel is de NVWA van mening dat roodvleesslachthuizen meer aandacht zouden moeten besteden aan het voorkomen van verontreiniging van karkassen tijdens het slachtproces en tijdens de eindcontrole.

Het overheidstoezicht op Nederlandse roodvleesslachthuizen is intensief. Toezichthouders controleren elk dier zowel voor als na de slacht. Bij slachthuizen met permanent toezicht (waar 90% van het roodvlees wordt geslacht) voeren dierenartsen aan het eind van het slachtproces ook nog eens iedere dag 2 of 3 onaangekondigde steekproeven uit. Zij treden op als ze daarbij zichtbaar verontreinigde karkassen aantreffen. Slachthuizen hebben geen mogelijkheden om zich stelselmatig aan deze controles te onttrekken.

De belangrijkste controle op verontreiniging van karkassen vindt in of direct voor de koelcel plaats, waar de karkassen na het slachtproces wachten op transport. Als de toezichthoudend dierenarts verontreiniging aantreft, krijgt het bedrijf de eerste keer een waarschuwing en moet het direct corrigerende maatregelen nemen. Bij een tweede keer binnen 10 steekproeven volgt een boete. Mocht het bedrijf onvoldoende corrigerende maatregelen nemen, dan stopt de toezichthoudend dierenarts het slachten totdat het bedrijf het proces heeft aangepast.

De maximale bandsnelheid in een slachthuis wordt vastgesteld na een zorgvuldige beoordeling. NVWA en KDS bepalen of de bandsnelheid verantwoord is. Een slachthuis kan niet zelfstandig besluiten om de bandsnelheid verder te verhogen.

Het met water afspuiten van karkassen om verontreiniging te verwijderen is niet toegestaan in roodvleesslachthuizen. Als dit toch zou gebeuren, is de kans zeer groot dat aanwezige toezichthouders dit opmerken.

Bij de publicatie van de naleefmonitor roodvleesslachthuizen in september 2017 heeft de NVWA aangegeven dat naleving van wet- en regelgeving over het algemeen goed is, maar dat roodvleesslachthuizen meer aandacht moeten besteden aan het voorkomen van verontreiniging van karkassen tijdens het slachtproces en tijdens de eindcontrole. Dat vindt de NVWA nog steeds, want het nalevingsniveau is in 2017 nauwelijks veranderd en ligt iets lager dan in 2015 en 2106. Tussen april 2017 en juli 2018 heeft de NVWA 49 boeterapporten opgemaakt vanwege verontreiniging van karkassen.