Gekleurde tonijn: wat mag wel en wat mag niet?

Toelichting op de handhaving van de NVWA naar aanleiding het televisieprogramma KASSA dat zaterdag 25 mei aandacht aan het kleuren van tonijn besteedde.

De NVWA richt zich bij het toezicht op de handel in onbewerkte vis vooral op voedselveiligheid. Daarom doet de NVWA jaarlijks onderzoek naar de hoeveelheid histamine in vis. Controles op histamine in vis worden gedaan om er op toe te zien dat bedrijven er voor zorgen dat er niet teveel histamine in vis zit (belangrijk voor de volksgezondheid) en om fraude tegen te gaan. Nieuwe informatie van de Europese Unie over maximaal toegestane hoeveelheden antioxidanten in vis maken het voor de NVWA mogelijk hier ook op te gaan handhaven. De NVWA start daarom binnenkort met controles om te kijken of bedrijven niet teveel additieven aan vis toevoegen.

Histamine

Histamine is een stof die kan ontstaan bij eiwitafbraak in bijvoorbeeld tonijn en die ernstige ziekteverschijnselen kan veroorzaken. Tijdens inspecties en audits bij visverwerkende bedrijven controleert de NVWA of bedrijven het risico 'histamine in verse vis' beheersen. Verder neemt de NVWA monsters bij importeurs, groothandels en in de detailhandel (supermarkten en viswinkels) om te kijken of er niet teveel histamine in vis zit. De wettelijke limiet van histamine is 200 mg/kg.

In 2016 zijn 156 monsters van voornamelijk tonijn en ook kabeljauw en makreel geanalyseerd op histamine. In zestien monsters werd een gehalte aan histamine gevonden dat boven de wettelijke limiet van 200 mg/kg lag. In 2017 heeft de NVWA 83 monsters genomen. Hierbij bleek dat de hoeveelheid histamine in alle monsters minder dan 5 mg/kg was. De cijfers voor het jaar 2018 zijn nog niet allemaal geanalyseerd. Tot juli 2018 heeft de NVWA in 2018 77 monsters genomen; hierbij zat er in 1 monster een teveel aan antihistamine.

Als de NVWA constateert dat de maximale hoeveelheid van 200 mg/kg wordt overtreden, treedt de NVWA hier tegen op. De partij vis wordt getraceerd en van de markt gehaald.

Beschermen van kleur of inkleuren?

Er wordt in de wetgeving geen onderscheid gemaakt tussen beschermen van kleur of inkleuren. Het kleuren van onverwerkte vis (ingevroren tonijn is onverwerkte vis) is niet toegestaan. Het is wel toegestaan bepaalde additieven te gebruiken als antioxidant. In Verordening (EG) Nr. 1333/2008 (Additieven Verordening) is geregeld welke additieven dat zijn, namelijk E300, E301 en E331. Daarbij is geen maximaal toegestane hoeveelheid aangegeven.

Op verzoek van sommige lidstaten - onder andere Nederland (ic de NVWA) - heeft de Europese Commissie recent ingestemd met 2 opinies/verklaringen om richting te geven aan de interpretatie van de wetgeving. Deze opinies zijn gepubliceerd in november 2018. In deze verklaringen wordt aangegeven dat van ascorbinezuur als antioxidant maximaal 300 mg/kg aanwezig mag zijn in het product. Dat geldt ook voor E301 en E331.