Onderzoek NVWA: jongeren komen nog te makkelijk aan tabak

Het is voor jongeren onder de 18 jaar niet moeilijk om tabaksproducten en dampwaren (e-sigaretten en e-liquids) te kopen. Dat blijkt uit onderzoek door onderzoeksbureau Breuer&Intraval in opdracht van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Logo Rookvrije generatie

Uit het onderzoek blijkt dat het jongeren bij cafetaria's en horecagelegenheden het vaakste lukt om de leeftijdsgrens van 18 jaar te omzeilen bij het kopen van tabaksproducten. De slaagkans is bij tabakswinkels en supermarkten lager omdat daar over het algemeen beter wordt gecontroleerd of klanten wel oud genoeg zijn.

Uit het onderzoek blijkt ook dat verkopers goed moeten controleren of het identiteitsbewijs dat jongeren laten zien wel klopt. Een vijfde van de jongeren die wel eens rook- of dampwaren kopen geven in het onderzoek toe wel eens een ID van een ouder iemand of een vervalst identiteitsbewijs te gebruiken

Rookvrije generatie

Roken is zeer schadelijk voor de gezondheid. Ruim de helft van alle rokers sterft aan de gevolgen ervan. Om te voorkomen dat jongeren starten met roken is het van belang dat zij opgroeien in een rookvrije omgeving. Daarom is het bijvoorbeeld in de horeca en op schoolpleinen niet toegestaan om te roken, mogen er geen rookwaren verkocht worden aan personen onder de 18 jaar en is het verboden om reclame te maken voor tabak. De NVWA ziet er op toe dat ondernemers zich aan deze regels houden. Zo draagt de NVWA bij aan een rookvrije generatie in 2040.

Toezicht NVWA

Inspecteurs van de NVWA controleren of verkopers zich houden aan de leeftijdsgrens van 18 jaar. Hierbij worden sinds 1 januari 2020 17-jarige testkopers ingezet die in opdracht van een inspecteur van de NVWA tabak proberen te kopen. Bij de 440 inspecties die de NVWA in 2020 heeft uitgevoerd bleek 245 keer dat de verkoper de leeftijd niet goed controleerde.

Naast de inspecties met testkopers voeren inspecteurs ook observaties uit om na te gaan welke bedrijven nog steeds tabak verkopen aan jongeren. Bij deze observaties wordt opgetreden bij heterdaadsituaties. Dit is in 2020 56 keer gebeurd. Alle verkopers die door inspecteurs van de NVWA zijn betrapt op het verkopen van tabaksproducten of dampwaren aan jongeren onder de 18 hebben een bestuurlijke boete gekregen. Als de NVWA binnen 12 maanden 3 overtredingen van de leeftijdsgrens constateert, wordt de tabaksverkoop tijdelijk stilgelegd. Deze zogenoemde '3 strikes-out' maatregel heeft de NVWA in 2020 opgelegd aan een tabaksspeciaalzaak en aan een kleine supermarkt.

Toezicht rookverbod

Naast controles op naleving van de leeftijdsgrens voor tabak controleren inspecteurs van de NVWA ook op naleving van het rookverbod. Vanwege de corona-maatregelen heeft de NVWA in 2020 een stuk minder inspecties uitgevoerd dan in andere jaren. In 2020 heeft de NVWA 758 risicogerichte rookcontroles uitgevoerd bij cafés, restaurants, shoarmabedrijven en cafetaria's. Hierbij zijn 67 boetes en 16 schriftelijke waarschuwingen opgelegd omdat het rookverbod niet werd nageleefd. Naast de risicogerichte inspecties controleert de NVWA tijdens voedselveiligheidsinspecties ook of horecagelegenheden zich houden aan het rookverbod. Bij 12.860 van deze inspecties bleek dat het rookverbod 65 keer werd overtreden. Al deze bedrijven hebben een boete gekregen van de NVWA.

Meer informatie

Voor vragen over dit nieuwsbericht kunnen journalisten contact opnemen met het team persvoorlichting van de NVWA, (088) 22 33 700.

Consumenten en bedrijven kunnen contact opnemen met het Klantcontactcentrum of 0900-03 88.