Weblog

Dierenwelzijnsmeldingen zijn noodzakelijk

Voor de NVWA vormen meldingen een belangrijke bron van informatie. We gebruiken die informatie voor het uitvoeren van risicogericht toezicht. De extra ogen en oren van erfbetreders zoals dierenartsen en voerleveranciers leveren de NVWA signalen op over mogelijke overtreding van welzijnsregels en van mogelijke dierverwaarlozing. En dat geldt natuurlijk ook voor signalen van burgers. Op Twitter krijg ik regelmatig de vraag ‘(hoe) pakken jullie meldingen op?’. Dat hier vragen over zijn snap ik, als melder voel je je heel betrokken bij de dieren waar de melding over gaat. Je bent benieuwd naar de afloop en hoopt dat de situatie voor de dieren verbetert. En je wil dat de dader wordt gestraft als regels overtreden worden. In deze blog vertel ik graag iets meer over de afhandeling van dierenwelzijnsmeldingen.

Reguliere inspecties

De NVWA voert elk jaar reguliere inspecties uit. Dit zijn inspecties die vooraf zijn gepland, op projectbasis. Een deel daarvan zijn aselecte inspecties: inspecties zonder specifieke aanleiding of bekend risico. Binnen deze aselecte inspecties heeft elke veehouder dus kans om geïnspecteerd te worden. Europese regelgeving schrijft voor dat de NVWA aselecte inspecties uitvoert. Bij selecte inspecties is er een aanleiding, bijvoorbeeld: we willen bedrijven bezoeken waarvan bekend is dat ze veel en vaak dieren aan- en afvoeren; hoe is het hier met de verzorging gesteld? Of er is uit een risicoanalyse gebleken dat op de geselecteerde bedrijven een grotere kans is dat het welzijn van de dieren wordt geschaad. Selecte inspecties brengen ons naar verwachting bij die bedrijven waar onze aandacht het meest nodig is.

Naast de uren die wij reserveren voor deze inspecties hebben wij ook uren beschikbaar voor de afhandeling van meldingen.

Goede meldingen zijn nodig

Meldingen zijn nodig! Meldingen zorgen er ook voor dat wij bij bedrijven komen waar het misgaat, waar het welzijn van dieren (ernstig) wordt geschaad. En dat is waar we willen zijn. Maar niet elke melding wordt in onderzoek genomen. Hoe kan dit nu?

De NVWA krijgt jaarlijks veel meldingen over dierenwelzijn. In 2018 kwamen er 2.747 meldingen binnen over landbouwhuisdieren en 738 over gezelschapsdieren. Dit zijn zowel meldingen van interne NVWA-afdelingen als afkomstig van burgers, erfbetreders en andere instanties. Wij kunnen niet overal op afgaan, daar is simpelweg niet voldoende capaciteit voor. En dat is ook lang niet altijd nodig. Elke melding die binnenkomt beoordelen we eerst zorgvuldig op inhoud, betrouwbaarheid en volledigheid; er vindt een risico-afweging plaats. Zo kijken we bijvoorbeeld of het bedrijf waar de melding over gaat, bij ons bekend staat. Zijn over dit bedrijf al (eerder) meldingen binnengekomen en/of zijn er al eerder inspecties uitgevoerd en lopen er al trajecten? Beeldmateriaal dat de NVWA binnenkrijgt worden altijd beoordeeld door een dierenwelzijnsinspecteur. Zie mijn blog over filmbeelden. Alle meldingen worden gearchiveerd. Sommige meldingen volgen we op door een inspectie, maar sommige meldingen volgen we op een andere manier op. Bijvoorbeeld door de houder te bellen. En er zijn meldingen die we helemaal niet opvolgen, omdat de melding onvolledig is of een (zeer) laag risico op de schending van dierenwelzijn heeft. De NVWA voert risicogericht toezicht uit. Dat betekent dat een melding met een hoog risico op (grote) welzijnsafwijkingen voorrang krijgt en dat ‘lichtere’ of onvolledige meldingen niet worden opgepakt. Als voorbeeld: een melding afkomstig van een buurman over zeer magere en vieze varkens in een stal gaat voor op een melding van schapen zonder water in een weiland. De kans dat die schapen wel water krijgen of uit een sloot kunnen drinken is groot, de melding over de dieren in de stal klinkt veel ernstiger.

Het onderzoek

Als een melding door de beoordeling is gekomen wordt deze uitgezet bij een inspecteur, die probeert de melding zo snel mogelijk op te pakken. De NVWA heeft dit jaar ongeveer 64 FTE beschikbaar voor dierenwelzijnsinspecties, hier werken zowel fulltime als parttime inspecteurs aan. De inspecteur bezoekt de locatie, beoordeelt de situatie, bevraagt de houder en treedt waar nodig handhavend op. Welke mogelijkheden tot handhaven de inspecteur allemaal heeft leg ik uit in mijn blog ‘verboden dieren te houden’. Niet elke melding leidt ook tot de vaststelling van een overtreding, de wetgeving is leidend. Iets wat in de ogen van de melder als onacceptabel kan worden gezien, is niet perse een overtreding. Bijvoorbeeld: een melding over een koe die alleen in een weitje ligt en duidelijk niet kan staan. Uit de inspectie kan blijken dat de koe onder behandeling is bij een dierenarts en voldoende zorg krijgt, dan is er geen sprake van een overtreding. Een ander voorbeeld: de melder heeft gezien dat er een dood schaap in de wei ligt. De inspecteur stelt vast dat het schaap nog geen dag dood is en dat de andere schapen er goed en verzorgd uit zien. Een dier kan doodgaan, ondanks goede zorg. Uiteraard moet het dode dier wel worden opgeruimd. Van de in 2018 opgepakte meldingen is er bij 38% daadwerkelijk een welzijnsovertreding vastgesteld. In 2017 was dit 41%.

Goede melding

Een melding leidt ons gelukkig ook naar bedrijven waar het wel mis is. Ik zeg ‘gelukkig’, niet omdat wij blij zijn een overtreding tegen te komen, maar omdat we dan aan de slag kunnen om de situatie voor de dieren te verbeteren. Zo was er onlangs een melding over meerdere varkenskadavers die buiten achter de stal lagen, deze melding was afkomstig van een buurtbewoner. De inspecteurs troffen vervolgens niet alleen deze kadavers aan maar ook dode dieren in de stal en allerlei andere welzijnsovertredingen. Er is een boete aangezegd en de houder mag geen dieren meer aanvoeren totdat de stallen zijn opgeknapt. Ook moesten alle nog aanwezige dieren voor een bepaalde datum zijn afgevoerd. Dit is ook gebeurd, de stal staat nu leeg.

Krijg ik terugkoppeling?

Als melder krijg je in principe binnen 6 weken een terugkoppeling over de melding. Dan hoor je of de NVWA onderzoek heeft ingesteld of niet. Zo niet dan krijg je ook een korte uitleg over het ‘waarom niet’. Als er wel onderzoek heeft plaatsgevonden dan deelt de NVWA niet het resultaat en geeft geen informatie over het handelen van de inspecteur. Dit uit privacy-overwegingen.

Welke meldingen horen bij de NVWA?

De NVWA staat aan de lat voor toezicht op het bedrijfsmatig houden van landbouwhuisdieren (boerderijdieren) en het bedrijfsmatig houden van gezelschapsdieren (honden en katten) en dierentuindieren. Meldingen over hobbymatig gehouden dieren als bijvoorbeeld een hangbuikzwijn, huisdieren en 2 pony’s in een wei zijn voor de politie en/of de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming. Meldingen die hierover gaan en meldingen met betrekking tot acute noodhulp kun je melden bij 144.

Erfbetreders en Vertrouwensloket

Op veehouderijbedrijven komen regelmatig dierenartsen, voerleveranciers en medewerkers van de melkfabriek, ook wel erfbetreders genoemd. Een erfbetreder is vaak op de hoogte van de situatie op een bedrijf en kan hierover een melding doen bij de NVWA. Bijvoorbeeld de melkfabriek die een melding doet bij de NVWA wanneer zij besluit de melk van een bedrijf niet meer op te halen vanwege hygiëneproblemen op dat bedrijf (melding melkweigering). Dit kan ook duiden op welzijnsproblemen. Dan stelt de NVWA onderzoek in naar de omstandigheden waarin de dieren leven. Hoe eerder een erfbetreder meldt, hoe meer we als NVWA nog kunnen betekenen voor dier én houder. Een late melding kan betekenen dat er al veel leed is geschied.

Een erfbetreder kan ook een melding doen bij het Vertrouwensloket Welzijn Landbouwhuisdieren. De hulp die het Vertrouwensloket aanbiedt bestaat uit bijvoorbeeld het geven van advies over de verzorging van de dieren of financieel advies. En er kunnen andere vormen van (maatschappelijke) hulp worden ingeschakeld. Als dit niet tot het gewenste resultaat leidt of als de situatie al ernstig is, wordt de NVWA alsnog ingeschakeld. Meer informatie over het vertrouwensloket.

Hoe kan ik melden?

De NVWA is 24 uur per dag bereikbaar via 0900-03 88. Je kunt ook via de website melden.

Let er op dat de melding zo volledig mogelijk is. Denk bijvoorbeeld aan een goede omschrijving van de locatie, de omstandigheden, het aantal dieren en foto’s of filmpjes.

Mariella Simon

Over de auteur

Mariëlla Simon is inspecteur bij het team Expertise Dier van de NVWA. Ze is expert op het gebied van dierenwelzijn. Zij is ook te volgen op Twitter.

Reactie toevoegen

U kunt hier een reactie plaatsen. Ongepaste reacties worden niet geplaatst. Uw reactie mag maximaal 2000 karakters tellen.

* verplichte velden

Uw reactie mag maximaal 2000 karakters lang zijn.

Reacties

  • Ik zou meer prioriteit willen van hondenhandel en dan als er een melding komt niet de eigenaar aanpakken want die wordt op het laatste moment na de betaling een buitenlands paspoort in handen gedrukt maar de grote puppyschuren en de weg er na toe !!!

    Van: Sylvia van Hattum | 26-10-2019, 14:35

  • Wij hebben een melding gedaan van muizen keutels in ongebakken stokbrood van een bekent merk is hier niks mee gedaan. we hadden de broodjes bewaart maar die wilde ze niet. Toch wel vreemd

    Van: Jolly | 10-10-2019, 12:14