Fipronil vragen en antwoorden geblokkeerde bedrijven

Ik wil mijn kippen laten doden op locatie, wat moet ik doen?

U moet hiervoor zelf afspraken maken met een bedrijf dat het doden van de kippen met een hiervoor toegestane methode kan uitvoeren. Na het doden van de kippen moeten deze afgevoerd worden naar de Rendac. Voor het afvoeren van de dode kippen is toestemming nodig van de NVWA.

Wanneer de datum van het doden van de kippen bekend is en daarmee ook de datum voor het afvoeren van de dode kippen, dan dient u 48 uur van tevoren hiervoor toestemming aan te vragen bij de NVWA. Dit doet u door een mail te sturen naar  ICB@nvwa.nl onder vermelding van datum afvoer, vervoermiddel, ophaaladres en bestemmingsadres.

Vervolgens stuurt de NVWA u een document met het verzoek om nadere informatie. Dit is nodig om toestemming te kunnen verlenen.

Wat zijn de afzetmogelijkheden voor bedrijven die (gedeeltelijk) geblokkeerd zijn (geweest)?

Dat hangt af van de situatie op uw bedrijf en de bestemming:

Bedrijfssituatie/bestemming  

Nederland Intraverkeer Derde landen
Geblokkeerde bedrijven      
Afvoer niet aan de orde Nee Nee Nee
Gedeeltelijk vrijgegeven bedrijven      
Afzet vlees van vrijgegeven dieren Ja Ja Afhankelijk van eisen ontvangende land
Afzet levende dieren en producten Ja Nee Nee
Volledig vrijgegeven bedrijven      
Afzet vlees van vrijgegeven dieren Ja Ja Afhankelijk van eisen ontvangende land
Afzet levende dieren en producten Ja Ja Afhankelijk van eisen ontvangende land

Het is in principe aan uzelf zelf om na te gaan of het derde land waarnaar u wilt exporteren het vlees wil hebben en welke garanties worden gevraagd. Rol van de NVWA is dan om de gevraagde garanties na te gaan en zo mogelijk een exportcertificaat af te geven.

De NVWA zoekt op dit moment de mogelijkheden uit voor export naar die derde landen waar het meeste vlees heen gaat. Als daar meer informatie over komt, vullen we de tabel aan. 

Wat betekent het dat mijn bedrijf is geblokkeerd?

Dit betekent dat u tot nader order van de NVWA geen kippen, eieren of mest mag afvoeren van uw bedrijf.

Wat moet ik doen voor vrijgave van mijn bedrijf?

Voor uw mogelijkheden en verplichtingen ten aanzien van de geblokkeerde UBN (of UBN's)/kipnummers zijn onderstaande stroomschema's gemaakt.

Toelichting bij de stroomschema’s

Bedrijven met meerdere UBN's

Blokkering van bedrijven in het kader van fipronil wordt door de NVWA op bedrijfsniveau gedaan. Het kan voorkomen dat onder 1 bedrijf meerdere UBN's vallen en deze UBN's kunnen zelfs op verschillende locaties (bijvoorbeeld in een ander dorp) liggen.

Dit betekent dat als ten aanzien van 1 UBN twijfel is rondom fipronil en deze door de NVWA wordt geblokkeerd, de blokkering geldt voor alle UBNs van dit bedrijf.

Opknippen

We gaan naar een blokkering op UBN-niveau en daarom is een 'opknipprocedure' opgesteld. Dit is met name belangrijk indien op het ene UBN (bijvoorbeeld in dorp A) van een bedrijf wel fipronil is gebruikt, maar op een andere UBN (bijvoorbeeld in dorp B) van het bedrijf niet. Doel van de opknipprocedure is om de UBN waar (mogelijk) fipronil is gebruikt geblokkeerd te laten en de andere UBN's van het bedrijf te deblokkeren.

U komt alleen voor opknippen in aanmerking als:

  1. De uitslagen van de UBN’s/kipnummers waar geen fipronil gebruikt is, ook daadwerkelijk nul zijn (een uitslag tussen 0 en 0,005 mg /kg is dus niet voldoende).
  2. Er op alle UBN's/kipnummers monsters zijn genomen en de uitslagen bekend zijn.

Wat moet u doen?

Stuur een e-mail naar icb@nvwa.nl:

  • Waarin u verklaart welke UBN's er onder uw bedrijf vallen en op welke UBN's met bijbehorende kipnummers en stalnummers wel en op welke geen fipronil is gebruikt. U moet deze verklaring ondertekenen.
  • Waarbij u van alle UBN's/kipnummers de uitslagen van de door de NVWA genomen monsters (eieren en/of dieren en mest) meestuurt.

Vervolg blokkering en vrijgave op UBN-niveau

Op uw e-mail krijgt u van de NVWA de reactie of en zo ja welke UBN's/kipnummers dan vrijgegeven kunnen worden. De andere UBN's/kipnummers waar wel fipronil is gebruikt, blijven geblokkeerd.

De NVWA werkt nog aan stroomschema’s voor vleeskuikenbedrijven en vermeerderingsbedrijven, zodra gereed, worden ook die op de site geplaatst. 

Ik wil graag dat (stallen van) mijn bedrijf vrijgegeven wordt/worden voor eieren, vlees en/of mest en wil een monstername voor vrijgave aanvragen. Waar moet ik dan zijn?

U kunt hiervoor het 'Aanvraagformulier monstername voor vrijgave' gebruiken.

Ik houd pluimvee op meerdere locaties. Ik heb niet op alle locaties diensten/ producten van het pluimveeservicebedrijf afgenomen. Zijn nu al mijn locaties geblokkeerd?

Ja, alle locaties zijn geblokkeerd en op alle locaties worden door inspecteurs van de NVWA monsters genomen.

Kan de NVWA mijn bedrijf zomaar blokkeren?

Op grond van artikel 54, tweede lid, onder b, c en h van verordening (EG) nr. 882/2004 en de artikelen 5:12 en 8.5 van de Wet dieren kan de NVWA hiertoe besluiten.

Moet ik nu mijn kippen ruimen?

Het verloop van fipronilgehalte in ei, kip, mest is nu nog onbekend. De eerste resultaten duiden erop dat maanden na toediening fipronil nog aantoonbaar is in eieren. Het is aan elke ondernemer zelf om te besluiten wat in zijn situatie de beste optie is.

Mag ik de eieren nog wel rechtstreeks aan consumenten verkopen (thuisverkoop)?

Nee, ook thuisverkoop valt onder de blokkade.

Mogen de eieren worden afgezet als ze onder de norm zijn?

Als de uitslag van de eieren conform is, dat wil zeggen dat het gehalte onder de maximale residulimiet (MRL) is, dan mogen de eieren worden afgezet voor humane consumptie.

Wanneer hoor ik de resultaten van het monsteronderzoek?

Nadat de monsters zijn genomen, duurt het minimaal 5 werkdagen voordat de uitslag kan worden gecommuniceerd. Bedrijven worden, zodra de uitslag bekend is, telefonisch geïnformeerd. Daarna volgt een schriftelijke bevestiging van de uitslag.

Wie moet ik informeren als de monsters positief zijn?

Wanneer het gehalte fipronil in de eieren boven de maximale residulimiet (MRL) voor fipronil is (op basis van de pesticiderichtlijn, (verordening (EG) nr. 396/2005), is 0,005 mg/kg) bent u verplicht uw afnemers te informeren, ook de afnemers in het buitenland. 

Als u de eieren heeft verkocht, bent u verplicht hierover melding te doen aan de NVWA. Dit moet via de website van de NVWA. De NVWA zal - in geval van afnemers in het buitenland - dan de autoriteiten in het betrokken land infomeren.

De monsters voor eieren zijn positief, tot hoe ver moet ik ze uit het handelskanaal halen?

U moet de eieren tot en met het winkelschap uit het handelskanaal halen.

Waar kan ik een contra-expertise laten uitvoeren op positieve monsters van mijn bedrijf?

Een contra-expertise is een onderzoek dat door het bedrijf aangevraagd kan worden op een officieel NVWA-monster.

De NVWA neemt bij elke monstername 2 monsters. 1 monster wordt gebruikt voor de directe analyse door het NVWA-laboratorium. Het 2e monster ligt verzegeld bij de NVWA en kan op aanvraag van het bedrijf voor contra-expertise worden gebruikt.

Voor het aanvragen van een contra-expertise moet u een verzoek sturen naar de mailbox: icb@nvwa.nl. Bij dit verzoek moet u aangeven dat u een contra-expertise wilt, onder vermelding van:

  • naam, adres en e-mailadres aanvrager
  • nummer van het monster(s)
  • laboratorium waar het monster onderzocht moet worden

De NVWA zal uw verzoek tot contra-expertise bevestigen per e-mail. U ontvangt binnen 48 uur na aanvraag een reactie van de NVWA.

De volgende laboratoria komen in aanmerking voor het uitvoeren van een contra-expertise:

  • DUCARES B.V., Reactorweg 47A, 3542 AD Utrecht
  • Eurofins Lab Zeeuws-Vlaanderen (LZV) B.V., Zandbergsestraat 1, 4569 TC Graauw
  • Groen Agro Control, Distributieweg 1, 2645 EG Delfgauw
  • Mérieux NutriSciences, Pascalstraat 25, 6710 BD Ede
  • NofaLab, Jan van Galenstraat 41/51, 3115 JG Schiedam
  • TLR, Bankwerkerstraat 16, 3077 MB Rotterdam

U moet als aanvrager zelf contact opnemen met het laboratorium dat de analyse gaat verrichten. Het contract, de kosten en uitslagen worden tussen de aanvrager en het laboratorium afgehandeld.

Het contra-expertisemonster van het niet-conforme monster wordt door de NVWA uitsluitend overgedragen aan een van de hierboven genoemde laboratoria.

Als de uitslag van de contra-expertise afwijkt van de NVWA-uitslag leidt dit niet tot een ander oordeel van de NVWA. In dit geval zal dit leiden tot een herinspectie op het bedrijf.

Wat moet ik doen als 1 of meerdere stallen goede analyseresultaten van eieren van de NVWA hebben? Mogelijke vrijgave van eieren van legbedrijven met vrije en verontreinigde stallen.

Voor de volgende situaties kunt u een aanvraag doen voor de vrijgave van uw vrije stal:

  1. Er is sprake van meerdere locaties (KIPnummers) waarbij niet alle locaties verontreinigd zijn met fipronil. Deze zijn geografisch gescheiden van elkaar en functioneren volledig zelfstandig (eigen eierband, stempelautomaat, inpakker en opslag).
  2. Op 1 locatie is sprake van meerdere stallen (wel en niet verontreinigd) met  per stal aparte eierbanden, stempelautomaten, inpakkers en opslag en/of duidelijk verschillende ei-kleuren (wit en bruin).
  3. Op 1 locatie is sprake van meerdere stallen (wel en niet verontreinigd),  waarbij de eieren niet verschillen in kleur en alle eieren over dezelfde eierband, stempelautomaat, inpakker en opslag gaan. De betreffende categorie bedrijven is grofweg onder te verdelen in de volgende subcategorieën:
    a. Vrije - en verontreinigde stallen blijven eieren produceren die over dezelfde eierband etc. lopen.
    b. Als ad a, maar eierband van verontreinigde stal is blijvend losgekoppeld en eieren worden direct in containers gestort, dan wel via een aparte band verder verwerkt;
    c. Productie eieren verontreinigde stal stopt door het doden van dieren op het bedrijf;
    d. Als ad c,  echter tijdelijk  stoppen ei-productie door ruien.

Als 1 of meerdere van deze situaties op u van toepassing is, dan kan de betreffende locatie of stal vrijgegeven worden door de NVWA na een inspectie door een controleur van VERIN of ISAcert.

Als u hiervan gebruik wilt maken kunt u zich melden bij AVINED via fipronil@avined.nl onder vermelding van uw telefoonnummer, KIPnummer en een korte beschrijving van uw situatie.

AVINED zal er dan voor zorgen dat er zo spoedig mogelijk een controleur bij u langs komt om uw situatie vast te leggen. Wanneer uit de inspectie kan worden geconcludeerd dat u voldoet aan de voorwaarden, zal de controleur een verklaring opstellen.

Deze moet u vervolgens indienen bij de NVWA (via icb@nvwa.nl). De kosten voor de inspectie zijn voor rekening van de aanvrager (pluimveehouder).

Welke maatregelen moet ik nemen zodra de stal leeg is?

Op dit moment is nog onbekend of de standaard methodes van reiniging en ontsmetting voldoende effectief zijn. Door de sectorpartijen wordt momenteel samen met deskundigen gekeken naar effectieve methodes voor het schoon krijgen van de stallen van fipronil.

Wanneer kan ik weer kippen opzetten?

Bij een blokkade is de aanvoer van dieren/producten naar uw bedrijf toe niet verboden. Afvoer van pluimvee, eieren en mest echter wel.

Mijn bedrijf bestaat uit een pluimveehouderij en een pakstation. Zijn beide onderdelen geblokkeerd?

Als u kunt aantonen dat u bij het pakstation uitsluitend gestempelde eieren van andere niet geblokkeerde bedrijven ontvangt, de bedrijfsvoering volledig gescheiden is en u de traceerbaarheid van de stromen kunt aantonen, wordt het onderdeel pakstation niet geblokkeerd. De Nederlandse Controle Autoriteit Eieren (NCAE) houdt hierop toezicht.

Mag ik binnen mijn bedrijf mest laten verplaatsen (voor opslag) door een extern transporteur?

Dat mag, zolang er maar geen mest wordt afgevoerd van het bedrijf en zolang er geen verplaatsing is via de openbare weg.

Ik wil ei/mest/kippen afvoeren van mijn bedrijf, wat moet ik doen?

Voor de afvoer van eieren / mest / pluimvee heeft u toestemming nodig van de NVWA. U kunt een verzoek indienen bij ICB@nvwa.nl onder vermelding van datum afvoer, vervoermiddel, ophaaladres en bestemmingsadres.

Vervolgens stuurt de NVWA u een document met het verzoek om nadere informatie. Dit is nodig om toestemming te kunnen verlenen.

Let op

Om het document in behandeling te kunnen nemen, moet het volledig en naar waarheid zijn ingevuld. U ontvangt van de NVWA zo spoedig mogelijk een officieel bericht.

Zodra u toestemming heeft ontvangen moet de afvoer zelf regelen met Rendac (eieren / pluimvee) of BMC (mest) telefoonnummer (0499) 32 04 00. De NVWA houdt steekproefsgewijs toezicht op de afvoer.

Mijn bedrijf is geblokkeerd. Mag ik dan de pluimveemest uitrijden over mijn land?

Nee, dit mag niet. Mest, waar fipronil in zit, is aangemerkt als categorie 1 materiaal. Deze mag niet uitgereden worden.

Wat is de norm voor fipronil in eieren?

De maximale residulimiet (MRL) voor fipronil op basis van de pesticiderichtlijn (verordening (EG) nr. 396/2005), is 0,005 mg/kg voor eieren. Dit is de productnorm. Eieren met een hoger gehalte mogen niet in het handelskanaal komen en worden dan ook teruggehaald.

Om de kans op gezondheidseffecten te kunnen beoordelen gebruiken de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de European Food Safety Authority (EFSA) vaak 2 toxicologische grenswaarden de ARfD en de ADI.

Een overschrijding van een grenswaarde betekent dat op basis van de huidige wetenschappelijke kennis een risico voor de consument niet uit te sluiten is. Dit hoeft niet automatisch te betekenen dat er ook daadwerkelijk gezondheidseffecten optreden.

Er wordt gewerkt met de Acute Referentie Dosis (ARfD). Deze toxicologische grenswaarde geeft aan hoeveel een persoon in een korte periode binnen mag krijgen zonder dat er gezondheidsrisico's optreden. De grenswaarde voor acute toxiciteit (ARfD) is 0.009 mg fipronil per kg lichaamsgewicht. Dit komt overeen met:

  • 0.54 mg fipronil voor een volwassene van 60 kg
  • 0.14 mg fipronil voor een kind van 15 kg

De Acceptabele Dagelijkse Inname (ADI) geeft de maximale hoeveelheid van een stof weer die levenslang, iedere dag geconsumeerd kan worden zonder dat er effecten op de gezondheid optreden. In 2006 heeft EFSA voor fipronil een ADI opgesteld van 0.0002 mg/kg lichaamsgewicht (1). Dit komt overeen met:

  • 0.012 mg fipronil per dag voor een volwassene van 60 kg
  • 0.003 mg fipronil per dag voor een kind van 15 kg

Is er een lijst met geblokkeerde bedrijven gepubliceerd?

Nee, er wordt geen lijst met geblokkeerde bedrijven gepubliceerd. De NVWA heeft wel een lijst gepubliceerd met eicodes van eieren die een te hoog fipronilgehalte bevatten. De NVWA werkt deze lijst continu bij.