Nieuwe indeling schadelijke organismen

De Europese Unie gaat schadelijke gereguleerde organismen opnieuw indelen. De nieuwe indeling wordt van kracht op 14 december 2019 als de nieuwe Plantgezondheidsverordening ingaat. Wat verandert er en waarom?

In het kort

  • Q-organismen blijven
  • Nieuwe categorie: prioriteitsorganismen. Dat zijn organismen die veel schade kunnen veroorzaken
  • Nieuwe categorie: Regulated Non-Quarantaine Pests (RNQP's). Doel: voorkomen dat schade optreedt bij vervolgteelt

Wat blijft: q-organismen

Ook de nieuwe Plantgezondheidsverordening reguleert diverse schadelijke organismen als EU quarantaine-organisme. Dit zijn organismen met een beperkte verspreiding binnen de EU en waarvan men introductie, vestiging en verdere verspreiding wil voorkomen.

De lijst met de huidige quarantaine-organismen vormt hiervoor de basis.

Daarnaast blijven er quarantaine-organismen voor de zogeheten Beschermde Gebieden bestaan.

Wat verandert: prioriteitsorganismen

Een nieuwe element in de wetgeving is dat de Europese Commissie zogeheten prioriteitsorganismen aanwijst. Dat zijn quarantaine-organismen waarvoor aanvullende eisen gaan gelden. Deze organismen krijgen prioriteit, door de:

  • grote economische schade
  • grote sociale impact (werkgelegenheid, voedselzekerheid)
  • grote impact op het milieu (biodiversiteit, toename in gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, verdwijnen van belangrijke boomsoorten)

De EU werkt aan een methode die de potentiële schade van organismen gestructureerd in kaart brengt. De Europese Commissie komt in 2019 met een definitieve lijst.

Wat verandert: RNQP’s

Er komt een nieuwe categorie van schadelijke organismen bij, de zogeheten Regulated Non-Quarantaine Pests (RNQP’s).

Deze organismen komen in de EU voor, maar het is nodig om wettelijke eisen op te stellen om de teelt vanuit dit plantmateriaal te beschermen tegen de RNQP's.

Toezichthouders hoeven geen uitroeiingsmaatregelen te nemen voor deze organismen. Ook komen er geen maatregelen op een bedrijf na een vondst.

Wel geldt dat het plantmateriaal moet voldoen aan specifieke eisen die waarborgen dat de RNQP's niet op de planten aanwezig zijn. Of dat - als de wettelijke eisen dit toelaten - de besmettingsgraad onder een vastgesteld niveau ligt. Bijvoorbeeld dat maar maximaal 1 procent aangetast mag zijn bij een controle.

Deze eisen voorkomen dat schadelijke bacteriën en insecten meeliften met pootaardappels, stekken of zaaizaden. Hierdoor ontstaat er geen economische schade in de vervolgteelt.

Welke organismen komen op de lijst met RNQP's?

De RNQP's komen voor een deel van de bestaande lijst met quarantaine-organismen. Het andere deel komt van de lijst met organismen die gereguleerd zijn in de huidige EU-verkeersrichtlijnen.

De Europese Commissie heeft EPPO opdracht gegeven om een adviesop te stellen over de organismen die op de lijst met RNQP's kunnen komen. In 2018 werkt de Europese Unie dit verder uit. In 2019 volgt een besluit over de definitieve lijst.