Uitstalverbod tabak en rookwaren

Rookwaren moeten in de winkel helemaal aan het zicht worden onttrokken. Dit zogeheten uitstalverbod gaat voor supermarkten in op 1 juli 2020. Voor overige verkooppunten gaat het in op 1 januari 2021. Het uitstalverbod, ook wel displayverbod genoemd, geldt onder voorwaarden niet voor bepaalde tabaksspeciaalzaken. De NVWA licht de regels van het uitstelverbod toe. We geven ook praktische tips om de regels toe te passen in uw winkel.

Voor welke producten geldt het uitstalverbod?

Het uitstalverbod geldt voor tabaksproducten en aanverwante producten (elektronische dampwaren en voor roken bestemde kruidenproducten). Accessoires als rokersbenodigdheden vallen niet onder het uitstalverbod. Voor de leesbaarheid is in enkele gevallen gebruik gemaakt van het begrip rookwaren. Hiermee bedoelen we tabaksproducten en aanverwante producten.

Voor wie geldt het uitstalverbod?

Het uitstalverbod geldt voor:

  • supermarkten
  • tankstations
  • tabak- en gemakszaken
  • drogisterijen
  • horeca
  • avondwinkels
  • kiosken
  • tabaksautomaten
  • webshops en
  • andere mogelijke verkooppunten van rookwaren
     

Wat houdt het uitstalverbod in?

Het uitstalverbod houdt in dat rookwaren in de winkel niet meer zichtbaar mogen zijn. Ook de kleuren en contouren van de producten mogen niet te zien zijn. Gebruik bijvoorbeeld kasten, (schuif) deuren, laden of gordijnen om ervoor te zorgen dat de producten niet meer zichtbaar zijn. U mag deze opbergmiddelen alleen gebruiken voor het verbergen van rookwaren, aanverwante producten en eventueel accessoires. In onderstaande praktische tips nemen we een kast en een la als voorbeelden voor opbergmiddelen.

Waar staat het uitstalverbod in de wet?

Het uitstalverbod valt onder het reclameverbod voor tabaksproducten en aanverwante producten (elektronische dampwaren en voor roken bestemde kruidenproducten).

Hoe moet de opbergkast of la eruit zien?

Voor de vorm en de kleuren van de opbergmiddelen gelden de volgende eisen:

  • neutraal en sober
  • niet afwijkend van de winkelinrichting
  • geen licht- of geluidseffecten

De NVWA legt hieronder uit wat ze met deze eisen bedoelt.

Neutraal en sober

Het opbergmiddel ziet er neutraal en sober uit (ook de vormgeving). Gebruik hiervoor neutrale en sobere kleuren voor de binnenkant en de buitenkant van het opbergmiddel: zwart, wit en grijstinten. Kleuren als rood, blauw, geel en groen zijn niet toegestaan. Het opbergmiddel heeft slechts 1 kleur.

Niet afwijkend van de winkelinrichting

Zorg dat de vormgeving en kleur van de kast of la niet opvalt ten opzichte van de rest van de inrichting van de winkel. Sterk glanzende afwerking en grote contrasten zijn niet toegestaan.

Geen licht- of geluidseffecten

Gebruik in de kast of la geen licht- of geluidseffecten. Aan de binnenkant mag wel functionele verlichting zitten, zodat het personeel de producten goed kan zien.

Welke tekst of afbeelding mag er op het opbergmiddel?

Voor aanduidingen op het opbergmiddel gelden de volgende eisen:

  • 1 neutrale en sobere aanduiding
  • neutrale en sobere vormgeving
  • tekst alleen op opbergmiddel zelf
  • afbeelding NIX18 toegestaan

De NVWA legt hieronder uit wat ze met deze eisen bedoelt.

1 neutrale en sobere aanduiding

U mag slechts 1 neutrale en sobere aanduiding aanbrengen op het opbergmiddel waaruit blijkt dat u rookwaren verkoopt. Dit betekent dat bijvoorbeeld een tekst niet op elke deur mag staan. De achtergrond van de tekst is de kleur van het opbergmiddel. Kaders om de aanduiding zijn niet toegestaan. Qua aanduiding valt te denken aan het gebruik van 1 woord: Tabak, Tabaksproducten, Rookwaren of Dampwaren.

Neutrale en sobere vormgeving

Zorg dat de vormgeving van de tekst neutraal en sober is, in zwart, wit of grijstinten. De aanduiding omvat 1 kleur. Gebruik hiervoor geen opvallende lettertypes en lettergroottes. U mag wel het lettertype van de huisstijl gebruiken, als u deze ook gebruikt voor andere aanduidingen in de winkel en het bovendien een sober lettertype is.

Tekst alleen op opbergmiddel zelf

Plaats de aanduiding alleen op het opbergmiddel zelf. Het is niet toegestaan de aanduiding boven de kast of la, bijvoorbeeld op de koof te plaatsen.

Afbeelding NIX-18 toegestaan

U mag een NIX18-afbeelding op het opbergmiddel plaatsen. Zorg er dan wel voor dat de afbeelding niet de aandacht op de kast of la vestigt. Andere afbeeldingen of aanduidingen zijn niet toegestaan.

Waar moet ik op letten als ik de kast of la open doe?

Als u het opbergmiddel opent, dan moet u op de volgende zaken letten:

  • alleen de eigenaar en het personeel mogen het opbergmiddel openen
  • alleen openen bij verkoop rookwaren (en eventuele accessoires)
  • maximaal 1,5 m2 zichtbaar schap bij openen
  • direct sluiten na gebruik
  • schoonmaak en onderhoud voor of na openingstijden

De NVWA legt hieronder uit wat ze met deze eisen bedoelt.

Alleen openen bij verkoop rookwaren

Open het opbergmiddel tijdens openingstijden van de winkel alleen als u rookwaren verkoopt en de voorraad aanvult.

Maximaal 1,5 m2 zichtbaar schap bij openen

Zorg ervoor dat er maximaal 1,5 m2 van het schap met rookwaren te zien is als het opbergmiddel open is.

Direct sluiten na gebruik

Sluit de kast of la direct na het pakken van het product. Gebruik daar bijvoorbeeld een dranger voor.

Schoonmaak en onderhoud voor of na openingstijden

Maak de kast of la buiten openingstijden schoon. Ook onderhoud aan de kast moet buiten openingstijden plaatsvinden.

Hoe richt ik het opbergmiddel in?

Voor de presentatie van tabaksproducten en aanverwante producten in het opbergmiddel gelden de volgende eisen:

  • reguliere presentatie
  • gezondheidswaarschuwing naar voren

Reguliere presentatie

Toon de rookwaren in een gesloten verpakking in de kast of la, tegen een neutrale achtergrond en gebruik de normale prijsaanduiding.

Gezondheidswaarschuwing naar voren

Zorg ervoor dat de producten met de gecombineerde gezondheidswaarschuwing in de kast of la in een hoek van 90 graden staan ten opzichte van de ondergrond. En dat de waarschuwing in de juiste leesrichting zichtbaar is. Dit geldt niet als bij het openen van de kast of la maar 1 verpakkingseenheid zichtbaar is.

Geldt het uitstalverbod ook voor speciaalzaken?

Het uitstalverbod geldt niet voor speciaalzaken die aan een aantal eisen voldoen en zich bij de NVWA hebben geregistreerd. De speciaalzaak mag geen onderdeel zijn van een andere winkel. In de speciaalzaak mag ook geen ander verkooppunt zijn gevestigd.

Hoe registreer ik me als speciaalzaak?

Vanaf 1 juli 2020 kunnen speciaalzaken die een beroep op de uitzondering willen doen, zich registreren via de website van de NVWA.

Welke speciaalzaken kunnen een beroep doen op de uitzonderingsregel?

De volgende speciaalzaken kunnen een beroep doen op de uitzondering van het uitstalverbod. De aanvullende eisen staan erbij. Zorg ervoor dat u zich bij de NVWA als speciaalzaak registreert.

1. Een speciaalzaak die alleen rookwaren, rookaccessoires, loten en dagbladen verkoopt.

  • U heeft zich bij de NVWA geregistreerd

2. Een bestaande speciaalzaak met een maximale omzet van 700.000 euro netto per jaar, waarbij tenminste 75% van de omzet uit rookwaren komt.

  • U bent voor 1 januari 2019 ingeschreven in het handelsregister; en
  • U heeft zich voor 1 januari 2021 bij de NVWA geregistreerd op naam van 1 of 2 natuurlijke personen; en
  • Na registratie kunt u op verzoek van de NVWA een omzetoverzicht over het boekjaar 2020 overleggen, en daarna ieder 5de jaar, waaruit deze omzet blijkt. Dit overzicht moet 6 maanden na afloop van het betreffende boekjaar gereed zijn. Dit overzicht is voorzien van een samenstellingsverklaring van een registeraccountant of een Accountant-Administratieconsulent.

Hoe presenteer ik rookwaren in een speciaalzaak?

Als u uitgezonderd bent van het uitstalverbod in uw speciaalzaak dan mag u de rookwaren als volgt presenteren:

  • Zet de rookwaren rechtop en in een gesloten verpakking
  • Gebruik een neutrale achtergrond voor de rookwaren
  • Gebruik de normale prijsaanduiding
  • Zorg ervoor dat de rookwaren niet van buiten de winkel te zien zijn