Geelwortel of kurkuma

Voor consumenten

Wisselwerking tussen kruidenpreparaten met geelwortel en geneesmiddelen

Kruidenpreparaten met geelwortel kunnen de werkzaamheid van verschillende geneesmiddelen beïnvloeden. De exacte gevolgen zijn nog niet helemaal duidelijk en afhankelijk van het type geneesmiddel. Voor bepaalde geneesmiddelen zijn wisselwerkingen gevonden die een effect hebben op de werking van het geneesmiddel, bijvoorbeeld chemotherapiemiddelen, bètablokkers, calciumblokkers en middelen tegen diarree. Het is van belang uw arts en apotheker op de hoogte te stellen dat u kruidenpreparaten met geelwortel wilt gaan gebruiken of gebruikt. In overleg met de arts of apotheker kan worden besloten of een kruidenpreparaat met geelwortel wel of niet kan worden gebruikt. Gebruik van geelwortel (vers of gedroogd) in de keuken bij het bereiden van voedsel leidt niet tot risico op wisselwerkingen.

Voor artsen en apothekers

Interactie tussen kruidenpreparaten met geelwortel en geneesmiddelen

Kruidenpreparaten met geelwortel kunnen een effect hebben op de hoeveelheid van een geneesmiddel in het lichaam omdat ze: 1) de intracellulaire signaalroute activeren, 2) de transporter van het borstkankerresistentie-eiwit (BCRP) remmen 3) via een onbekend mechanisme de plasmaspiegel van talinolol verlagen. Een klinisch relevante toename in de AUC0-24h (‘area under the curve’) met een factor 3,2 is gevonden voor sulfalazine na gelijktijdig gebruik met kruidenpreparaten met geelwortel in een klinisch onderzoek. Uit dit onderzoek blijkt dat kruidenpreparaten met geelwortel een effect op de biobeschikbaarheid van sulfalazine hebben. Dit lijkt te komen door de inhibitie van de geneesmiddel-transporter BCRP. In een onderzoek met gezonde vrijwilligers is gevonden dat kruidenpreparaten met geelwortel de plasmaspiegel van talinolol verlagen. Talinolol is echter niet in Nederland als geneesmiddel geregistreerd en daarom is de kans klein dat deze interactie in Nederland optreedt. Er bestaat onduidelijkheid door tegenstrijdige resultaten en grote variabiliteit of deze interacties klinisch relevant zijn. Er zijn in goed opgezette klinische onderzoeken geen klinische relevante effecten gevonden op de plasmaspiegels en metabolietpatronen van de geneesmiddelen midazolam, flurbiprofen en paracetamol als gevolg van het gelijktijdig gebruik van deze geneesmiddelen met kruidenpreparaten met geelwortel. Hoewel het bij het voorschrijven van geneesmiddelen altijd van belang is voor de arts en apotheker om op de hoogte te zijn van het gebruik van kruidenpreparaten met geelwortel, lijkt er op basis van de huidige informatie geen reden te zijn om te adviseren het gebruik van deze producten te staken. Regulier gebruik van geelwortel (vers en gedroogd) bij het bereiden van voedsel kan zonder risico op interacties.

Kleurschema waarin de ernst van de gevolgen van wisselwerking tussen kruidenpreparaten met geelwortel en geneesmiddelen wordt getoond.

Werkingsmechanisme van de interactie

Remming van BCRP

BCRP is een transporteiwit dat onder andere in de darm tot expressie komt. Het transporteiwit verlaagt de biobeschikbaarheid van stoffen door hun actieve excretie in darm en gal te verhogen. In klinische onderzoeken met gezonde vrijwilligers is gebleken dat kruidenpreparaten met geelwortel de plasmaspiegels van bepaalde BCRP-substraten verhogen, zowel bij therapeutische doseringen als microdoseringen. Ook in vitro-onderzoeken laten zien dat kruidenpreparaten met geelwortel de opname van substraten door BCRP remmen.

Activatie van de intracellulaire signaalroute

In een onderzoek met patiënten met chronische myeloïde leukemie (CML) is gevonden dat de afname van stikstofoxide door het gebruik van imatinib groter werd wanneer tegelijkertijd ook kruidenpreparaten met geelwortel werden toegediend. Imatinib activeert de AKT/mTOR-signaalroute waardoor er resistentie ontstaat en de effectiviteit van het middel bij CML wordt verminderd. Kruidenpreparaten met geelwortel remmen de AKT/mTOR-signaalroute, waardoor resistentie minder snel optreedt.

Onbekend werkingsmechanisme

Een onderzoek bij gezonde vrijwilligers toonde aan dat kruidenpreparaten met geelwortel de plasmaspiegel van talinolol verlagen. Het is niet bekend via welk mechanisme dit gebeurde maar mogelijkheden zijn via inductie van MRP2, P-glycoproteïne of CYP1A in de darm.

Referenties

  • Burchert A, Wang Y, Cai D, et al. Compensatory PI3-kinase/Akt/mTor activation regulates imatinib resistance development. Leukemia 2005;19(10):1774-1782.
  • Colalto C. Herbal interactions on absorption of drugs: Mechanisms of action and clinical risk assessment. Pharmacol Res 2010;62(3):207-227.
  • Ghalaut VS, Sangwan L, Dahiya K, Ghalaut PS, Dhankhar R, Saharan R. Effect of imatinib therapy with and without turmeric powder on nitric oxide levels in chronic myeloid leukemia. J Oncol Pharmacy Practice 2012;18(2):186-190.
  • Juan H, Terhaag B, Cong Z, et al. Unexpected effect of concomitantly administered curcumin on the pharmacokinetics of talinolol in healthy Chinese volunteers. Eur J Clin Pharmacol 2007;63(7):663-668.
  • KNMP besliskaart interactiebeoordeling.
  • Kusuhara H, Furuie H, Inano A, et al. Pharmacokinetic interaction study of sulphasalazine in healthy subjects and the impact of curcumin as an in vivo inhibitor of BCRP. Brit J Pharmacol 2012;166(6):1793-1803.
  • Natural Standard.