Groene thee

Voor consumenten

Wisselwerking tussen kruidenpreparaten met groene thee (Camellia sinensis) en geneesmiddelen

Kruidenpreparaten met groene thee kunnen een effect hebben op de hoeveelheid van een geneesmiddel in het lichaam. Kruidenpreparaten met groene thee hebben een remmend effect op de activiteit van een enzym en transporteiwit waardoor de werking van een geneesmiddel kan worden versterkt of verminderd. Gezien de mogelijke ernstige effecten die kunnen optreden wanneer kruidenpreparaten met groene thee samen met bepaalde middelen voor het hart (bètablokkers) worden ingenomen, wordt gelijktijdig gebruik van kruidenpreparaten met groene thee en bètablokkers afgeraden. Het is van belang uw arts en apotheker op de hoogte te stellen dat u kruidenpreparaten met groene thee wilt gaan gebruiken of gebruikt. In overleg met uw arts of apotheker kan worden besloten of een kruidenpreparaat met groene thee kan worden gebruikt of niet. Het gaat bij de kruidenpreparaten over groene thee-extracten. Er zijn geen aanwijzingen dat het regelmatig drinken van maximaal een halve liter groene thee per dag (ongeveer 3 à 4 koppen van 125-150 ml) bij een normale bereidingswijze leidt tot wisselwerkingen met geneesmiddelen.

Voor artsen en apothekers

Interactie tussen kvruidenpreparaten met groene thee (Camellia sinensis) en geneesmiddelen

Kruidenpreparaten met groene thee kunnen een effect hebben op de hoeveelheid van een geneesmiddel in het lichaam omdat ze 1) een remmend effect hebben op CYP3A4, 2) de geneesmiddeltransporteiwit OATP1A2 remmen en 3) via een onbekend mechanisme een effect hebben op de absorptie van foliumzuur. Kruidenpreparaten met groene thee kunnen een remmend effect op CYP3A4 te hebben. Echter de remming wordt niet altijd gevonden en lijkt daarom afhankelijk van het groene thee bevattende kruidenpreparaat en de dosering. Voor geneesmiddelen die voornamelijk door CYP3A4 worden omgezet en een smalle therapeutische raam hebben, zou dit tot een klinisch relevante interactie kunnen leiden.

Kruidenpreparaten met groene thee lijken een remmer te zijn van het geneesmiddel-transporteiwit OATP1A2 in de darmen. Een interactie zou dus kunnen optreden bij geneesmiddelen die in de darmen actief worden opgenomen door OATP1A2. Remming van het geneesmiddel-transporteiwit kan dan leiden tot een lager biobeschikbaarheid van het geneesmiddel.

De interactie tussen kruidenpreparaten met groene thee en foliumzuur is alleen klinisch relevant bij hoge doseringen foliumzuur. Voor de dosering die wordt aanbevolen voor vrouwen die zwanger willen worden (0,4 mg) zijn geen interacties gevonden. Voor hoge doseringen foliumzuur wordt aangeraden de plasmaspiegels van de patiënt te monitoren.

Wanneer een geneesmiddel wordt voorgeschreven dat een interactie zou kunnen hebben met kruidenpreparaten met groene thee is het belangrijk om na te gaan of de patiënt kruidenpreparaten met groene thee gebruikt of wil gaan gebruiken.

Er zijn geen aanwijzingen dat het regelmatig drinken van maximaal een halve liter groene thee per dag (ongeveer 3 à 4 koppen van 125-150 ml) bij een normale bereidingswijze leidt tot wisselwerkingen met geneesmiddelen. Bij een consumptie van meer dan 500 ml/dag groene thee zou een risico op wisselwerkingen kunnen ontstaan. Het risico hangt mede af van de soort groene thee, de sterkte van de thee en de temperatuur van het water waarmee de thee is gezet.

Kleurschema waarin de ernst van de gevolgen van wisselwerking tussen kruidenpreparaten met groene thee en geneesmiddelen wordt getoond.

Werkingsmechanisme van de interactie

Remming van CYP3A4

In een onderzoek met gezonde vrijwilligers is gevonden dat een behandeling gedurende 4 weken met een kruidenpreparaat met groene thee de ‘area under the curve’ (AUC) van het geneesmiddel buspiron verhoogt. Dit wijst op een remming van CYP3A4. Het effect is significant maar klein en daardoor waarschijnlijk klinisch niet relevant. Ook in vitro is gevonden dat kruidenpreparaten met groene thee de afgifte van CYP3A4 remmen. In een ander onderzoek zijn geen effecten op de kinetiek van alprazolam gevonden; alprazolam is ook een substraat van CYP3A4. De klinische relevantie van de CYP3A4-inhibitie door kruidenpreparaten met groene thee is onbekend.

Remming van OATP1A2

In een onderzoek met gezonde vrijwilligers bleek dat een behandeling met een kruidenpreparaat met groene thee de Cmax en AUC van nadolol verlaagde. Als gevolg hiervan wordt het effect van nadolol op de systolische bloeddruk verminderd. In vitro-onderzoeken in cellijnen van de mens laten zien dat nadolol een substraat is van OATP1A2 en dat kruidenpreparaten met groene thee de OATP1A2-gemedieerde opname van nadolol remmen. OATP1A2 is betrokken bij de actieve opname van stoffen uit de darm en bij de actieve opname in de hepatocyten. De plasmaspiegels van nadolol waren verlaagd en dit duidt erop dat kruidenpreparaten met groene thee een effect hebben op OATP1A2 in de darm en dat dit geen systemisch effect is. Interacties van kruidenpreparaten met groene thee en geneesmiddelen die via OATP1A2 worden getransporteerd kunnen dus optreden.

Onbekend werkingsmechanisme

In een cross-over onderzoek met gezonde vrijwilligers is gevonden dat kruidenpreparaten met groene thee de AUC van een hoge dosis foliumzuur (5 mg) significant verlaagden en de Tmax verhoogden. De eliminatiesnelheid van foliumzuur veranderde niet. Bij een dosis foliumzuur van 0,4 mg waren deze effecten ook zichtbaar maar niet significant. Het werkingsmechanisme is onbekend maar het lijkt een effect op de absorptie te zijn. In een in vitro-onderzoek met Caco-2-cellen bleek dat een extract van groene thee de opname van foliumzuur remde.

Referenties

  • Colalto C. Herbal interactions on absorption of drugs: Mechanisms of action and clinical risk assessment. Pharmacol Res 2010;62(3):207-227.
  • Engdal S, Klepp O, Nilsen OG. Identification and exploration of herb-drug combinations used by cancer patients. Integrat Cancer Therapies 2009;8(1):29-36.
  • KNMP besliskaart interactiebeoordeling.
  • Misaka S, Yatabe J, Muller F, et al. Green tea ingestion greatly reduces plasma concentrations of nadolol in healthy subjects. Clin Pharmacol Therapeutics 2014;95(4):432-438.
  • Natural Standard.
  • Schonthal AH. Adverse effects of concentrated green tea extracts. Molec Nutr Food Res 2011;55(6):874-885.