Knoflook

Voor consumenten

Wisselwerking tussen kruidenpreparaten met knoflook (Allium sativum) en geneesmiddelen

Kruidenpreparaten met knoflook hebben een remmend effect op de bloedstolling en kunnen daarom de werking van antistollingsmiddelen versterken. Voor de effecten van kruidenpreparaten met knoflook op de werking van andere geneesmiddelen bestaat onduidelijkheid. Dit komt door tegenstrijdige resultaten van onderzoek of omdat effecten mogelijk alleen bij zeer specifieke groepen optreden. Kruidenpreparaten met knoflook lijken van verschillende geneesmiddelen, zoals middelen tegen kanker, middelen tegen HIV, spierverslappers en maagzuurremmers, de werkzaamheid te kunnen verminderen of versterken. Het is van belang uw arts en apotheker op de hoogte te stellen dat u kruidenpreparaten met knoflook wilt gaan gebruiken of gebruikt. In overleg met de arts of apotheker kan worden besloten of een kruidenpreparaat met knoflook kan worden gebruikt of niet. Regulier gebruik van knoflook bij het bereiden van voedsel leidt niet tot risico op wisselwerkingen.

Voor artsen en apothekers

Interactie tussen kruidenpreparaten met knoflook (Allium sativum) en geneesmiddelen

Kruidenpreparaten met knoflook hebben een remmend effect op de bloedstolling en kunnen daarom een additioneel effect hebben op de werking van antistollingsmiddelen. Daarnaast kunnen kruidenpreparaten met knoflook een effect hebben op de werking van verschillende geneesmiddelen omdat kruidenpreparaten met knoflook een remmend of stimulerend effect kunnen hebben op verschillende cytochroom P450-enzymen en geneesmiddel-transporteiwitten.

Een klinisch relevant effect op de bloedstolling is gevonden bij gelijktijdig gebruik van kruidenpreparaten met knoflook en warfarine. Warfarine is echter niet in Nederland als geneesmiddel geregistreerd en daarom is de kans klein dat deze interactie in Nederland optreedt. Het is onbekend of de interactie ook optreedt in combinatie met andere antistollingsmiddelen maar voorzichtigheid is geboden vanwege het antistollingseffect van kruidenpreparaten met knoflook. De gevonden effecten verschillen tussen de verschillende kruidenpreparaten met knoflook waardoor het lastig te voorspellen is of voor bepaalde kruidenpreparaten met knoflook een interactie met bepaalde geneesmiddelen wel of niet zal optreden. Het is van belang om bij de patiënt na te vragen of deze kruidenpreparaten met knoflook gebruikt of wil gaan gebruiken indien de arts antistollingsmiddelen wil voorschrijven of bepaalde geneesmiddelen waarvoor klinisch relevante interacties zijn gevonden (HIV-middelen en oncolytica). Op basis van de huidige informatie lijkt er geen reden te zijn om te adviseren het gebruik van kruidenpreparaten met knoflook te staken. Wel is het raadzaam om regelmatig de werkzaamheid van het geneesmiddel te controleren indien kruidenpreparaten met knoflook gelijktijdig worden gebruikt. Regulier gebruik van knoflook bij het bereiden van voedsel kan zonder risico op interacties gebeuren.

Kleurschema waarin de ernst van de gevolgen van wisselwerking tussen kruidenpreparaten met knoflook en geneesmiddelen wordt getoond.

Werkingsmechanisme van de interactie

Versterking van het antistollend effect

Kruidenpreparaten met knoflook lijken een antistollende werking te hebben. Dit zou, wanneer deze preparaten worden ingenomen met antistollingsmiddelen, tot een versterkend effect op de antistolling kunnen leiden. Bij gelijktijdig gebruik van kruidenpreparaten met knoflook en warfarine is in patiënten een additief effect op het INR (international normalized ratio) waargenomen. Dit betekent een verhoogde kans op bloedingen. Dit effect van kruidenpreparaten met knoflook met warfarine kon echter niet worden bevestigd in twee andere klinische onderzoeken. Dit zou kunnen worden verklaard door verschillen in samenstelling tussen de verschillende kruidenpreparaten met knoflook. Echter gezien het antistollingseffect van sommige kruidenpreparaten met knoflook is voorzichtigheid geboden bij gelijktijdig gebruik van antistollingsmiddelen en kruidenpreparaten met knoflook.

Inductie van CYP-enzymen en geneesmiddel-transporteiwitten

Kruidenpreparaten met knoflook kunnen leiden tot de stimulering of remming van een aantal cytochroom P450 (CYP)-enzymen en geneesmiddel-transporters. De effecten op CYP3A4 en P‑glycoproteïne zijn niet eenduidig. In sommige onderzoeken wordt gevonden dat kruidenpreparaten met knoflook CYP3A4 en P-glycoproteïne induceren maar in enkele andere onderzoeken niet.

In een onderzoek met gezonde vrijwilligers is gevonden dat gelijktijdige inname van Saquinavir (een substraat voor CYP3A4 en P-glycoproteïne) en een kruidenpreparaat met knoflook tot een verlaging van de plasmaspiegels van Saquinavir leidde. In een ander onderzoek is bij gelijktijdige inname van Ritonavir (een substraat voor CYP3A4 en P-glycoproteïne) en een kruidenpreparaat met knoflook geen effect gevonden op de plasmaspiegels van Ritonavir. In verschillende onderzoeken bij gezonde vrijwilligers werden geen effecten waargenomen op de plasmaspiegels van midazolam en alprazolam bij gelijktijdige inname met kruidenpreparaten met knoflook. Echter, een toename in de activiteit van P-glycoproteïne werd wel waargenomen. Ook zijn voor bepaalde enkel-nucleotide polymorfismen (Engels: single nucleotide polymorphisms, afgekort
als SNP) in CYP3A5 en CYP2C19 interacties gevonden tussen kruidenpreparaten met knoflook en geneesmiddelen. Zo is voor personen met SNP CYP3A5*1A een verlaging van de bloedspiegel van docetaxel waargenomen en voor personen met SNP CYP2C19*1/2C19*1, CYP2C19*1/2C19*2 en CYP2C19*1/2C19*3 een verhoging van de bloedspiegel van omeprazol.

Verder is in een onderzoek bij gezonde vrijwilligers een remmend effect gevonden op CYP2E1 na inname van kruidenpreparaten met knoflook. Dit kan leiden tot hogere plasmaspiegels van geneesmiddelen die door het CYP2E1-enzym worden omgezet, zoals chlorzoxazone. Dit effect wordt echter niet klinisch relevant geacht.

Referenties

  • Chen XW, Sneed KB, Pan SY, et al. Herb-drug interactions and mechanistic and clinical considerations. Curr Drug Metab 2012;13(5):640-651.
  • Colalto C. Herbal interactions on absorption of drugs: Mechanisms of action and clinical risk assessment. Pharmacol Res 2010;62(3):207-227.
  • Cox MC, Low J, Lee J, et al. Influence of garlic (Allium sativum) on the pharmacokinetics of docetaxel. Clin Cancer Res 2006;12(15):4636-4640.
  • He SM, Yang AK, Li XT, Du YM, Zhou SF. Effects of herbal products on the metabolism and transport of anticancer agents. Expert Opinion Drug Metab Toxicol 2010;6(10):1195-1213.
  • Hermann R, von Richter O. Clinical evidence of herbal drugs as perpetrators of pharmacokinetic drug interactions. Planta Medica 2012;78(13):1458-1477.
  • Izzo AA, Ernst E. Interactions between herbal medicines and prescribed drugs: an updated systematic review. Drugs 2009;69(13):1777-1798.
  • KNMP besliskaart interactiebeoordeling.
  • Natural Standard.
  • Piscitelli SC, Burstein AH, Welden N, Gallicano KD, Falloon J. The effect of garlic supplements on the pharmacokinetics of saquinavir. Clin Infect Dis 2002;34(2):234-238.
  • Shi S, Klotz U. Drug interactions with herbal medicines. Clin Pharmacokinetics 2012;51(2):77-104.
  • Yang LJ, Fan L, Liu ZQ, et al. Effects of allicin on CYP2C19 and CYP3A4 activity in healthy volunteers with different CYP2C19 genotypes. Eur J Clin Pharmacol 2009;65(6):601-608.