Mariadistel

Voor consumenten

Wisselwerking tussen kruidenpreparaten met mariadistel (Silybum marianum) en geneesmiddelen

Kruidenpreparaten met mariadistel kunnen de werkzaamheid van verschillende geneesmiddelen verminderen of versterken. Over het algemeen leidt gelijktijdig gebruik van kruidenpreparaten met mariadistel en geneesmiddelen tot een lagere hoeveelheid van het geneesmiddel in het lichaam. Echter in een enkel geval kan het leiden tot een grotere hoeveelheid. Voor bepaalde geneesmiddelen zijn wisselwerkingen gevonden die een effect hebben op de werking van het geneesmiddel. Dit geldt voor bijvoorbeeld bloeddrukverlagers, bètablokkers, antibiotica en middelen tegen diabetes. Het is van belang uw arts en apotheker op de hoogte te stellen dat u kruidenpreparaten met mariadistel wilt gaan gebruiken of gebruikt. In overleg met uw arts of apotheker kan dan worden besloten of een kruidenpreparaat met mariadistel wel of niet kan worden gebruikt.

Voor artsen en apothekers

Interactie tussen kruidenpreparaten met mariadistel (Silybum marianum) en geneesmiddelen

Kruidenpreparaten met mariadistel kunnen een effect hebben op de hoeveelheid van een geneesmiddel in het lichaam omdat ze: 1) een verlagend effect op de bloedsuikerspiegel hebben, 2) een remmer zijn van cytochroom P450 (CYP) 2C9 en 3) via onbekende mechanismen de plasmaspiegels van talinolol verhogen, de blootstelling aan de actieve metaboliet SN-38 van irinotecan verlagen en de blootstelling aan metronidazole verlagen.

De klinische effecten die optreden door de interactie tussen kruidenpreparaten met mariadistel en geneesmiddelen lijken gering voor de geneesmiddelen die zijn onderzocht maar gelijktijdig gebruik met metronidazole en talinolol wordt afgeraden. Talinolol is niet in Nederland als geneesmiddel geregistreerd en daarom is de kans klein dat deze interactie in Nederland optreedt.

Gelijktijdig gebruik van kruidenpreparaten met mariadistel en middelen die worden gebruikt om bloedsuikerspiegels te verlagen wordt afgeraden vanwege het verlagende effect op de bloedsuikerspiegels van kruidenpreparaten met mariadistel. Verder lijken kruidenpreparaten met mariadistel een remmend effect te hebben op CYP2C9 (met name bij specifieke genotypen). Daarom is voorzichtigheid geboden bij gelijktijdig gebruik van kruidenpreparaten met mariadistel en geneesmiddelen die voornamelijk door CYP2C9 worden gemetaboliseerd (zoals iosartan) en bij geneesmiddelen met een smal therapeutisch raam. De interactie van kruidenpreparaten met mariadistel en irinotecan is klinisch niet relevant en kruidenpreparaten met mariadistel lijken in dit geval dus gelijktijdig te kunnen worden gebruikt zonder gezondheidsrisico’s.

Het is van belang om bij de patiënt na te vragen of die kruidenpreparaten met mariadistel gebruikt of wil gaan gebruiken indien u metronidazole, diabetesmiddelen of geneesmiddelen wilt voorschrijven die vooral door CYP2C9 worden gemetaboliseerd.

Kleurschema waarin de ernst van de gevolgen van wisselwerking tussen kruidenpreparaten met mariadistel en geneesmiddelen wordt getoond.

Werkingsmechanisme van de interactie

Verlaging van de bloedsuikerspiegel

Kruidenpreparaten met mariadistel verhogen de insulinegevoeligheid en hebben daardoor een verlagend effect op de bloedsuikerspiegel. Wanneer kruidenpreparaten met mariadistel worden gecombineerd met andere hypoglycemische geneesmiddelen zouden mogelijk interacties kunnen optreden omdat de middelen eenzelfde effect hebben.

Remming van CYP2C9

In een onderzoek met gezonde vrijwilligers is gevonden dat kruidenpreparaten met mariadistel de ‘area under the curve’ (AUC), maximale plasmaconcentratie en de vorming van de actieve metaboliet E-3174 van iosartan verlaagde. Deze effecten werden alleen gevonden in vrijwilligers met het genotype CYP2C9*1/*1 (hoge enzymactiviteit) maar niet bij vrijwilligers met het CYP2C9*1/*3 genotype (gemiddelde enzymactiviteit). De omzetting van iosartan naar de actieve metaboliet vindt plaats via CYP2C9 en daarom lijken kruidenpreparaten met mariadistel een remmer van CYP2C9.

Onbekende werkingsmechanismen

Er zijn drie interacties bekend waarvan het exacte werkingsmechanisme nog niet opgehelderd is. Kruidenpreparaten met mariadistel kunnen de maximale plasmaconcentratie en AUC van talinolol verhogen en de klaring verlagen. Hierdoor kan de werking van dit geneesmiddel groter zijn dan verwacht. Daarnaast leidt een gelijktijdige inname van irinotecan en kruidenpreparaten met mariadistel in kankerpatiënten tot een lichte verlaging van de AUC-ratio van de actieve metaboliet SN-38 en irinotecan. Er is geen effect op de klaring van irinotecan. De oorzaak van de verlaging van de AUC‑ratio is onbekend. Verder kunnen kruidenpreparaten met mariadistel de plasmaklaring van metronidazole en zijn belangrijkste metaboliet verhogen en de AUC en Cmax verlagen. Hierdoor kan de werking van dit geneesmiddel lager zijn dan verwacht. Een verminderde excretie via de urine is echter ook gevonden. Het werkingsmechanisme is onbekend.

Referenties

  • Colalto C. Herbal interactions on absorption of drugs: Mechanisms of action and clinical risk assessment. Pharmacol Res 2010;62(3):207-227.
  • Hermann R, von Richter O. Clinical evidence of herbal drugs as perpetrators of pharmacokinetic drug interactions. Planta Medica 2012;78(13):1458-1477.
  • Hu Z, Yang X, Ho PC, Chan SY, Heng PW, Chan E, et al. Herb-drug interactions: a literature review. Drugs 2005;65(9):1239-1282.
  • Huseini HF, Larijani B, Heshmat R, et al. The efficacy of Silybum marianum (L.) Gaertn. (silymarin) in the treatment of type II diabetes: a randomized, double-blind, placebo-controlled, clinical trial. Phytotherapy Res PTR 2006;20(12):1036-1039.
  • KNMP besliskaart interactiebeoordeling.
  • Natural Standard.
  • Shi S, Klotz U. Drug interactions with herbal medicines. Clin Pharmacokinetics 2012;51(2):77-104.