Valeriaan

Voor consumenten

Wisselwerking tussen kruidenpreparaten met valeriaan (Valeriana officinalis) en geneesmiddelen

Kruidenpreparaten met valeriaan kunnen een effect hebben op de hoeveelheid van een geneesmiddel in het lichaam. Kruidensupplementen met valeriaan hebben een effect op de activiteit van enzymen en geneesmiddel-transporters. De tot nu toe gevonden effecten zijn gering en hebben geen consequenties voor de werking van geneesmiddelen. Echter, de combinatie van kruidenpreparaten met valeriaan met geneesmiddelen waarbij een kleine verandering van bloedwaarden al gevolgen heeft, kan gevoelig zijn voor een wisselwerking. Daarnaast hebben kruidenpreparaten met valeriaan een kalmerende werking. Het is daarom niet uit te sluiten dat kruidenpreparaten met valeriaan de werking van kalmerende geneesmiddelen (synthetische sedativa) kunnen versterken. Daarom wordt gelijktijdig gebruik van kruidenpreparaten met valeriaan en kalmerende geneesmiddelen afgeraden. Het is van belang uw arts en apotheker op de hoogte te stellen dat u kruidenpreparaten met valeriaan wilt gaan gebruiken of gebruikt. Er lijken echter geen reden te zijn om te adviseren het gebruik van kruidenpreparaten met valeriaan niet te starten of te stoppen, behalve in combinatie met geneesmiddelen met een kalmerende werking. Deze combinatie wordt afgeraden.

Kleurschema waarin de ernst van de gevolgen van wisselwerking tussen kruidenpreparaten met valeriaan en geneesmiddelen wordt getoond.

Werkingsmechanisme van de interactie

Versterkend effect

In klinische onderzoeken is beschreven dat kruidenpreparaten met valeriaan de symptomen van angst kunnen reduceren. Omdat kruidenpreparaten met valeriaan een kalmerende werking hebben, kan er mogelijk een versterkend effect optreden bij het gebruik van synthetische sedativa.

Remming van CYP-enzymen

In een onderzoek met gezonde vrijwilligers verhoogde gelijktijdig gebruik van kruidenpreparaten met valeriaan en het psycholepticum alprazolam de maximale plasmaconcentratie van alprazolam, waarschijnlijk via remming van CYP3A4. In andere onderzoeken met gezonde vrijwilligers werd echter geen remmend effect van midazolam, cafeïne, chlorzoxazone en debrisoquine op CYP-enzymen gevonden. In in vitro-experimenten werd een klein remmend effect op CYP3A4 gevonden en alleen bij hoge doseringen van het kruidenpreparaat. Het effect op CYP3A4 is klein en lijkt daarom klinisch niet relevant. Een uitzondering hierop kan gelden voor geneesmiddelen met een smal therapeutisch raam.

Referenties

  • Bijsluiter Valera. SmPC, arts, 2013.
  • Colalto C. Herbal interactions on absorption of drugs: Mechanisms of action and clinical risk assessment. Pharmacol Res 2010;62(3):207-227.
  • European Medicines Agency (EMA). Committee on Herbal Medicinal Products. Assessment report on Valeriana officinalis L., radix. London: EMA, 29 November 2007.
  • KNMP besliskaart interactiebeoordeling.
  • Natural Standard.

Voor artsen en apothekers

Interactie tussen kruidenpreparaten met valeriaan (Valeriana officinalis) en geneesmiddelen

Kruidenpreparaten met valeriaan kunnen een effect hebben op de hoeveelheid van een geneesmiddel in het lichaam omdat ze een remmend effect hebben op cytochroom P450 (CYP)-3A4. Kruidenpreparaten met valeriaan kunnen symptomen van angst reduceren en daardoor mogelijk de effecten van synthetische sedativa versterken bij gelijktijdig gebruik. In een onderzoek met gezonde vrijwilligers die werden behandeld met kruidenpreparaten met valeriaan werden kleine verhogingen gevonden van de Cmax (de hoogste plasmaconcentratie van een geneesmiddel na toediening) en ‘area under the curve’ (AUC) van het psycholepticum alprazolam, waarschijnlijk door CYP3A4-inhibitie. Het is onduidelijk of de gevonden verhoging klinisch relevant is. In het geval van geneesmiddelen met een smal therapeutisch raam kunnen de gevolgen klinisch relevant zijn. Er wordt daarom aanbevolen per geval te bekijken of de patiënt kruidensupplementen met valeriaan kunnen (blijven) gebruiken.

Kruidenpreparaten met valeriaan kunnen de effecten van synthetische sedativa versterken. Het is daarom van belang om na te gaan of de patiënt kruidenpreparaten met valeriaan gebruikt als synthetische sedativa worden voorgeschreven. Uit voorzorg wordt gelijktijdig gebruik van kruidenpreparaten met valeriaan en synthetische sedativa afgeraden.

Er wordt aangeraden om na te gaan of de patiënt kruidenpreparaten met valeriaan gebruikt of wil gaan gebruiken. Voor geneesmiddelen met een smal therapeutisch raam is voorzichtigheid geboden als die door CYP3A4 worden gemetaboliseerd.