Zonnehoed

Voor consumenten

Wisselwerking tussen kruidenpreparaten met zonnehoed (Echinacea purpurea, Echinacea angustifolia en Echinacea pallida) en geneesmiddelen

Kruidenpreparaten met zonnehoed kunnen een effect hebben op de hoeveelheid van een geneesmiddel in het lichaam. Kruidensupplementen met zonnehoed hebben een effect op de activiteit van enzymen. De tot nu toe gevonden effecten zijn gering en hebben geen consequenties voor de werking van het geneesmiddel. Echter, de combinatie van kruidenpreparaten met zonnehoed met bepaalde geneesmiddelen kan gevoelig zijn voor een wisselwerking. Dit is van toepassing voor geneesmiddelen waarbij een kleine verandering van bloedwaarden al gevolgen heeft en geneesmiddelen die door een bepaald enzym in de darmen worden gemetaboliseerd. Het is van belang uw arts en apotheker op de hoogte te stellen dat u kruidenpreparaten met zonnehoed wilt gaan gebruiken of gebruikt. Er lijken echter geen reden te zijn om te adviseren het gebruik van kruidenpreparaten met zonnehoed niet te starten of te stoppen, behalve in bepaalde specifieke gevallen. 

Voor artsen en apothekers

Interactie tussen kruidenpreparaten met zonnehoed (Echinacea purpurea, Echinacea angustifolia en Echinacea pallida) en geneesmiddelen

Kruidenpreparaten met zonnehoed kunnen een effect hebben op de hoeveelheid van een geneesmiddel in het lichaam omdat ze een remmend effect hebben op cytochroom P450 (CYP)-1A2, -CYP2C9 en -CYP3A4 in de darmen maar ook een inducerend effect op CYP3A4 in de lever. Dit kan als gevolg hebben dat de plasmaspiegel van een geneesmiddel hoger of lager wordt afhankelijk van welke CYP betrokken is. Er zijn echter geen klinisch relevante effecten gemeld als gevolg van het gelijktijdig gebruik van kruidenpreparaten met zonnehoed en geneesmiddelen. Echter voor geneesmiddelen met een smal therapeutisch raam is voorzichtigheid geboden indien die door CYP1A2 en/of CYP2C9 worden gemetaboliseerd. Daarnaast is ook voorzichtigheid geboden in combinatie met geneesmiddelen met een lage biobeschikbaarheid door CYP3A4-metabolisme in de darmen. Voor deze geneesmiddelen kunnen de plasmaspiegels hoger worden omdat kruidenpreparaten met zonnehoed CYP3A4 in de darmen kunnen remmen. Er lijkt geen reden te zijn om te adviseren het gebruik van kruidenpreparaten met zonnehoed niet te starten of te stoppen, maar zoals aangegeven is voorzichtigheid geboden in combinatie met geneesmiddelen met een smal therapeutisch raam en een lage biobeschikbaarheid door CYP3A4-metabolisme in de darmen (bijvoorbeeld verapamil, cyclosporine en tacrolimus).

Kleurschema waarin de ernst van de gevolgen van wisselwerking tussen kruidenpreparaten met zonnehoed en geneesmiddelen wordt getoond.

Werkingsmechanisme van de interactie

Inductie of inhibitie van CYP en P-glycoproteïne

Resultaten van onderzoeken bij de mens in relatie tot de inductie van CYP-enzymen zijn niet eenduidig. Een remmend effect van kruidenpreparaten met zonnehoed werd gevonden op CYP1A2, CYP2C9 en CYP3A4 in de darmen. Daarnaast lijken kruidenpreparaten met zonnehoed te leiden tot een verhoging van de CYP3A4-activiteit in de lever. In één onderzoek konden geen effecten worden aangetoond op CYP1A2, CYP2D6, CYP2E1 en CYP3A4 en ook niet op de geneesmiddel-transporter P‑glycoproteïne, OATP1A2, OATP1B1, en OATP2B1. In in vitro-experimenten hadden kruidenpreparaten met zonnehoed een (zwak) remmend effect op CYP1A2, CYP2D6 en CYP3A4 en op de geneesmiddel-transporter P‑glycoproteïne.

Referenties

  • Colalto C. Herbal interactions on absorption of drugs: Mechanisms of action and clinical risk assessment. Pharmacol Res 2010;62(3):207-227.
  • Hermann R, von Richter O. Clinical evidence of herbal drugs as perpetrators of pharmacokinetic drug interactions. Planta Medica 2012;78(13):1458-1477.
  • Izzo AA, Ernst E. Interactions between herbal medicines and prescribed drugs: an updated systematic review. Drugs 2009;69(13):1777-1798.
  • KNMP besliskaart interactiebeoordeling.
  • Natural Standard.
  • Shi S, Klotz U. Drug interactions with herbal medicines. Clin Pharmacokinetics 2012;51(2):77-104.
  • Sinz M, Wallace G, Sahi J. Current industrial practices in assessing CYP450 enzyme induction: preclinical and clinical. AAPS J 2008;10(2):391-400.