Update 8 april  2026

De NVWA heeft onderzoek gedaan naar de mogelijke aanwezigheid van asbest in speelzandproducten. In een aantal producten is inderdaad een kleine hoeveelheid asbest aangetroffen. Heel begrijpelijk dat consumenten hier vragen over hebben. Die proberen we hier zo goed mogelijk te beantwoorden.

Beeld: © PureBudget

In welke producten zit asbest?

We hebben 106 speelzandproducten onderzocht in het laboratorium. Het gaat om (knijp)speelgoed gevuld met zand, klevend kinetisch zand, zandbak- en strooizand en decoratiezand voor knutselen en kleuren. In 66 producten is geen asbest aangetroffen. In 34 een heel klein beetje. Het gaat dan om hoeveelheden onder de wettelijke limiet van 0,1%.

In 6 producten is meer dan de wettelijk limiet gevonden. Het gaat om hoeveelheden van 0,15 tot 0,42%.

Het gaat om deze producten:

Deze producten mogen niet meer verkocht worden. We adviseren om deze producten niet te gebruiken.

We doen ons best om zo snel mogelijk een lijst met alle onderzochte producten openbaar te maken. We verwachten dat we die lijst over maximaal 2 weken kunnen publiceren.

Waarom duurde het zo lang voor er duidelijkheid is?

Om duidelijkheid te krijgen, moesten wij als onafhankelijk toezichthouder volgens voorgeschreven methoden zelf een onderzoek uitvoeren om de risico’s in te kunnen schatten. Wanneer er in het laboratorium asbest werd aangetroffen in een product, werd met vervolgonderzoek gekeken naar de hoeveelheid. Vervolgens hebben we samen met het RIVM beoordeeld hoe gevaarlijk dat is. Dit moest heel zorgvuldig gebeuren en kostte daarom tijd.

Kan mijn kind nog met het speelzand spelen?

Het gezondheidsrisico van spelen met zand dat aan de wettelijke eisen voldoet is verwaarloosbaar. Dat blijkt uit de risicobeoordeling. Bij jarenlang een paar keer per week spelen met speelzand dat in ons onderzoek niet aan de wettelijke limiet van 0,1% asbest voldoet, is er mogelijk een gezondheidsrisico. In de praktijk zal een kind minder vaak met speelzand spelen. Het mogelijke gezondheidsrisico is dan klein.

Producten die niet aan de wettelijke limiet voldoen, mogen niet verkocht worden. We adviseren om kinderen niet te laten spelen met producten die niet aan de wettelijke eisen voldoen.

We hopen snel alle resultaten van ons onderzoek openbaar te kunnen maken. Het is aan ouders om op basis van deze informatie de keuze te maken of zij hun kinderen nog met speelzand willen laten spelen.

Hoe kan ik het speelzand weggooien?

Het speelzand weggooien kan door het voorzichtig op de te vegen met natte doeken en dan het zand en de doeken luchtdicht te verpakken in dubbel plastic. Zo is het goed afgeschermd. Neem vervolgens contact op met de gemeente of afvalinzamelaar. Die kan aangeven waar en hoe je dit het beste in kan leveren.

Gebruik geen stofzuiger en gooi het zand ook niet in de gewone afvalbak. Breng bij een terugroepactie ook geen speelzand terug naar de winkel, maar lever het in zoals hierboven omschreven. Uw verkoper kan u informeren hoe u eventueel uw aankoopbedrag terug kunt krijgen.

Wat moeten verkopers van deze producten doen?

Bedrijven hebben de verantwoordelijkheid om aan te tonen dat de producten die zij verkopen veilig zijn. Er mag volgens de wet niet meer dan 0,1% asbest in speelzand zitten. Wij zullen bedrijven nog eens nadrukkelijk wijzen op hun verantwoordelijkheid. Wij controleren of bedrijven zich aan de regels houden. Bijvoorbeeld door steekproeven te doen.