Het is belangrijk dat de NVWA de gehaltes aan trifluorazijnzuur (TFA) in de gaten houdt, bijvoorbeeld door levensmiddelen hierop te monitoren. TFA is een stof die in het milieu ontstaat door de afbraak van PFAS. Zorg ook voor meer inzicht in het daadwerkelijk gebruik van gewasbeschermingsmiddelen met PFAS. Dit adviseert bureau Risicobeoordeling & onderzoek (BuRO) aan de Inspecteur-Generaal van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Aanleiding voor het onderzoek

Op 22 juli 2026 heeft de European Food Safety Authority (EFSA) een rapport openbaar gemaakt over de gezondheidskundige grenswaarde van TFA. Op basis van nieuwe toxicologische informatie concludeerde de EFSA dat de stof toxischer is dan in 2017 was beoordeeld. De EFSA verlaagde de gezondheidskundige waarde voor langdurige blootstelling met een factor 3,5. Ook heeft EFSA voor het eerst een waarde voor acute blootstelling aan TFA vastgesteld.

TFA

TFA komt onder andere in het milieu terecht door het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen met een PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen)-groep. Door langdurige blootstelling aan TFA kan bijvoorbeeld schade aan de schildklier ontstaan. De schildklier is het meest kritische orgaan voor het toxicologisch effect van TFA. Ook heeft TFA bij hogere concentraties effecten op de lever en veroorzaakt de stof nadelige effecten op de ontwikkeling van een dier. Daarnaast heeft het Europees Chemicaliënagentschap (ECHA) TFA recent beoordeeld als een zeer mobiele en zeer persistente stof in het milieu, die een schadelijke invloed heeft op de vruchtbaarheid van mannen en vrouwen, de zwangerschap, de ontwikkeling van het ongeboren kind of de zuigeling via borstvoeding.

TFA in het milieu en in levensmiddelen

TFA is de laatste jaren in steeds hogere concentraties aangetoond in Nederlands grondwater, ook regelmatig boven de door het RIVM vastgestelde indicatieve drinkwaterrichtwaarde van 2,2 µg TFA/L. In andere studies en in andere landen is TFA aangetoond in grondwater, gebotteld bronwater, bier, wijn en andere levensmiddelen. Vanaf ongeveer 1980 is er een sterke stijging zichtbaar van TFA-concentraties in die verschillende waters en levensmiddelen. Hiermee wordt ook de kans groter dat TFA in (voedsel)gewassen terechtkomt en de voedselketen van de mens bereikt.

TFA-gehaltes in grondwater blijken significant hoger te zijn in gebieden met landbouwgrond dan in gebieden met weidegrond of overig landgebruik, waar geen gewasbeschermingsmiddelen met PFAS worden gebruikt.

Zorg

We zien de volgende ontwikkelingen:

  • Het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen met PFAS neemt toe.
  • De aanwezigheid van TFA in het milieu neemt toe, mogelijk door de toename van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen met PFAS.
  • Er worden vaker residuen van gewasbeschermingsmiddelen met PFAS aangetroffen in levensmiddelen op de Nederlandse markt.

De zorg is dat de TFA-gehaltes in de komende jaren blijven stijgen en een voedselveiligheidsrisico gaan vormen. Deze zorg wordt versterkt door de nieuwe toxicologische inzichten over deze stof (schadelijker dan eerder vastgesteld), terwijl er nog informatie ontbreekt over enkele belangrijke zaken, zoals de risico’s op kanker en toxiciteit na langdurige blootstelling.