Fokken voor snelle verkoop, vieze en te kleine hokken, gebrek aan (schoon) drinkwater en geen aandacht voor socialisatie. Dit is niet zoals we het willen zien, maar helaas voor onze inspecteurs regelmatig de realiteit. In deze aflevering van de serie ‘ons toezicht’ volgen we Paul Visscher tijdens een inspectie bij een grote hondenfokker en handelaar.
Fokken voor snelle verkoop, vieze en te kleine hokken, gebrek aan (schoon) drinkwater en geen aandacht voor socialisatie. Dit is niet zoals we het willen zien, maar helaas voor onze inspecteurs regelmatig de realiteit. In deze aflevering van de serie ‘ons toezicht’ volgen we Paul Visscher tijdens een inspectie bij een grote hondenfokker en handelaar.
[Flashforward: bij een hondenfokker.]
PAUL VISSCHER, inspecteur hondenhandel: De verlichting is uitgevallen of de stroom is op. Wat mij opvalt, is dat die dieren kennelijk niet gewend zijn om uitgelaten te worden.
BJORN, woordvoerder NVWA: Dit is gewoon echt wel treurig als je dit ziet.
PAUL: Die houder haalt de hond uit dit hok, die neemt hij mee naar voren, die gaat naar zijn woonhuis, en daar wordt die hond gepresenteerd.
[Scènewissel.]
BJORN: Zometeen zie je hoe deze inspectie, waarbij we meer dan 500 honden controleren, afloopt. Deze aflevering gaat over hondenhandel. Illegale hondenhandel. Er worden helaas nog te veel honden illegaal gefokt en verhandeld in en naar Nederland. Vaak met grote gevolgen voor het welzijn en de gezondheid van de dieren. Inspecteurs van de NVWA werken samen met de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming en de politie hard om illegale hondenhandel aan te pakken. Maar waarom doen ze dit en hoe gaat dat? In deze serie onderzoek ik hoe de NVWA toezicht houdt en zo werkt aan een veiliger en gezonder Nederland voor mens, dier en natuur. Bij illegale hondenhandel worden pups uit het buitenland en binnenland verkocht zonder te voldoen aan geldende wet- en regelgeving, bijvoorbeeld zonder vaccinatie tegen hondsdolheid, terwijl de pup uit een land komt waar hondsdolheid nog veel voorkomt. De dieren zijn vaak niet goed geregistreerd, en daardoor weten we dus niet of de dieren wel helemaal gezond zijn. Daarmee vormen ze een gevaar voor de gezondheid van dier en mens. Het afgelopen jaar zijn er bij de NVWA honderden meldingen binnengekomen over het vermoeden van illegaal fokken en verhandelen van honden. Voor het fokken van honden zijn allerlei regels opgesteld. Dit om te voorkomen dat honden gezondheidsklachten krijgen. Maar helaas houden niet alle fokkers zich aan deze regels en daar weet deze dierenopvang alles van.
[Bij de dierenopvang.]
ESTHER BALFOORT, verzorger Dierenopvang Amsterdam (DOA): Dit is Kylie. Zoals je kan zien bij Kylie is zij echt gebruikt voor het fokken. We hebben haar medisch onderzocht en zij is dus medisch heel erg slecht. Ze heeft hele slechte heupen en een hele slechte rug. En grote kans dat haar puppies dat ook hebben, dat het heel erg erfelijk is. En daar is dus helemaal niet naar gekeken. Dus de mensen die hier een pupje gekocht hebben, grote kans dat die een pup gekocht hebben die medisch niet gezond is.
BJORN: Je zou kunnen zeggen dat deze hond helemaal doorgefokt is.
ESTHER: Ja.
BJORN: Wat is nou het perspectief van zo'n hond?
ESTHER: Samen met de gedragstherapeut maken we een trainingsprogramma, en aan de hand daarvan gaan we ze socialiseren. In het begin is dat gewoon puur voor de kennel zitten, vooral niet aankijken, dat ze je zijkant zien, en je gaat een boekje voorlezen, zodat ze je stem horen, dat het oké is, dat het rustig is en dat ze dus leren dat je niet zo vreselijk eng bent als dat ze denken dat je bent. En we zijn nu wel zo ver dat we ze allemaal wel uit kunnen laten. Dus ze kunnen allemaal mee naar buiten. Dat konden ze eerst niet. Ze moesten echt naar binnen gedragen worden. Ze hadden nog nooit aan een lijntje gelopen, nooit een halsbond omgehad. Ze wisten echt niet wat dat was.
BJORN: Wat voor klachten komen jullie zoal tegen hier?
ESTHER: We zien in ieder geval dat ze niet zo heel goed lopen. Dus ze lopen anders dan dat het eigenlijk hoort. Dus als je een vader hebt en een moeder die allebei medisch niet gezond zijn, die allebei slechte heupen hebben, is er een grote kans dat de pup dat ook krijgt.
ESTHER [tegen hond]: Hey Noemie.
BJORN: Ze ligt er een beetje somber bij. Sneu.
ESTHER: We zijn aangekomen bij Claire en Claire is wel een van de angstigste honden die we op dit moment hebben. Ze ligt hier ook in de mand en ze verroert zich ook niet. Dat geeft ook wel aan hoe angstig ze is. Helemaal als je naar de andere honden kijkt, die wel al meer vrienden met ons zijn: die komen naar het glas en die willen je eigenlijk ontmoeten. Claire niet.
BJORN: En hoelang ben je dan bezig eigenlijk met zo'n hond?
ESTHER: Met haar gaat het heel lang duren, want zij maakt zulke kleine stapjes. En dan is het kijken op een gegeven moment of ze nog stapjes kan maken. Dus of ze het nog kan leren. Dan is het dus ook kijken of het haalbaar is of zij ooit klaar is om herplaatst te worden. Want wat doe je een hond aan die altijd stress heeft?
BJORN: En wat is dan het moment dat jullie moeten oordelen: ‘Dit is niet meer te redden eigenlijk.’
ESTHER: Dat doen we altijd in samenspraak met onze gedragstherapeut. Maar als je op een gegeven moment ziet dat het niet meer verder gaat en dat zo'n dier alleen maar ongelukkig is, dan is het op een gegeven moment heel moeilijk om die keuze te maken, maar dan moet je die keuze wel maken.
BJORN: Want de keus maken, dat betekent...
ESTHER: Euthanasie.
[Scènewissel.]
BJORN: Naast veel illegale fokkerij is er ook veel illegale handel. Kun je schetsen hoe groot het probleem is als het gaat om illegale hondenhandel?
PAUL: Naar wat we horen en zien is het probleem redelijk groot. Er is toch heel veel handel in honden. Er zijn veel mensen die toch een huisdier willen en die hebben daar een bepaald idee bij. En op het moment dat zo'n dier uit zo'n grote fokkerij komt, heeft die gewoon niet de zorg gekregen die zo'n diertje zou moeten hebben. Daarbij komt dat er heel veel pups niet meer in Nederland worden geboren, maar vanuit het buitenland komen. Dat kan binnen Europa zijn of buiten Europa. Vaak komen wij tegen dat dieren dan wel of niet gevaccineerd zijn. Vaak niet tegen rabiës. Rabiës is hartstikke gevaarlijk. Hondsdolheid. Paspoorten die niet helemaal correct zijn. Vaccinaties die wel of niet gegeven zijn, maar niet te achterhalen zijn. Vervalste documenten. Dus ja, er wordt heel veel gesjoemeld in de hondenfokkerij.
BJORN: Hoe probeer je die illegale hondenhandel tegen te gaan als inspecteur?
PAUL: Meldingen die wij krijgen over broodfokkers waar wij van zien ‘jongens, dat gaat daar echt niet goed’, daar proberen we gewoon de controles uit te voeren. En dat doen we ook. En als bij die controles misstanden zijn, dan communiceren we dat met de houder of met het bedrijf. Er worden maatregelen opgelegd op het moment dat het nodig is, en uiteindelijk kan het zijn dat bedrijven voor de rechter worden gebracht.
BJORN: Meldingen die bij de NVWA binnenkomen kunnen van organisaties zijn, zoals ‘Eyes on Animals’ en ‘House of Animals’, maar ook van dierenartsen.
PAUL: En we krijgen ook meldingen van particulieren zelf die dan zo'n hondje gehaald hebben, gekocht hebben voor een redelijk bedrag, dan thuiskomen, en dan blijkt dat dier hartstikke ziek te zijn, niet in orde te zijn, of dan mankeert dat dier van alles.
BJORN: Het lukt de NVWA helaas niet om alle meldingen op te pakken.
PAUL: We werken met een kleine groep gepassioneerde mensen, alleen het aantal meldingen is gewoon veel te groot.
[Scènewissel.]
BJORN: Tijdens deze inspectie werkt de NVWA nauw samen met de politie. Ze helpen mee met het onderzoek naar de handelaar en zijn er voor de veiligheid van onze inspecteurs.
BJORN: We hebben net een briefing gehad, ook waar de politie bij is. Kun je kort uitleggen waar we nou precies naartoe gaan?
PAUL: We gaan naar een grote hondenfokkerij. Er zijn berichten dat daar tussen de 200 en 600 honden gehouden zouden worden op dit moment. De aanleiding van de controle is een rechtszaak die binnenkort is. Er zijn verschillende teams gemaakt die de verschillende hokken gaan controleren en dan inderdaad per hok kijken hoe de honden daar gehouden worden. Zijn de hokken schoon en droog? Zijn de honden in goede conditie? Zijn ze niet ziek? We hebben verschillende dierenartsen mee die de honden kunnen beoordelen op veterinair gebied, en dat wordt allemaal gerapporteerd.
[Bij de hondenfokker.]
(GEBLAF)
INSPECTEUR: Natte poten, natte onderbuik, natte oren zelfs. Drinkbak is niet echt fris.
(GEBLAF)
[Gebruik van meetapparatuur.]
INSPECTEUR [houdt hondenbek open]: Hier zie je toch echt wel ontsteking.
(GEBLAF)
PAUL: Wat mij opvalt is dat die dieren kennelijk niet gewend zijn om uitgelaten te worden. Dus dat geeft mij wel weer het idee dat deze honden in deze kennel vrij lang in de hokken zitten. Je ziet gewoon klit en vuil in sommige oren zitten.
BJORN: Dit is toch echt wel treurig als je dit ziet.
PAUL: Dat geeft aan, als die klonten in die oren zitten, dat ze natuurlijk al langere tijd in de vuiligheid zitten. Het is gewoon niet schoon. Hij geeft zelf aan voor deze ruimte, dat zal ie uitgerekend hebben, is drie honden geschikt, maar we doen er negen in. Die houder haalt een hond uit dit hok, die neemt ie mee naar voren, die gaat naar z’n woonhuis, en daar wordt die hond gepresenteerd. Dus die mensen komen ook niet in deze ruimte. Die zien dat niet. En dat is wel triest. En daar moet die consument gewoon in mijn optiek alerter op zijn. De verlichting is uitgevallen of de stroom is op. Maar dat houdt nu dus wel in dat al deze dieren in deze stal eigenlijk in het donker zitten. Ook hier zie je weer van die uitstekende pennen. En volgens mij is de ruimte, als je het uit gaat rekenen ook wel wat te krap voor vier van deze honden.
(GEBLAF)
BJORN: De inspectie is geweest. Wat zijn je bevindingen?
PAUL: Een grote hoeveelheid honden. Er zijn toch meer dan 500 honden geteld. Dat er veel vuile hokken zijn, geen toegang tot water. Hokken die te donker waren, te weinig licht. Te veel dieren in te kleine hokken. En wij hebben natuurlijk altijd de toezichthoudend dierenarts mee. En ook die heeft grote afwijkingen gezien. En met name heel veel tandsteen bij hele jonge dieren al. Dus die manier van houden, zoals ik het gezien heb, voelt niet goed.
BJORN: Wat kan deze hondenhandelaar nu verwachten?
PAUL: In eerste instantie worden de bevindingen geïnventariseerd. Die worden voorgelegd bij de houder. De houder moet op korte termijn de zaak in orde maken. En als hij dat niet doet, dan grijpen wij harder in.
BJORN: Maar we zijn al een paar keer bij die man geweest. Veel dingen geconstateerd die niet oké zijn. Nu krijgt die man weer de tijd om dingen te herstellen. Waarom wordt hij niet meteen aangepakt?
PAUL: Hij wordt aangepakt. En het aanpakken wat jij misschien bedoelt, is het weghalen van die honden. Maar dat is wel het laatste wat wij doen. We moeten altijd toch die houder de gelegenheid geven om het eerst zelf op te lossen. En als in de komende controles blijkt dat hij het niet oppakt dan gaan we zwaarder inzetten. En dan zou het weghalen van die honden een mogelijkheid kunnen zijn.
[Bij Dierenopvang Amsterdam.]
BJORN: Wanneer dieren bij een fokker worden weggehaald komen ze bijvoorbeeld in een asiel terecht. En daar krijgen ze de zorg die ze hard nodig hebben. We hebben hier pijnlijk gezien wat het doet met honden die uit de illegaliteit komen of uit de broodfok. Waar kunnen consumenten nou op letten als zij graag een hond willen kopen?
ESTHER: Dat het dier uit een normale omgeving komt, dus uit een huiselijke omgeving. Dat de ouders van het dier bekend zijn, dat het dier goed gesocialiseerd is en dus ook als pup al niet bang in een hoekje gaat zitten bijvoorbeeld.
PAUL: Als je op die locatie bent, vraag dan ook aan die fokker: wat is de moederhond? Laat mij de locatie eens zien waar dit dier opgegroeid is. Waar is hij geboren en in welk hok heeft hij gezeten? In welke ruimte? Het hele socialiseren, hoe is dat tot stand gekomen? Hoe heb je dat gedaan? Laat het dier controleren bij die dierenarts. Is het dier gezond? Heeft hij de juiste papieren? Is het paspoort erbij? Is het dier gechipt? Heeft hij de juiste vaccinaties gehad? Als je dat allemaal al duidelijk hebt, dan is de kans op narigheid al een stukje kleiner. Mensen willen toch heel graag een hondje en heel snel, voor weinig centen. Die zijn er gewoon niet. Dus dan gaan mensen wel de randjes opzoeken. Het is wel een beetje met alles: als een koop te mooi is om waar te zijn, dan is dat vaak ook zo. Dan klopt het vaak niet. En mogelijk heb je dan een miskoop waar je nog jaren narigheid van hebt. En dat moet je zien te voorkomen. Dus meer vooronderzoek, meer verdiepen, voordat je een dier aanschaft.
[NVWA: ons toezicht. Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Logo Rijksoverheid.]