De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) voerde in 2024 in totaal 66 controles uit op locaties met intensieve teelten (uien, aardappelen en tulpen) langs het oppervlaktewater. Uit de inspecties blijkt dat 25 van de gecontroleerde bedrijven (38%) zich niet aan de regels van gewasbescherming hielden. Het ging vooral fout bij het onjuist toepassen van fungiciden tegen schimmelziekten. De 25 bedrijven zijn beboet of ontvingen een waarschuwing in het geval van minder ernstige overtredingen. De NVWA vindt de lage naleving zorgwekkend. Om de naleving te verbeteren versterkt het de samenwerking met andere toezichthouders.

Beeld: © NVWA

De NVWA voerde in 2024 haar inspecties uit in de regio’s Noordwest-Friesland/Groningen en Goeree-Overflakkee/West-Brabant. Een gerichte keuze omdat in 2022 in deze 2 gebieden in het Landelijk Meetnet gewasbeschermingsmiddelen Land- en Tuinbouw normoverschrijdingen van gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater zijn vastgesteld. Voor een gezonde leefomgeving met goede waterkwaliteit is het belangrijk om normoverschrijdingen te voorkomen en te voldoen aan de doelen van de Europese Kaderrichtlijn Water.

Onjuist gebruik fungiciden

De meest voorkomende overtreding die de NVWA tijdens de controles constateerde is het onjuist toepassen van fungiciden tegen schimmelziekten; 15 bedrijven gingen hiermee in de fout. Het gaat dan voornamelijk om middelen die te vaak of teveel toegepast zijn of het gebruik van middelen die niet in de teelt zijn toegelaten. Onjuist gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en het gebruik van niet- toegelaten middelen kunnen risico’s opleveren voor mens, dier en milieu.

Weerbaarheid teeltsysteem

De weersomstandigheden in 2024 zorgden voor een hoge ziektedruk. Dit vraagt van telers meer aandacht voor de weerbaarheid van het teeltsysteem. Een belangrijk onderdeel hiervan is de rassenkeuze zoals robuuste en vroege rassen die minder kwetsbaar zijn.

Samenwerking met de waterschappen

De normoverschrijdingen en lage naleving in de geïnspecteerde gebieden vindt de NVWA zorgwekkend. Om de naleving te verhogen zet de NVWA onder andere in op samenwerking met andere toezichthoudende partijen. De NVWA en alle 21 waterschappen hebben recent een samenwerkingsafspraak getekend. Deze afspraken worden binnenkort gepubliceerd in de Staatscourant en bieden kaders voor gezamenlijk toezicht en scheppen duidelijkheid over taken en verantwoordelijkheden.

De NVWA is over de lage nalevingscijfers in gesprek met sectorvertegenwoordigers, het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W).