In 2024 heeft de NVWA inspecties naar het juist gebruik van gewasbeschermingsmiddelen uitgevoerd in 2 gebieden met intensieve teelten.
In het kort
Wij voerden 66 inspecties uit in de gebieden Noordwest-Friesland/Groningen en Goeree-Overflakkee/West-Brabant. In deze gebieden waren in 2022 in het Landelijk Meetnet gewasbeschermingsmiddelen Land- en Tuinbouw normoverschrijdingen van gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater vastgesteld. Voor een gezonde leefomgeving is het belangrijk om normoverschrijdingen te voorkomen en te voldoen aan de doelen van de Europese Kaderrichtlijn Water.
Bij de inspecties lag de focus op bedrijven die uien, aardappelen en tulpen telen op percelen langs oppervlaktewater. Dit zijn intensief bespoten gewassen. Tijdens de inspecties controleerden we of de telers zich aan de wet- en regelgeving voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen hielden.
Van de 66 inspecties waren 25 niet-akkoord en werd een schriftelijke waarschuwing gegeven of een rapport van bevindingen opgesteld. Op basis van een rapport van bevindingen kan een boete of andere maatregel worden opgelegd. De meeste overtredingen zijn geconstateerd bij het onjuist toepassen van fungiciden.
41 inspecties waren wel akkoord. Dit betekent dat 62% van de gecontroleerde bedrijven zich aan de regels hield.
Inspectieresultaten
Gebieden met normoverschrijdingen voor oppervlaktewater
Jaarlijks publiceert het Landelijk Meetnet gewasbeschermingsmiddelen Land- en Tuinbouw, informatie over stoffen die normoverschrijdingen in het oppervlaktewater veroorzaken. Naar aanleiding van dit onderzoek hebben wij de gebieden Noordwest-Friesland/Groningen en Goeree-Overflakkee/West-Brabant geselecteerd.
In deze gebieden hebben wij in 2024 inspecties uitgevoerd bij 66 bedrijven. De bedrijven werden aselect (willekeurig) geselecteerd. Tijdens de inspectie is er gecontroleerd of de telers zich aan de wet- en regelgeving voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen hielden. Bij elke teler voerden we een fysieke en administratieve inspectie uit. Daarnaast namen we gewasmonsters op het geselecteerde perceel langs oppervlaktewater. Deze analyseerden we in het laboratorium. Zo konden we controleren welke gewasbeschermingsmiddelen er waren gebruikt.
Resultaten
Van de 66 inspecties waren 41 akkoord en 25 niet-akkoord. De inspecties vonden plaats in verschillende gewassen. In onderstaande tabel staat een overzicht van het aantal inspecties per gewas.
| Geselecteerde gewas |
AantalInspecties | Aantal akkoord inspecties | Aantal niet-akkoord inspecties |
|---|---|---|---|
|
Tulp | 28 | 17 | 11 |
| Aardappel | 13 | 9 | 4 |
| Ui | 24 | 15 | 9 |
| Tarwe | 1 | 0 | 1 |
Meest voorkomende overtreding: onjuist gebruik van fungiciden
Bij de meeste inspecties die niet-akkoord waren ging het om onjuist gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Bij 17 inspecties zijn overtredingen gevonden die hebben geleid tot een rapport van bevindingen of een officiële waarschuwing. In totaal ging het om 19 overtredingen. Het kan voorkomen dat bij een inspectie meerdere overtredingen zijn geconstateerd.
Bij 15 van deze inspecties is een fungicide onjuist gebruikt. In onderstaande grafiek staan de overtredingen met het aantal keer dat de overtreding is vastgesteld.
Inspectieresultaten teelten langs oppervlaktewater 2024
Overige overtredingen
- Bij 2 inspecties constateerden we dat de telers zich niet aan de administratieve voorwaarden hielden. De telers registreerden de gebruikte middelen en het aantal toepassingen niet of niet goed.
- Bij 6 inspecties hadden de telers middelen op voorraad die op dat moment geen geldige toelating hadden.
- Bij 1 inspectie was de keuring van de toepassingsapparatuur verlopen.
- Bij 1 inspectie constateerden we een overdosering op een perceel dat niet geselecteerd was voor inspectie. Hier is wel op gehandhaafd.
Relatie tussen inspecties en normoverschrijdingen
Op basis van onze inspectieresultaten kunnen we geen directe relatie leggen tussen de geconstateerde overtredingen bij het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in het geselecteerde gebied en de normoverschrijdingen in water.
Hoe hebben wij gehandhaafd?
Wij hebben gehandhaafd volgens ons interventiebeleid. We hebben de volgende interventies toegepast:
- 16 officiële waarschuwingen
- 11 rapporten van bevindingen; op basis hiervan kan een boete of andere maatregel worden opgelegd
Een niet-akkoord inspectie kan leiden tot meerdere overtredingen en daarmee ook tot meerdere interventies per inspectie.
Gevolgen voor subsidie
Bij 1 inspectie is het gebruik van glyfosaat in de bufferstrook geconstateerd. Dit kan gevolgen hebben voor de Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB)-subsidies. Hier is een melding van gemaakt voor verdere afhandeling.
Vervolgaanpak
Wij gaan over deze cijfers in gesprek met de stakeholders, waaronder de sectorvertegenwoordigers, het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W).
De meeste overtredingen zijn geconstateerd bij het onjuist toepassen van fungiciden. De weersomstandigheden in 2024 zorgden voor een hoge ziektedruk. Dit vraagt van telers meer aandacht voor de weerbaarheid van het teeltsysteem. Een belangrijk onderdeel hiervan is de rassenkeuze zoals robuuste en vroege rassen die minder kwetsbaar zijn.