De NVWA voert ieder jaar welzijn- en diergezondheidsinspecties uit bij verkopers, fokkers, handelaren, dierenasielen en opvangadressen van huisdieren (hond en kat).
Samenvatting
In 2021 hebben we 211 inspecties uitgevoerd bij verkopers van honden, fokkers, handelaren, dierenasielen en opvangadressen.
Naar aanleiding van meldingen, signalen en handhavingsverzoeken, waren bij de fokkers 5 inspecties akkoord en 11 niet akkoord. Bij de verkopers en handelaren waren 36 inspecties akkoord en 129 niet akkoord. Bij de invoer van honden uit het buitenland waren de geconstateerde overtredingen voornamelijk het niet hebben van een (geldige) rabiësvaccinatie of gezondheidscertificaat.
Bij dierenasielen waren alle inspecties akkoord. Bij de opvangadressen waren 2 van de 10 inspecties niet akkoord. De geconstateerde overtredingen hadden betrekking op ontbreken van transportvergunning voor kort transport, een onvolledig informatieve folder over verzorging van de aangekochte dieren en onjuiste I&R van de honden.
Borgen van dierenwelzijn en diergezondheid
Om dierenwelzijn en diergezondheid te borgen, zetten we verschillende methoden van handhaven in. De inspectie kan op afstand (administratief toezicht) plaatsvinden maar ook ter plaatse als er mogelijk sprake is van dierenwelzijnsovertredingen. Ook handhavingscommunicatie wordt ingezet om zowel kopers als verkopers te attenderen op de geldende regels en op de risico’s op het gebied van dierenwelzijn en diergezondheid bij niet-naleving van de regels.
Toelichting werkwijze NVWA
Niet al het werk dat we doen is zichtbaar voor de buitenwereld. Het is bijvoorbeeld niet zichtbaar wat er gebeurt met een melding of hoe de procedure verloopt van een hond die in quarantaine geplaatst wordt. In de blog ‘Samen staan we voor diergezondheid en dierenwelzijn’, beschrijven we hoe we naar een melding kijken, wat er mee gebeurt en hoe dierenartsen kunnen bijdragen. Meldingen hebben een positieve bijdrage aan dierenwelzijn, diergezondheid en volksgezondheid omdat de informatie ons helpt bij risicogericht toezicht.
In een video laten we zien dat een hond in quarantaine wordt geplaatst bij een opvanglocatie als er een verhoogd risico bestaat op rabiës*. Deze video is gemaakt in samenwerking met de Dierenbescherming. We leggen uit hoe dat kan worden voorkomen en tonen hoe het dier terechtkomt bij een opvangadres. De hond mag weer terug als het risico op rabiës weg is en de overtredingen zijn hersteld. Omdat meldingen over hondenhandel vaak incompleet zijn, verwijzen we in deze video naar de eerder genoemde blog.
Bij incomplete meldingen wordt met de melder contact opgenomen voor aanvullende informatie. Is de melding anoniem en incompleet, dan kan niet goed worden beoordeeld of de melding opgepakt moet worden. De melding wordt dan zo mogelijk toegevoegd aan een dossier. Mogelijk leidt de aanvulling later tot een inspectie.
Door de grote vraag naar honden in Nederland en het lage aanbod, worden veel dieren uit het buitenland geïmporteerd. Aan de import van honden zijn strikte eisen verbonden, zoals een geldige rabiësvaccinatie. Illegale import brengt met name de volgende risico’s met zich mee:
- De import vergroot het risico op insleep van rabiës en invoer van te jonge honden (jonger dan 15 weken).
- Hondenkopers lopen het risico dat ze een hondje kopen dat niet (goed) gevaccineerd is en/of niet (goed) gesocialiseerd.
- Honden worden vaak onder erbarmelijke omstandigheden geboren en/of groeien daarin op.
- Hondenhandelaren die hun zaken op orde hebben en de wet- en regelgeving naleven, worden de dupe van illegale handelaren die dieren goedkoper of sneller verkopen.
Ieder jaar worden er 5 asielen die vallen onder de Dierenbescherming aselect gecontroleerd.
Daarnaast worden ook alle opvangadressen ieder jaar gecontroleerd. Wanneer dieren niet goed verzorgd worden of illegaal zijn ingevoerd, kunnen zij in beslag of bewaring worden genomen. De dieren krijgen bij een opvangadres een veilig onderdak en de juiste verzorging. Bij het in bewaring nemen staat herstel van een leefbare situatie voor het dier centraal.
Iedere 4 jaar is er een aanbestedingsjaar. Dat betekent dat nieuwe asielen of locaties zich kunnen aanmelden bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) om ook in opdracht van de overheid dieren op te vangen. We voeren inspecties uit en naar aanleiding van de resultaten wordt bepaald of de adressen in aanmerking (blijven) komen om voor de overheid dieren op te mogen vangen.
Herinspecties vinden plaats als tijdens een eerdere inspectie een overtreding is geconstateerd. Er zit enige tijd tussen de oorspronkelijke inspectie en de herinspectie. De herinspectie kan daarom in een opvolgend kalenderjaar plaatsvinden. Herinspecties kunnen zowel fysiek als administratief worden uitgevoerd.
Resultaten welzijn- en diergezondheidsinspecties
Van de 211 inspecties in 2021, zijn er 181 uitgevoerd naar aanleiding van meldingen, signalen en handhavingsverzoeken over verkopers van dieren, bedrijfsmatige houders, importeurs en fokkers. De naleving geconstateerd bij deze inspecties is 22,7%: 41 van de 181 inspecties was akkoord bevonden. De andere 30 inspecties betrof asielen, opvangadressen en herinspecties.
Resultaten welzijn- en diergezondheidsinspecties
Inspectieresultaten huisdieren
Meldingen
Op jaarbasis ontvangen we duizenden dierenwelzijnsmeldingen over landbouwhuisdieren en gezelschapsdieren. Deze meldingen variëren in ernst en urgentie. Alle dierenwelzijnsmeldingen toetsen we middels een afwegingskader op risico's op dierenwelzijn, diergezondheid en volksgezondheidsrisico's. Resultaat van deze toetsing is het toekennen van een prioriteit aan individuele meldingen. Zo kunnen meldingen over ernstige dierenwelzijnsproblemen met prioriteit opgepakt worden. Aan het oppakken van hoog risico rabiësmeldingen, geven we voorrang boven andere meldingen omdat rabiës een dodelijke ziekte is voor mens en dier. Meldingen waarbij geen sprake is van dierenwelzijnsproblemen of meldingen die niet urgent, of onvolledig zijn, krijgen geen directe opvolging. Deze meldingen dienen als input voor trendanalyses en risicobeelden. Deze meldingen kunnen later nog worden opgepakt of worden toegevoegd aan een lopend onderzoek.
In 2021 zijn in totaal 1.529 meldingen binnengekomen over huisdieren, waarvan specifiek 1.519 over honden en katten. De 10 overige meldingen gingen onder andere over dierenwinkels en andere diersoorten. De meldingen worden door middel van een afwegingskader getoetst en aan de hand daarvan opgepakt. De NVWA spant zich samen met de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn (LID) en de politie in om meldingen over dierenwelzijn gezelschapsdieren op te pakken.
Naar aanleiding van meldingen, zijn 165 inspecties uitgevoerd. De meldingen van fokkerijen zijn hierin niet meegerekend, hier komen we in de onderstaande alinea op terug.
129 inspecties waren niet akkoord vanwege:
- geen (geldige) rabiësvaccinatie aanwezig;
- geen of onjuiste gezondheidscertificaten aanwezig bij invoer.
Aantal meldingen en inspecties gebaseerd op het rabiës risico
| rabiës risico | aantal meldingen | percentage meldingen | inspecties |
|---|---|---|---|
| Geen (inclusief fokkerij) | 658 | 43% | 80 |
| Laag | 602 | 40% | 24 |
| Hoog | 259 | 17% | 77 |
| Totaal | 1.519 | 100 | 181 |
De meldingen zijn gecategoriseerd in geen, laag of hoog risico op rabiës. Er is een hoog risico op rabiës als er een verdenking van illegale invoer is uit landen waar rabiës nog voorkomt of wanneer de herkomst van een hond onbekend is. Meer informatie over rabiës.
Fokkerij
Er zijn 16 inspecties uitgevoerd naar aanleiding van meldingen, signalen en handhavingsverzoeken bij fokkers. Na het opstellen van een aanvullend een ARBO-protocol ten behoeve van COVID-19 veiligheidsmaatregelen, zijn de inspecties bij fokkers in 2021 weer hervat. In 2021 zijn bij hondenfokkers 15 inspecties gericht op artikel 3.4 (fokken met gezelschapsdieren) van Besluit houders van dieren uitgevoerd. Bij deze 15 inspecties werden 6 overtredingen van dit artikel vastgesteld. Dit betrof vooral inspecties bij fokkers van kortsnuitige honden. Tijdens controles wordt ook naar andere aspecten gekeken zoals welzijn (onder andere huisvesting en verzorging) en identificatie & registratie. Er is één fokker van Bambino Sphynx katten gecontroleerd. Deze inspectie was niet akkoord omdat dit type kat vele schadelijke uiterlijke kenmerken heeft en er daarom niet mee gefokt mag worden.
In totaal hebben deze overtredingen geleid tot 2 mondelinge correcties, 8 schriftelijke waarschuwingen en 2 rapporten van bevindingen.
Internettoezicht fokkerij
De regels voor fokkerij gelden voor iedereen die fokt met huisdieren. Inspecties voor artikel 3.4 (Besluit houders van dieren) bij hondenrassen vindt daarom zowel plaats bij fokkers van rashonden als bij fokkers van zogenaamde 'lookalikes'. Slechts een deel van de fokkers is geregistreerd bij de Raad van Beheer. Dat betreft fokkers die met stamboom fokken. Fokkers van 'lookalikes' zijn moeilijker te vinden. Deze fokkers worden geselecteerd via online verkoopplatforms zoals Marktplaats.
In 2021 lag in het kader van het project internettoezicht gezelschapsdieren de focus op handhavingscommunicatie voor aanbieders van katten. Adverteerders van de katten Bambino Sphynx, Munchkin, Scottish Fold of Scottish Fold kruisingen op Marktplaats.nl kregen een naleefbrief. Hierin staat informatie waarom er met deze katten”rassen” niet gefokt mag worden. Enkele kwalitatieve resultaten zijn dat men aangaf hiervan niet op de hoogte te zijn en te zullen stoppen met fokken met dit type katten. Vervolg van dit proactieve toezicht wordt in 2023 opgevolgd door risicogerichte fysieke inspecties.
Asielen en opvangadressen
Alle 5 gecontroleerde asielen waren akkoord. Van de 10 gecontroleerde opvangadressen waren er 2 niet akkoord. Niet akkoord betrof het niet hebben van een transportvergunning voor kort transport, een onvolledig informatieve folder over verzorging van de aangekochte dieren en onjuiste I&R van de honden. Deze overtredingen hebben geleid tot 2 schriftelijke waarschuwingen.
Herinspecties
Tijdens de fysieke herinspecties is in 12 gevallen vastgesteld dat de situatie ten opzichte van de eerdere inspectie niet (voldoende) was verbeterd. Het betrof voornamelijk I&R overtredingen, maar ook de huisvesting en de verzorging van de dieren. Voor deze afwijkingen zijn 2 schriftelijke waarschuwingen, 8 rapporten van bevindingen en 2 processen-verbaal opgemaakt. Deze niet-akkoord inspecties worden wederom opgevolgd door een controle.
| type interventie | meldingen | fokkerij | opvangadressen | herinspecties |
|---|---|---|---|---|
| Mondelinge correctie | 30 | 2 | 0 | 0 |
| Schriftelijke waarschuwing | 37 | 8 | 2 | 2 |
| Rapport van bevindingen | 58 | 2 | 0 | 8 |
| Proces-verbaal | 25 | 0 | 0 | 2 |
| Totaal | 150 | 12 | 2 | 12 |
Meer informatie
Meer informatie over huisdieren invoeren, welzijnseisen en illegale hondenhandel vindt u op de pagina Honden en katten.
Meer informatie over de werkwijze van de NVWA bij welzijnsinspecties huisdieren, de wetgeving en maatregelen vindt u op de pagina Zo houden wij toezicht bij houders van dieren.
Regelgeving over dierenwelzijn bij huisdieren staat in de Wet dieren, het Besluit houders van dieren, de Regeling houders van dieren en de Animal Health Regulation (Vo. 429/2016). De voorschriften gaan (onder andere) over huisvesting, de vaccinaties, identificatie en registratie (I&R) en de bedrijfsadministratie. De Europese verordening richt zich op invoerregels zoals rabiësvaccinatie en