Neem maatregelen tegen bewuste en onbewuste introducties van schadelijke termieten in Nederland. Bijvoorbeeld door het vergroten van kennis over de risico’s, het beschikbaar stellen van middelen voor bestrijding en het onderzoeken van de mogelijkheid om maatregelen te nemen tegen import, invoer en het verzenden van potentieel schadelijke insecten per post. Dit advies geeft bureau Risicobeoordeling & onderzoek (BuRO) van de NVWA aan de Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN).

Achtergrond

Termieten komen van nature niet voor in Nederland. In een eerder signaaladvies uit 2023 heeft BuRO een risicoscan aangekondigd van uitheemse termieten voor Nederland. Een risicoscan is geen volwaardige risicobeoordeling, maar een verkenning van wat er bekend is – in dit geval over soorten termieten die mogelijk in de toekomst voor Nederland van belang kunnen zijn. In opdracht van BuRO heeft EIS Kenniscentrum Insecten (EIS) samen met het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) dit kennisdocument opgesteld: de Risicoscan termieten in Nederland.

Aanvullend daarop heeft BuRO een beperkte verkenning uitgevoerd of er indicaties zijn van handel in termieten en het houden van termieten als huisdier.

Resultaten

Terwijl termieten enkele jaren geleden nog onbekend waren in Nederland, laat de risicoscan zien dat er inmiddels 6 soorten termieten zijn met kolonies in Nederland. Daarnaast zijn er 3 soorten aangetroffen zonder kolonie, en zijn er 9 soorten die gerede kans maken in Nederland te worden geïntroduceerd en die zich kunnen vestigen. Omdat termieten relatief nieuw zijn in Nederland, is er nog vrijwel geen ervaring met en kennis over bestrijding. Er zijn ook nog geen bestrijdingsmiddelen structureel toegelaten voor gebruik tegen termieten in Nederland.

Afhankelijk van de soort kunnen termieten vraatschade veroorzaken aan houten constructies in gebouwen, levende bomen, houtige planten, opgeslagen hout en houtproducten. In de natuur kunnen sommige soorten daarnaast invloed hebben op bodemprocessen en ecosystemen, bijvoorbeeld omdat ze concurreren met andere organismen die hout of organisch materiaal eten.

Op dit moment is de invoer van planten met grond uit het Middellandse Zeegebied de belangrijkste introductieroute, en daarnaast containervervoer en transport van hout. BuRO concludeert dat er vermoedelijk ook een geringe formele handel is in termieten als huisdier, waarbij ze via de post kunnen worden verzonden.