Dikke fractie (vaste mest na mestscheiding) moet worden bemonsterd als het wordt afgevoerd van het bedrijf. De monsters mogen alleen worden genomen door onafhankelijke monsternemers. De NVWA houdt hier toezicht op. In 2023 hebben we 233 fysieke controles op onafhankelijke monsternames uitgevoerd.

In het kort: naleving op orde

Bemonstering laat onder meer zien hoeveel fosfaat de dikke fractie bevat. Zo is duidelijk welke stoffen van het bedrijf worden afgevoerd, en dus ook of de mestbewerker zich aan de regels voor afvoer van meststoffen houdt.

Door ervaringen in het verleden met extreem hoge gehalten bij dikke fractie mogen vervoerders zelf de monsters niet meer nemen. Sinds oktober 2017 moet dit worden gedaan door onafhankelijke monsternemers van een geaccrediteerde en erkende organisatie. Deze regeling geldt alleen voor dikke fractie van varkens- en rundveemest, (nog) niet voor andere mestsoorten.

Tijdens onze inspecties zijn we daadwerkelijk aanwezig bij de monstername. Daarmee zijn het dus fysieke controles. Wij kijken vooral of de onafhankelijkheid gewaarborgd is en of er overeenkomstig het bemonsteringsprotocol gewerkt wordt. Het monster moet bestaan uit deelmonsters die handmatig en evenredig verspreid over de vracht zijn genomen.

In 2023 hebben we 233 fysieke controles uitgevoerd. Hiervan waren 231 inspecties akkoord. Dit is een percentage van 99,1%. 2 inspecties waren niet akkoord. Hierbij ging het vooral om administratieve formaliteiten.

Fertigarant

Sommige bedrijven laten niet iedere vracht bemonsteren, maar nemen deel aan het kwaliteitssysteem Fertigarant. De dikke fractie wordt dan steekproefsgewijs bemonsterd. Dit is alleen mogelijk als een bedrijf een vaste kwaliteit dikke fractie kan garanderen.

In 2023 waren er 13 deelnemers aan Fertigarant. Wij voerden 97 van de 233 controles uit bij deelnemers van Fertigarant. Bij 1 inspectie werd niet voldaan aan de Fertigarant-voorwaarden. Dit hebben we gemeld naar de certificerende instantie

Inspectieresultaten: meeste controles bij laden van vracht

Van de organisaties die de monsters nemen, horen wij dagelijks wat de planning is voor de volgende werkdag. Zo weten wij bij welke bedrijven zij in welk tijdsblok monsters nemen, en dus ook wanneer wij mogelijk een inspectie kunnen doen.

Aantal controles

Er zijn 4 monsternemende organisaties: Dumea B.V., Eurofins Agro, Nutrilab B.V. en Roba Laboratorium B.V. Wij hebben monsternames van alle 4 de organisaties bijgewoond. 136 inspecties waren bij bemonsteringen tijdens het laden van de vracht, 97 inspecties werden uitgevoerd bij de bemonstering van een partij dikke fractie.

Controles in GGH-gebieden

De meeste van de inspecties vonden plaats in gebieden die onderdeel uitmaken van het Gebiedsgericht Handhaven (de zogenoemde GGH-gebieden). Dit zijn gebieden waar we intensief toezicht houden in het kader van de Versterkte Handhavingsstrategie Mest (VHS). Er waren 172 inspecties in GGH-gebieden, hiervan waren er 3 niet-akkoord. Bij 1 inspectie constateerden we dat het bedrijf voldeed niet aan de voorwaarden van Fertigarant, bij 2 inspecties zagen we andere overtredingen.

GGH-gebiedAantal inspecties
Oost-Brabant/Limburg132
Veluwe23
Twente17

Overtredingen

Bij de inspecties die niet akkoord waren, constateerden we verschillende overtredingen.

OvertredingenAantal
Niet (tijdig) intrekken van de melding1
Locatie onjuist opgegeven1
Niet voldoen aan Fertigarant-voorwaarden1

Hoe hebben wij gehandhaafd?

Voor 2 inspecties die niet akkoord waren, hebben wij een Rapport van bevindingen opgesteld. Deze rapporten zijn naar de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) gestuurd. RVO handelt deze rapporten verder af via het bestuursrecht, en kan bijvoorbeeld een boete opleggen.

Bij 1 inspectie bleek dat het bedrijf niet voldeed aan de voorwaarden van Fertigarant. Dit hebben wij gemeld aan Fertigarant. Het betreffende bedrijf is tijdelijk geschorst door Fertigarant.

Vervolgaanpak

Ook in 2024 voeren wij controles op onafhankelijke monstername uit.