Inspectieresultaten co-vergisting naleefmeting 2025

In het kort

De NVWA houdt kennisgedreven en risicogericht toezicht. Dit doen we via reguliere inspecties en via speciale projecten. Co-vergisters worden door ons regulier geïnspecteerd op een aantal verschillende onderwerpen. In 2025 voerden we als aanvulling op het reguliere werk ook een project uit, waarbij op a-selecte wijze 55 co-vergisters werden gecontroleerd. Hiermee hebben we onderzocht of de wettelijke regels binnen deze sector goed worden nageleefd.

In totaal hebben we 55 co-vergistingsbedrijven gecontroleerd. Van deze 55 inspecties waren er 40 akkoord en 15 niet akkoord. Tijdens de inspecties stelden we de volgende overtredingen vast:

• ontbreken van analyserapporten van G-stoffen
• onjuiste en/of niet inzichtelijke administratie van de vergiste voeding
• gebruik van niet-toegestane co-producten
• minder dan 50% dierlijke mest in de voeding

Inspectieresultaten: 73% van co-vergisters voldoet aan voorschriften gesteld aan gebruik en administratie van co-producten

Co-vergisting

Co-vergisting is een vorm van mestbewerking waarmee duurzame energie (elektriciteit, gas en/of warmte) opgewekt kan worden. Hiervoor wordt dierlijke mest in de vergister gemengd met afval- en reststromen.

Het digestaat dat overblijft na het vergistingsproces mag als meststof op landbouwgrond worden uitgereden. Kijk voor meer informatie hierover op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Overtredingen

De volgende overtredingen in het kader van de mestwetgeving dan wel de regeling voor stimulering van duurzame energieproductie (SDE) kwamen het meest voor.

Ontbreken van analyserapporten van G-stoffen

G-stoffen zijn co-producten die genoemd worden in rubriek G van de Aa-lijst. Binnen deze categorie zagen we de volgende overtredingen:

• Analyserapporten waren niet aanwezig.
• Analyserapporten waren niet getoetst, waardoor niet bekend was of contaminanten (zoals zware metalen en organische microverontreinigingen) aan de maximaal toegestane waarden voldeden.

Uit gesprekken met de gecontroleerde ondernemers kwam naar voren dat zij de kosten van de analyses van G-stoffen te hoog vinden. Ze schatten veel G-stoffen, gezien hun aard en herkomst, als laag-risico in. Ook ervaren zij de systematiek van het toetsen van de analyseresultaten als moeilijk en onduidelijk. Wij hebben deze bevindingen voorgelegd aan het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN).

Niet voldoen aan administratieve verplichtingen

Binnen deze categorie zagen we de volgende overtredingen:

• De administratie was onvolledig of onduidelijk.
• Er zaten fouten in de mengadministratie.
• De gegevens in het voerlogboek kwamen niet overeen met gegevens in het meetrapport voor de subsidieregeling Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE).
• Het percentage dierlijke mest in de voeding was niet correct opgegeven.

Gebruik van niet-toegestane co-producten

Binnen deze categorie zagen we de volgende overtredingen:

• Er werden co-producten gebruikt die niet zijn toegestaan.
• Co-producten stonden onder een onjuiste omschrijving van de Aa-lijst geregistreerd.

Te laag aandeel dierlijke mest

Binnen deze categorie zagen we de volgende overtredingen:

• Er was onvoldoende inzicht in het percentage dierlijke mest.
• Het percentage dierlijke mest in de voeding was minder dan 50%.

Nalevingspercentage

Van de gecontroleerde bedrijven hield 73% zich aan de mestwetgeving.

Hoe hebben wij gehandhaafd?

Bij de 15 niet-akkoord inspecties hebben onze inspecteurs 12 keer een rapport van bevindingen opgemaakt. Een rapport van bevindingen is een feitelijk verslag waarin een inspecteur objectief vastlegt wat er tijdens een inspectie is waargenomen (gezien, gehoord, gecontroleerd).

Op basis van deze rapporten kan een interventie worden toegepast. Er kan bijvoorbeeld een boete of andere maatregel worden opgelegd. RVO wikkelt de rapporten van bevindingen af.

• Co-vergisters maken gebruik van de subsidieregeling Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE) voor de productie van duurzame energie uit biomassa. Als de inspecteur constateerde dat de co-vergister niet voldeed aan de voorwaarden van de subsidieregeling, is het rapport van bevindingen naar RVO in Zwolle gestuurd. Deze organisatie beoordeelt de ernst van de overtredingen, en kan besluiten op de subsidie te korten.
• Voor de administratieve overtredingen van de mestregelgeving zijn 3 rapporten opgemaakt. Deze rapporten worden beoordeeld door RVO te Assen.

Het kan zijn dat tijdens een inspectie meerdere aspecten van de wetgeving niet akkoord zijn bevonden. Dit wordt dan samengevoegd in één1 interventie. Het komt bijvoorbeeld voor dat bij een bedrijf zowel het percentage dierlijke mest als de administratie van de voeding niet akkoord waren. 

Vervolgaanpak

Het nalevingspercentage van 73% geeft aan dat de meerderheid van de bedrijven de mestregelgeving ten aanzien van co-vergisting respecteert. Het afgeronde project laat de NVWA en de sector zien wat de aandachtspunten zijn: inzichtelijke administratie, G-analyserapporten en minimaal 50% dierlijke mest in de voeding. Hier zal weer aandacht voor zijn bij de reguliere controles op co-vergisting in 2026.