Drijfmiddelen gebruiken bij het inladen en uitladen van vee

Regels bij het opdrijven van dieren

Bij het opdrijven van dieren gelden een aantal algemene regels. Deze gelden altijd, welk drijfmiddel u ook gebruikt. Ze zijn er om dieren te beschermen en ervoor te zorgen dat de dieren elke vermijdbare vorm van pijn, spanning of lijden wordt bespaard. Ook geldt het volgende:

• Het is verboden om dieren te slaan of te schoppen.
• Het is verboden om dieren onnodig pijn te doen door op een bijzonder gevoelig deel van het
• lichaam te drukken
• Het is verboden om de dieren bij kop, oren, horens, poten, staart of vacht op te tillen of voort te trekken.
• Het is verboden om prikstokken of andere puntige voorwerpen te gebruiken.

Soorten drijfmiddelen

Er zijn verschillende categorieën veedrijfmiddelen:

• akoestische drijfmiddelen
• fysieke drijfmiddelen
• elektrische drijfmiddelen

Akoestische drijfmiddelen

Door geluid te maken stimuleert u de dieren om door te lopen. Deze drijfmiddelen zijn niet bedoeld om mee te slaan. Dit zijn voorbeelden van akoestische drijfmiddelen:

• peddels
• rammelaars
• lege (voer)zakken
• luchtdrukpistool (door gas onder druk te zetten wekt u een sissend geluid op)
• kleppers

Fysieke drijfmiddelen

Gebruikt u fysieke drijfmiddelen? Om de dieren door te laten lopen is het vaak voldoende om ze rustig aan te raken. Dit zijn voorbeelden van fysieke drijfmiddelen:

• schotten
• drijfstokken
• kietelaars (stokken met flexibele zachte sprieten)

Elektrische drijfmiddelen

Elektrische drijfmiddelen zijn apparaten die een elektrische prikkel geven. Deze prikkel is bedoeld om het dier te laten opstaan of lopen. Dit zijn voorbeelden van elektrische drijfmiddelen:

• elektrische veeprikker
• vaste-stroom-stimulator

Het gebruik van elektrische drijfmiddelen leidt tot pijn en stress bij dieren. In Nederland is het gebruik van deze drijfmiddelen daarom verboden bij nationaal transport. Hieronder leest u meer over dit verbod.

Verbod op elektrische veeprikker

Sinds 1 januari 2026 is het verboden om elektrische veeprikkers en andere elektrische drijfmiddelen te gebruiken bij nationaal transport van dieren. Dit besluit is genomen om het dierenwelzijn te verbeteren en overmatig gebruik van deze apparaten tegen te gaan in Nederland.

Bekijk voor meer informatie de publicatie van het verbod in het Staatsblad.

Verbod geldt voor nationaal transport

Het verbod geldt tijdens transport van dieren die afkomstig zijn uit Nederland en ook een eindbestemming hebben binnen Nederland. Transport start bij het laden op de plaats van vertrek en eindigt bij het lossen op plaats van aankomst. Het verbod geldt dus op de bedrijven van veehouders, en op verzamelcentra tijdens het laden en lossen van dieren voor nationaal transport. En ook op slachthuizen, bij het lossen van dieren die niet zijn geïmporteerd.

Bij nationaal transport van dieren mag u nog wel akoestische en fysieke drijfmiddelen gebruiken. Dit zijn meer diervriendelijke methoden om dieren te begeleiden en te verplaatsen.

Toezicht op het verbod

Het verbod staat in het Besluit houders van dieren (artikel 1.3) en de Wet Dieren (artikel 2.1, derde en vijfde lid). De NVWA houdt toezicht op het verbod. Wij handhaven bij overtredingen. Dit doen we op basis van onze eigen bevindingen bij veehouderijen, verzamelcentra en slachthuizen en op basis van meldingen van overtredingen.

Wat betekent het verbod voor veehouders en medewerkers van verzamelcentra?

Verbod geldt voor nationaal transport

U mag geen elektrische veeprikker of andere elektrische drijfmiddelen gebruiken voor nationaal transport van dieren. Dit geldt dus voor dieren die worden voortgedreven of geladen op het bedrijf, in de volgende situaties:

• bij het laden en voortdrijven op het primaire bedrijf (de boerderij)
• bij het lossen en voortdrijven op het bedrijf van eindbestemming
• bij het laden en lossen op verzamelcentra
• bij het lossen op slachthuizen voor dieren die niet uit het buitenland komen
• Bij het lossen op een bedrijf in nederland

Verbod geldt niet voor internationaal transport

U mag elektrische drijfmiddelen wel gebruiken voor internationaal transport van dieren, en ook op verzamelcentra bij dieren die voor export naar het buitenland bestemd zijn. Hierbij moet u wel voldoen aan de voorwaarden voor gebruik van elektrische drijfmiddelen (zie hieronder) die in de Europese Transportverordening (EG) nr. 1/2005 staan.

Twijfel?

Weet u niet zeker of de dieren bestemd zijn voor nationaal of internationaal transport? Houd u dan uit voorzorg aan het verbod. Gebruik dan geen elektrische drijfmiddelen.

Wat betekent het verbod voor transporteurs?

Verbod geldt voor nationaal transport

Het verbod op elektrische veeprikkers en andere elektrische drijfmiddelen geldt bij het laden, lossen en verplaatsen van dieren die voor nationaal transport bestemd zijn. Dit betekent dat u geen elektrische veedrijfmiddelen mag gebruiken voor dieren die binnen Nederland vervoerd worden.

Verbod geldt niet voor internationaal transport

Vervoert u dieren die voor internationaal transport bestemd zijn? Dan mag u wel elektrische veedrijfmiddelen gebruiken. Hierbij moet u wel voldoen aan de voorwaarden voor gebruik van elektrische drijfmiddelen (zie hieronder) die in de Europese Transportverordening (EG) nr. 1/2005 staan.

Twijfel?

Is de eindbestemming van de dieren nog niet bekend, en weet u dus nog niet of de dieren bestemd zijn voor nationaal of internationaal transport? Houd u dan uit voorzorg aan het verbod. Gebruik geen elektrische drijfmiddelen. Eventueel kunt u de vervoersdocumenten controleren. Als er een Traces-certificaat aanwezig is, gaat het om internationaal transport.

Wat betekent het verbod voor medewerkers van slachthuizen?

Verbod geldt bij lossen van dieren die niet zijn geïmporteerd

Het verbod op elektrische veeprikkers en andere elektrische drijfmiddelen geldt alleen tijdens het lossen van dieren die niet rechtstreeks geïmporteerd zijn, en dus geen Traces-certificaat hebben. Dit betekent dat u tijdens het lossen van dieren die afkomstig zijn uit Nederland geen elektrische drijfmiddelen mag gebruiken, totdat alle dieren uit de vrachtwagen zijn gehaald.

Verbod geldt niet in het slachthuis

Zodra de dieren binnen het slachthuis zijn, mag u wel elektrische drijfmiddelen gebruiken. Hierbij moet u wel voldoen aan de voorwaarden voor gebruik van elektrische drijfmiddelen (zie hieronder) die in Verordening (EG) nr. 1099/2009 staan.

Geldt het verbod niet? Dit zijn de voorwaarden voor gebruik van elektrische drijfmiddelen

Bij internationaal transport en in slachthuizen is het wel toegestaan om een elektrische veeprikker of ander elektrisch drijfmiddel te gebruiken. Hierbij gelden strikte voorwaarden.

• Vermijd gebruik zoveel mogelijk.
• Gebruik elektrische veedrijfmiddelen alleen voor volwassen runderen en varkens die weigeren zich te verplaatsen.
• Gebruik elektrische veedrijfmiddelen alleen wanneer de dieren ruimte voor zich hebben zodat ze vooruit kunnen lopen.
• Schokken mogen niet langer duren dan 1 seconde.
• Schokken moeten voldoende gespreid zijn.
• U mag alleen schokken toedienen op de spieren van de achterpoten.
• Wanneer dieren niet reageren, mag u niet opnieuw schokken toedienen.

Waar staat dit in de wet?

• Europese Verordening (EG) nr. 1/2005 bepaalt de voorwaarden voor het gebruik van elektrische veedrijfmiddelen bij internationaal transport.
• Europese Verordening (EG) nr. 1099/2009 bepaalt de voorwaarden voor het gebruik van elektrische veedrijfmiddelen in slachthuizen.
• Wet Dieren: in artikel 2.1, derde en vijfde lid, staat dat verkeerd gebruik van elektrische veedrijfmiddelen als dierenmishandeling beschouwd kan worden.