De NVWA speelt een belangrijke rol in het gezond houden van dieren. We houden toezicht op de gezondheid van productiedieren, gezelschapsdieren en dieren die in het wild leven. Dat doen we bijvoorbeeld door dierziekten en zoönosen (een infectieziekte die van dier op mens kan overgaan) te monitoren, door slachtdieren te keuren en toezicht te houden op diergezondheid en de diergeneeskundige beroepsgroepen. De NVWA is verantwoordelijk voor de bestrijding van dierziekten, daarvoor moeten we weten waar dieren zich bevinden. We houden daarom toezicht op de identificatie en registratie van landbouwhuisdieren en honden. Ook besteden we veel aandacht aan de preventie van dierziekten, onder andere door toezicht op de reiniging en ontsmetting van veewagens. We geven gezondheidsgaranties af voor levende dieren en dierlijke producten die verplaatst worden over de grens. Daarbij benadrukken we dat iedere dierhouder een eigen verantwoordelijkheid heeft voor de gezondheid van zijn dier(en) en voor de naleving van wet- en regelgeving.
Focus toezicht in 2026
Onze speerpunten op het gebied van diergezondheid zijn:
- toezicht op de preventie van dierziekten;
- toezicht op diergeneeskundige beroepsgroepen;
- bestrijding van dierziekten;
- toezicht op de preventie van verspreiding van dierziekten naar mensen (zoönosen).
Uitbraken van besmettelijke dierziekten kunnen gevolgen hebben voor de dieren, de volksgezondheid (zoönosen) en de maatschappij. Voor een vroegtijdige signalering van besmettelijke dierziekten en zoönosen voeren we risicoanalyses uit. Hiervoor moeten we onze informatiepositie verder op orde brengen. We richten ons ook op externe samenwerking en een goed functionerend netwerk met de betrokken (kennis)organisaties.
De bestrijding van dierziekten vergt veel van onze capaciteit. We zetten hier maximaal op in. Denk daarbij aan uitbraken van Q-koorts, blauwtong en vogelgriep en recente uitbraken in omringende lidstaten van Afrikaanse varkenspest en lumpy skin disease). Door de hoge alertheid in het veld worden ook veel verdenkingen onderzocht en opgevolgd. De meldingsplichtige besmettelijke dierziekten worden intensief gemonitord voor een zo snel mogelijke detectie.
Naast het bewaken van de dier- en volksgezondheid gebruiken we onze informatiepositie ook om garanties te kunnen afgeven over de Nederlandse gezondheidsstatus bij de verplaatsing van levende dieren en dierlijke producten naar andere landen.
Diergezondheid kent zeer uitgebreide en gedetailleerde EU-regelgeving. We vinden het belangrijk een proactieve bijdrage te leveren aan nationale en internationale wet- en regelgeving op het gebied van diergezondheid, zoönosen en pandemische paraatheid. Dit doen we om de risico’s zo goed mogelijk geborgd te krijgen in nieuwe en bestaande regelgeving. Zo dragen we ook bij aan de handhaafbaarheid, uitvoerbaarheid en fraudebestendigheid van deze wet- en regelgeving.
Risico’s
- Uitbraken van bekende of nieuwe dierziekten met flinke impact en grote maatschappelijke gevolgen.
- Zeer gedetailleerde EU-regelgeving bij verplichte controles kan door onvoldoende capaciteit leiden tot infractie. Dat betekent dat we de wetgeving niet (volledig) uitvoeren.