Diergezondheid

Door klimaatverandering en internationale handelsbewegingen met levende dieren en dierlijke producten, kunnen dierziekten die normaal niet voorkomen in Nederland vaker opduiken. Ook houderijsystemen waarbij de focus steeds meer op uitloop komt te liggen, vergroten het risico op verspreiding van dierziekten.

Veranderende klimaatomstandigheden zorgen daarnaast ook voor betere leefomstandigheden voor vectoren, bijvoorbeeld exotische muggen, wat impact heeft op de verspreiding van dierziekten. Ook zijn seizoensgebonden dierziekten als vogelgriep tegenwoordig bijna het hele jaar aanwezig.

In meer landen zijn vaker uitbraken. Het risico dat in Nederland gelijksoortige uitbraken voorkomen stijgt hierdoor. Er zijn toenemende zorgen dat ziekteverwekkers kunnen muteren en andere dieren of mensen kunnen infecteren.

De relatie tussen dier en mens is veranderd. Er wordt veel gereisd, er is nauw contact met (nieuwe) diersoorten en er ontstaan trends waarbij rauwe of onvolledig verhitte producten als superfood worden gezien. Dit verhoogt de kans op ziektes die van dieren op mensen kunnen overgaan.

Soms is het noodzakelijk een dierziekte te bestrijden door ruiming. Om dit te voorkomen wordt er vanuit het oogpunt van diergezondheid gezocht naar alternatieven zoals preventie door vaccinatie. Dit is ook beter voor houders van dieren op wie ruiming van dieren een grote persoonlijke impact heeft, en het komt tegemoet aan een afnemende maatschappelijk acceptatie voor ruimingen. 

Onder dierenartsen in de landbouwhuisdierenpraktijken is steeds meer aandacht voor het toedienen van pijnstilling voor het welzijn van zieke dieren. Het risico op restanten in vlees voor humane consumptie is daardoor groter. Het risico voor groeibevorderende stoffen blijft aanwezig.

In de natuur zijn schadelijke stoffen aanwezig. Deze kunnen stapelen. Dieren die buiten worden gehouden, komen met deze stoffen in contact. Naast gezondheidsschade voor het dier, is dit ook een risico voor voedselveiligheid.

Internethandel maakt het kopen van huisdieren, exotische diersoorten en dierlijke producten gemakkelijker. Deze kunnen nieuwe ziektes of resistente micro-organismen naar Nederland brengen. De gezondheids- en vaccinatiestatus van geïmporteerde dieren is fraudegevoelig.

Sommige ziektes en aandoeningen zijn niet wettelijk meldings- of aangifteplichtig maar hebben wel impact op de gezondheid van dieren. Dit raakt direct aan de publieke belangen Dierenwelzijn en Voedselveiligheid. Deze ziektes en aandoeningen zijn vaak op bedrijfsniveau aanwezig. Voorbeelden zijn uierontstekingen en kreupelheid.

We richten ons op effectieve en preventieve methodiek voor goede Identificatie en Registratie. Dit is nodig voor de tracering van dieren. In het geval van uitbraken of dreiging van dierziektes is het essentieel snel de risicodieren te traceren. We zetten in op blinde vlekken en diersoorten die een risico vormen voor insleep van dierziekten. We passen het toezichtsinstrumentarium aan op nieuwe en opkomende risico’s. Door controles op bioveiligheid, hygiënevoorschriften en ingrijpen bij verdenkingen, blijven we risicogericht werken.

We houden de uitvoeringsorganisatie voor dierziektebestrijding en kennis op peil. Dit geldt voor opkomende dierziekten, maar ook voor dierziekten die al geruime tijd niet meer voorkomen. Het is belangrijk om samen met stakeholders ziektes op tijd te herkennen. We zetten in op vroegtijdige signalering. Nieuwe ziekten liggen op de loer. Dit vraagt om focus op pandemische- en crisisparaatheid.

Voor onze kennispositie werken we samen met beleid, sector en kennisinstituten. Door samenwerking zijn data minder versnipperd, is kennis op orde en is er een efficiënte aanpak per dierziekte.

Met betrouwbare certificering zorgen we voor vrijwaring van dierziekten. Certificerende toezichthouders gaan met de juiste kennis op pad. Informatie over de aan-/afwezigheid van dierziekten wordt breed gedeeld.

We hebben aandacht voor het opsporen en terugdringen illegale handel in (beschermde) diersoorten. Naast het terugdringen van de risico’s voor dierenwelzijn helpt dit ook om insleep van dierziekten te voorkomen.

Goede diergezondheid is noodzakelijk voor een dierwaardig bestaan. Het publiek belang Diergezondheid is vervlochten met het publieke belang Dierenwelzijn. Door meer aandacht voor bedrijfsgebonden dierziekten, hebben we ook impact op dierenwelzijn en voedselveiligheid.

We zetten communicatie strategisch in voor maatschappelijk effect, naleving en preventie. We communiceren proactief en transparant. Communicatie wordt ingezet voor bewustwording van insleeprisico’s en het stimuleren van naleefgedrag.