De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) ontvangt steeds meer meldingen en handhavingsverzoeken van burgers die zich zorgen maken over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in hun leefomgeving. Die signalen waren aanleiding voor de NVWA om in 2024 het project Kwetsbare gebieden te starten.
In 2024 en 2025 voerde de NVWA 103 inspecties uit op aselect geselecteerde percelen nabij basisscholen en op percelen die in of direct grenzen aan Natura 2000-gebieden. Daarbij werd gecontroleerd of telers gewasbeschermingsmiddelen volgens de wettelijke voorschriften toepassen. De inspecties laten zien dat op deze kwetsbare locaties ook overtredingen voorkomen. Bekijk de Inspectieresultaten Kwetsbare gebieden.
“Veel telers gebruiken gewasbeschermingsmiddelen volgens de regels en wij begrijpen dat deze middelen onderdeel zijn van de huidige landbouwpraktijk. Tegelijkertijd zien we dat overtredingen ook voorkomen op locaties waar mensen zich zorgen maken over hun leefomgeving en waar natuur kwetsbaar is. Juist daar verwachten burgers maximale zorgvuldigheid. Daarom vinden wij het belangrijk om zichtbaar te maken wat we tijdens onze inspecties aantreffen.", aldus Haddon Voortman, Chief Natuur en Milieu.
Overtredingen in kwetsbare gebieden
Van de 103 inspecties voldeden 71 aan de gecontroleerde voorschriften. Bij 32 inspecties werden één of meer overtredingen vastgesteld. Bij 19 bedrijven leidde dit tot een interventie, zoals een officiële waarschuwing, een rapport van bevindingen of een proces-verbaal.
De NVWA constateerde onder andere overtredingen bij het niet naleven van de gebruiksvoorschriften van gewasbeschermingsmiddelen, zoals het toepassen van een te hoge dosering of het gebruik van niet in de teelt toegelaten middelen of niet in Nederland toegelaten middelen.
Tijdens de inspecties werden ook gewasmonsters genomen. In 32 gevallen werden stoffen aangetroffen die niet waren toegelaten voor de betreffende teelt. In twee gevallen ging het om stoffen die niet in Nederland toegelaten zijn.
Zorgen om mens, natuur en milieu
Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) beoordeelt gewasbeschermingsmiddelen vooraf op risico’s voor mens, dier en milieu, uitgaande van juist gebruik volgens de wettelijke voorschriften.
De inspecties laten zien dat meerdere percelen direct grenzen aan schoolterreinen en dat veel percelen zich bevinden in of langs Natura 2000-gebieden. Het gebruik van toegelaten gewasbeschermingsmiddelen op deze locaties is volgens de huidige wet- en regelgeving toegestaan.
De NVWA maakt zich zorgen wanneer middelen niet volgens de voorschriften worden gebruikt. Juist nabij kwetsbare gebieden kunnen dergelijke overtredingen leiden tot extra zorgen bij omwonenden en tot vragen over mogelijke effecten op natuur en biodiversiteit.
De inspectieresultaten zijn voor de NVWA aanleiding om hierover in gesprek te gaan met sectorvertegenwoordigers, het Ctgb, het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en andere betrokken organisaties. Vervolgacties over naleving krijgen verder aandacht in het nog te publiceren Convenant Gewasbescherming.
Meer transparantie
De resultaten van dit project worden openbaar gemaakt. Met deze openbaarmaking geeft de NVWA voor het eerst inzicht in inspectieresultaten op bedrijfsniveau binnen dit toezichtdomein. Daarmee laten we zien wat de NVWA als toezichthouder aantreft in het veld, op welke locatie de geïnspecteerde percelen zich bevinden en hebben de telers van de geïnspecteerde percelen hun reactie kunnen geven op de uitgevoerde controle.
Vanaf 29 juni 2026 kunnen geïnteresseerden deze inspectieresultaten en de eventuele maatregelen digitaal raadplegen via de pagina Productonderzoeken van de website van de openbare inspectieresultaten.
Vervolg
Het project Kwetsbare gebieden loopt door. In 2026 voert de NVWA inspecties uit op percelen nabij dichtbevolkte gebieden. De resultaten van dit deelproject worden in 2027 gepubliceerd.
Meer informatie
Consumenten en bedrijven kunnen contact opnemen met ons Klantcontactcentrum. Voor vragen over dit nieuwsbericht kunnen journalisten contact opnemen met onze persvoorlichters.