Advies van BuRO over voedselveiligheidsrisico’s van voedselcontactmaterialen

Overige adviezen aan de minister

BuRO geeft daarnaast de volgende adviezen aan de minister van VWS:

• Stel een Verklaring van Overeenstemming verplicht voor alle categorieën van voedselcontactmaterialen. Dit is een document waarin de fabrikant of importeur verklaart dat het product aan de wettelijke eisen voldoet. Ook staat hierin informatie over de aanwezige stoffen en voor welke type voedsel het materiaal schikt is.
• Versterk de samenwerking met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat op het gebied van voedselcontactmaterialen. Kom samen tot een integrale aanpak van duurzaamheid en voedselveiligheid. 

Adviezen aan de NVWA

BuRO geeft de volgende adviezen aan de inspecteur-generaal van de NVWA:

• Zorg ervoor dat de NVWA over de juiste data beschikt over stoffen in voedselcontactmaterialen. Verzamel informatie uit inspecties en voer in het laboratorium screeningsonderzoek uit. Ontwikkel een screeningsmethode voor niet-vluchtige stoffen in voedselcontactmaterialen.
• Onderzoek de mogelijkheid van de inzet van bioassays. Dat zijn testmethodes om het schadelijke effect te bepalen van de stoffen die migreren.
• Versterk de samenwerking met de Inspectie Leefomgeving en Transport op het gebied van voedselcontactmaterialen. Stem bijvoorbeeld het toezicht met elkaar af en wissel data uit.

Aanleiding voor het onderzoek

Ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid stimuleren recycling en hergebruik van voedselcontactmaterialen en hebben impact op het gebruik van grondstoffen. In 2021 publiceerde BuRO een risicobeeld over de risico’s van non-food consumentenproducten. Hierin beschreven we 16 subdomeinen, waaronder voedselcontactmaterialen. BuRO wil het risicobeeld over voedselcontactmaterialen updaten op basis van nieuwe ontwikkelingen, zoals ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid. En onderzoeken hoe het huidige systeem van wetgeving en toezicht functioneert en waar mogelijkheden tot verbetering liggen. BuRO heeft de volgende onderzoeksvragen geformuleerd:

1. Hoe functioneert het huidige systeem van wetgeving en toezicht ten aanzien van de risico’s voor de voedselveiligheid van voedselcontactmaterialen?
2. Hoe kan dit systeem van wetgeving en toezicht worden verbeterd met voedselveiligheid als uitgangspunt? Wat zijn de te verwachten effecten van de marktontwikkelingen van voedselcontactmaterialen op de voedselveiligheid, vooral met de focus op nationaal niveau?

Aanpak

Er is een overzicht gemaakt van hoe de voedselveiligheid van voedselcontactmaterialen is geborgd via de huidige wetgeving, zowel op Europees als op nationaal niveau. Vervolgens is onderzocht wat de invloed is of kan zijn van ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid op de voedselveiligheid van voedselcontactmaterialen. Daarnaast is het huidige systeem van toezicht op naleving in kaart gebracht. Hierbij is gekeken naar de Europese meldingen van onveilige voedselcontactmaterialen en data van inspecties van de NVWA.

Beantwoording van de onderzoeksvragen

1. Het huidige systeem van Europese en nationale wetgeving is op basis van toelating van grondstoffen waarmee de voedselcontactmaterialen worden gemaakt, en in beperktere mate op het eindproduct. De Europese en nationale voedselcontactmaterialen-wetgeving speelt onvoldoende in op nieuwe ontwikkelingen, zoals het gebruik van biogebaseerde materialen en de inzet van gerecycled materiaal anders dan kunststoffen. Toezicht richt zich veelal op verplichte controles en controles waarbij een afwijking wordt vermoed. Het is lastig om de voedselveiligheid van voedselcontactmaterialen in kaart te brengen door middel van chemische analyses. Belemmering hierbij is het identificeren van alle migrerende stoffen. Ook is niet van al deze stoffen (voldoende) informatie beschikbaar over hun toxiciteit. Voor niet-vluchtige stoffen heeft de NVWA geen screeningsmethode beschikbaar.
2. Op Europees niveau vindt momenteel een herziening plaats van de voedselcontactmaterialen-wetgeving. Op nationaal niveau is verbetering mogelijk door eisen te stellen aan de stoffen die in de materialen aanwezig kunnen zijn, voor materialen die niet op Europees niveau geregeld zijn. Daarnaast moeten specifieke eisen worden opgesteld voor biogebaseerde grondstoffen. Op dit moment worden geen nadere eisen gesteld aan de inzet van oud papier als grondstof. Het is daarom wenselijk om eisen te stellen aan de instroom van oud papier, decontaminatie (verwijdering van verontreinigingen) en aan het eindproduct. Voor het toezicht van de NVWA is het noodzakelijk om over de juiste data te beschikken over aanwezige stoffen in voedselcontactmaterialen. Ontwikkel analytische screeningsmethodes voor niet-vluchtige stoffen. Onderzoek naar de toepassing van bioassays kan uitkomst bieden om de voedselveiligheid van voedselcontactmaterialen in kaart te brengen.