In kant-en-klaar noedels met aromastof zit arachidonzuurolie. Deze olie kan cereulide bevatten. Bureau Risicobeoordeling & onderzoek (BuRO) verwacht dat dit geen gezondheidsrisico oplevert, gezien de concentratie van cereulide in arachidonzuurolie en de receptuur van de kant-en-klaar noedels.

Aanleiding voor het onderzoek

Op 5 januari 2026 heeft Nestlé een aantal batches zuigelingenvoeding uit de handel gehaald vanwege de aanwezigheid van het bacterieel toxine cereulide. Dit gebeurde via een terugroepactie. Door cereulide kunnen klachten als braken en diarree ontstaan.

Cereulide wordt geproduceerd door stammen van de bacterie Bacillus cereus. De cereulide in de zuigelingenvoeding van Nestlé bleek afkomstig te zijn van de grondstof arachidonzuurolie. Arachidonzuurolie wordt niet alleen gebruikt in zuigelingenvoeding, maar ook in aromastoffen voor kant-en-klaar noedels en mogelijk ook in andere levensmiddelen en in voedingssupplementen.

Op 8 januari 2026 ontving BuRO een aanvraag van de directie Handhaven van de NVWA voor een risicobeoordeling van cereulide in levensmiddelen.

Aanpak

Bij de risicobeoordeling is BuRO uitgegaan van de acute referentiedosis (ARfD, maximale inname in 24 uur) voor cereulide in zuigelingenvoeding. Deze ARfD is op 2 februari 2026 gepubliceerd door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA). Daarnaast heeft BuRO literatuuronderzoek gedaan. Langetermijn effecten van de inname van cereulide zijn niet beoordeeld.

BuRO heeft zelf geen chemische analyses uitgevoerd. Voor de risicobeoordeling maakte BuRO gebruik van gegevens van andere partijen: Nestlé verstrekte analysegegevens van cereulide in arachidonzuurolie en producenten van noedels deelden receptuurgegevens.

Onderzoeksvragen en antwoorden

De directie Handhaven van de NVWA stelde verschillende onderzoeksvragen aan BuRO. Dit zijn enkele onderzoeksvragen, met de bijbehorende antwoorden:

Welk gehalte aan cereulide (bacterieel toxine) is schadelijk bij consumptie ervan?

Hoe schadelijk de inname van cereulide is, is afhankelijk van de volgende zaken:

  • het levensmiddel waarin cereulide aanwezig is
  • de consumptiehoeveelheid (portiegrootte)
  • de bevolkingsgroep

Zuigelingen zijn erg kwetsbaar. De ARfD voor (opvolg)zuigelingenvoeding is door EFSA recent vastgesteld op 0,014 µg/kg lichaamsgewicht. Voor minder kwetsbare bevolkingsgroepen ligt de ARfD hoger. De ARfD van cereulide voor levensmiddelen die niet bedoeld zijn voor zuigelingen is 0,042 µg/kg lichaamsgewicht.

Is schadelijkheid daarbij nog afhankelijk van andere factoren zoals het levensmiddel waarin het cereulide voorkomt (bijvoorbeeld vocht versus vast, vetgehalte, zuurgraad, temperatuur of andere aspecten) of leeftijd bij consumptie (met name zuigelingen, jongeren in de groei versus volwassenen)?

Eigenschappen als vochtgehalte, vetgehalte of zuurgraad hebben geen effect op de schadelijkheid van cereulide. Wel zijn er verschillende factoren die invloed hebben op de groei van bacteriën die cereulide kunnen produceren in een levensmiddel. Voorbeelden van dit soort factoren zijn de bewaar- en procestemperatuur.

Zuigelingen kunnen gevoeliger zijn voor de effecten van cereulide. Zuigelingen kunnen bepaalde stoffen minder goed verwerken en uitscheiden via de urine. Bovendien zijn zuigelingen volledig aangewezen op flesvoeding.

De ARfD is bepaald per kg lichaamsgewicht. Dit betekent dat de ARfD eerder wordt overschreden bij kinderen: zij hebben een lager lichaamsgewicht dan volwassenen.

Is het mogelijk om cereulide te inactiveren (aangezien het een polypeptide is, misschien beter: irreversibel te denatureren)?

Cereulide kan niet geïnactiveerd of gedenatureerd worden. Cereulide is hitte- en pH-bestendig en kan niet uit een levensmiddel worden gefilterd.

Cereulide in kant-en-klaar noedels

Bij consumptie van een portie van 250 g kant-en-klaar noedels is de blootstelling aan cereulide 0,0033 µg/kg lichaamsgewicht. Dit geldt voor een volwassene van 60 kg. Kinderen van 12 kg die een halve portie van 125 g eten, worden blootgesteld aan 0,0033 µg cereulide per kg lichaamsgewicht. Dit is ruim onder de ARfD van 0,042 µg/kg lichaamsgewicht.

Cereulide in andere levensmiddelen en voedingssupplementen

  • De hoeveelheid cereulide die in een levensmiddel mag zitten is afhankelijk van de portiegrootte van een levensmiddel. Kinderen (12 kg) mogen aan maximaal 0,504 µg cereulide worden blootgesteld, en volwassenen (60 kg) aan maximaal 2,52 µg.
  • Een voedingssupplement dat 1800 mg arachidonzuurolie bevat, mag dan maximaal 1,8 mg cereulide/kg arachidonzuurolie bevatten.