De NVWA voerde in 2025 inspecties en audits uit bij 52 instellingen en bedrijven die dierproeven uitvoeren, proefdieren fokken of proefdieren afleveren. We controleerden of zij zich aan de wettelijke eisen hielden.

In het kort: inspecties en audits bij 52 vergunninghouders

We doen inspecties bij instellingen en bedrijven met een vergunning voor het uitvoeren van dierproeven of het fokken of afleveren van proefdieren. Bijvoorbeeld universiteiten, academische ziekenhuizen, onderzoeksinstellingen en farmaceutische bedrijven. Ons toezicht is risicogericht: we doen vaker inspecties bij instellingen waar de risico’s op overtredingen het grootst zijn. Dit hangt onder andere af van het aantal dieren, de dierproeven, de inspectiehistorie en meldingen.

In 2025 voerden we 137 risicogerichte inspecties en 4 audits uit bij 52 van de 69 vergunninghouders. Hiervan waren 20 (15%) inspecties onaangekondigd. Audits kondigen we altijd aan. We deden meer inspecties dan in 2024: toen voerden we 95 inspecties uit. In 2025 waren alle inspecteurs volledig ingewerkt. Daardoor konden we meer inspecties uitvoeren. In 2025 voerden we 1 audit minder uit dan in 2024. Dit deden we omdat audits heel arbeidsintensief zijn.

Instellingen moeten bij ons een instellingsvergunning aanvragen als zij dierproeven willen uitvoeren of proefdieren willen fokken of afleveren. Ook vragen vergunninghouders bij ons ontheffingen en erkenningen voor beroepskwalificaties aan. Dat doen zij bijvoorbeeld als een medewerker niet aan de verplichte opleidingseisen voldoet. In 2025 verleenden we 2 instellingsvergunningen, 110 ontheffingen voor beroepskwalificaties en 66 erkenningen voor beroepskwalificaties.

Inspectieresultaten: 50 overtredingen bij vergunninghouders

Resultaten inspecties en audits

Tijdens onze inspecties in 2025 keken we onder andere naar de volgende onderwerpen:

  • Voldoet de instelling aan de regels voor de huisvesting en verzorging van proefdieren?
  • Voert de instelling handelingen met proefdieren zorgvuldig uit?
  • Verricht de instelling dierproeven volgens de projectvergunning?
  • Zijn de onderzoekers en dierverzorgers bevoegd om met proefdieren te werken? En voldoen zij aan de deskundigheidseisen?

Onze audits richten zich op de inrichting van de Instantie voor Dierenwelzijn (IvD) door de vergunninghouder. Een IvD zorgt ervoor dat de dierproeven volgens de regels verlopen en let op het welzijn van de proefdieren. Vanwege de omvang en complexiteit van audits zijn hierbij altijd minimaal 2 inspecteurs betrokken.

Zware overtredingen

Tijdens onze inspecties en audits zagen we bij 1 instelling een zware overtreding. Bij een eerdere inspectie bleek dat de projectvergunning was afgelopen, hiervoor is toen een officiële waarschuwing gegeven. Toen bleek ook uit de administratie dat deze instelling het ongerief voor dit specifieke onderzoek deels te laag had ingeschat en geregistreerd. De instelling moest dit corrigeren, maar uit de ingediende jaarregistratie bleek dat dit niet was gebeurd.

Middelzware overtredingen

Tijdens onze inspecties en audits zagen we bij 3 instellingen middelzware overtredingen. Het ging in totaal om 4 overtredingen. De overtredingen gingen over de volgende onderwerpen:

  • Huisvesting van proefdieren
    Deze overtredingen gingen over het klimaat in de dierenverblijven. De luchtvochtigheid was bijvoorbeeld structureel te laag voor een bepaalde diersoort. Of de ingestelde grenswaarden van het klimaatbeheerssysteem verschilden van de waarden in het werkprotocol.
  • Bevoegd- en bekwaamheid van het personeel
    Een medewerker had een bepaalde handeling niet volgens de regels aangeleerd.

 Lichte overtredingen 

Bij 29 instellingen zagen we lichte overtredingen. Het ging in totaal om 45 overtredingen. De overtredingen gingen over de volgende onderwerpen:

  • Huisvesting van proefdieren
    Er waren bijvoorbeeld kleine afwijkingen in de klimaatbeheersing (in de luchtvochtigheid of temperatuur) in de dierenverblijven. Ook zagen we schuilmogelijkheden zonder afgeronde randen.
  • Deskundigheid van het personeel
    We zagen bijvoorbeeld een medewerker met assisterende taken die niet over de juiste bevoegdheid beschikte.
  • Samenstelling en het functioneren van de Instantie voor Dierenwelzijn (IvD)
    De bijscholing van het personeel was bijvoorbeeld niet op de juiste manier vastgelegd.
  • Voldoen aan de projectvergunning
    Een instelling had bijvoorbeeld de Beoordeling Achteraf (BA) te laat ingeleverd bij de Centrale Commissie Dierproeven (CCD).
  • Relevante documentatie proefdieren (levensloopdossier)
    Bij een vergunninghouder ontbraken bijvoorbeeld de gegevens over socialisatie van de dieren.
  • Verdoving en pijnbestrijding bij een dierproef
    We zagen bijvoorbeeld dat een instelling pijnbestrijding later toediende dan in het werkprotocol is vastgelegd.

Verleningen

In 2025 kregen we 2 aanvragen voor een nieuwe instellingsvergunning. Beide vergunningen zijn verleend.

We kregen in totaal 120 aanvragen voor ontheffingen voor beroepskwalificaties. Hiervan verleenden we er 110. Ook kregen we 82 aanvragen voor erkenningen van beroepskwalificaties. We verleenden er 66. Lees meer over de eisen die gelden voor opleidingseisen en beroepskwalificaties.

Maatregelen

In 2025 maakten we 1 proces-verbaal (PV) op vanwege een zware overtreding. Dit deden we in overleg met het Functioneel Parket (FP) en de Officier van Justitie (OvJ). Het FP heeft dit verder afgehandeld.

Ook gaven we 4 officiële waarschuwingen vanwege een middelzware overtreding.

We gaven 45 keer een naleefadvies naar aanleiding van een lichte overtreding. In zo’n advies leggen we uit hoe een instelling aan de wettelijke eisen kan voldoen.

Lees meer over ons toezicht en ons interventiebeleid.

Vervolgaanpak

Bij toekomstige inspecties besteden wij extra aandacht aan het klimaat in de verblijven van proefdieren. Dit gaat bijvoorbeeld over de temperatuur en de luchtvochtigheid. Ook besteden we aandacht aan het toepassen van humane eindpunten (HEP’s) in de interne procedures van vergunninghouders. Humane eindpunten zijn de grenzen die bepalen wanneer een proef met een dier moet stoppen om te voorkomen dat het dier te veel lijdt. Als instellingen dit correct toepassen, draagt dat bij aan het welzijn van proefdieren. Ook besteden we in 2026 aandacht aan het transport van proefdieren om zo onze kennis op dat gebied te vergroten.

Heeft u een klacht over hoe een instelling met proefdieren omgaat? Meld dit bij ons via het meldformulier of bel 0900-0388.