Intermediaire ondernemers die dierlijke mest vervoeren en/of verwerken krijgen met verschillende wettelijke regels te maken. De NVWA controleert of deze intermediaire ondernemingen zich aan de regels houden. In 2023 voerden wij 18 inspecties uit bij intermediairs.
In het kort: risico dat bedrijven regelgeving niet naleven
De inspecties bij intermediaire ondernemingen vormen een onderdeel van de Versterkte Handhavingsstrategie Mest (VHS Mest). Deze strategie is erop gericht om de naleving van de mestregelgeving te verbeteren. Intermediairs spelen een belangrijke rol bij het vervoer van mest. In de VHS Mest worden deze bedrijven als risicovolle schakel in de keten gezien.
In 2023 hebben wij risicogerichte inspecties uitgevoerd bij intermediaire ondernemingen. Hierbij hebben we vooral gekeken naar de volgende zaken:
- verplichtingen voor de aan- en afvoer van dierlijke mest naar en van de intermediaire onderneming
- administratieve verplichtingen
- verantwoordingsplicht, dit betekent onder meer dat de intermediair gegevens moet verstrekken
Van de 18 inspecties waren er 10 niet akkoord. 8 inspecties waren wel akkoord.
Wij voerden ook inspecties uit bij 6 intermediaire ondernemingen die we voor een langere periode volgen. Deze inspecties zijn hier niet in meegenomen. In de Rapportage Nederlands Mestbeleid 2023 zijn de fysieke intermediaire controles en vervoerscontroles samengevoegd (toezichtintensiteit 13 % en handhavingsintensiteit 11%).
Inspectieresultaten
De Meststoffenwet bevat algemene regels over de productie, het verhandelen, vervoer en het gebruik van dierlijke meststoffen. Deze regels zijn in detail uitgewerkt in het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet (Ubm) en de Uitvoeringsregeling Meststoffenwet (Urm). Ze gaan onder andere over registratie van intermediaire ondernemingen. Er staan ook eisen in voor het vervoer, zoals wegen, bemonsteren, vastleggen van laad- en loslocatie en het Vervoer Dierlijke Meststoffen (VDM). Bij het vervoer van dierlijke mest heeft de intermediaire onderneming een administratie- en verantwoordingsplicht: het bedrijf is onder andere verplicht om gegevens op de voorgeschreven wijze tijdig, volledig en naar waarheid te verstrekken.
Bij de inspecties keken wij of de ondernemingen zich hielden aan de voorwaarden van de aan- en afvoer van dierlijke mest, administratieve verplichtingen en de verantwoordingsplicht. Voldeed de intermediaire onderneming niet aan een van de voorwaarden? Dan was de controle niet akkoord. 10 van de 18 controles waren niet akkoord. In totaal ging het om 26 overtredingen, dus per inspectie konden meerdere niet-akkoord bevindingen voorkomen.
| Type inspectie | Akkoord | Niet akkoord | Totaal |
|---|---|---|---|
| Fysieke controles bij intermediairs | 7 | 9 | 16 |
| Overig | 1 | 1 | 2 |
| Totaal aantal controles bij intermediairs | 8 | 10 | 18 |
We constateerden verschillende soorten overtredingen.
| Niet-akkoord bevindingen | Aantal |
|---|---|
| Administratieve verplichtingen handelaar meststoffen | 5 |
| Verantwoordingsplicht intermediaire onderneming | 4 |
| Vervoer dierlijke meststoffen | 3 |
| Aan- en afvoer zuiveringsslib en compost | 3 |
| Registratie intermediaire onderneming | 3 |
| Administratieve verplichtingen mestopslag | 2 |
| Aan- en afvoer dierlijke mest: VDM | 1 |
| Aan- en afvoer dierlijke mest: Hoeveelheidsbepaling stikstof- en fosfaat | 1 |
| Voorwaarden opmaken Vervoersbewijs dierlijke meststoffen (VDM) | 1 |
| Voorwaarden bepalen stikstof- en fosfaatgehalte dierlijke meststoffen | 1 |
| Voorwaarden bemonstering vaste mest | 1 |
| Administratieve verplichtingen intermediair | 1 |
| Totaal | 26 |
Hoe hebben wij gehandhaafd?
Voor alle 10 de inspecties die niet akkoord waren hebben wij een Rapport van Bevindingen opgesteld. Deze rapporten hebben we naar de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) gestuurd. RVO handelt deze rapporten verder af via het bestuursrecht, en kan bijvoorbeeld een boete opleggen. Daarnaast zijn bij twee van deze inspecties ook processen-verbaal (PV’s) opgemaakt. Het Openbaar Ministerie handelt deze PV’s via het strafrecht af.
Vervolgaanpak
Wij werken nauw samen met onze handhavingspartners: RVO, Omgevingsdiensten, Waterschappen en het Openbaar Ministerie. Met deze integrale aanpak willen wij de naleving bij intermediairs verbeteren.