De NVWA controleert of ondernemers en particulieren zich aan de regels houden. We zullen een interventie opleggen als we tijdens een inspectie misstanden of (mogelijke) risico's aantreffen. We kunnen dan boetes uitdelen, maatregelen opleggen, een officiële waarschuwing geven of nalevingshulp geven. Op deze pagina leest u meer over deze interventies.
Verschillende interventies
Afhankelijk van de soort overtreding kunnen we u nalevingshulp geven, een terugkoppeling geven, een officiële waarschuwing geven, een maatregel opleggen of een boete geven. Daarnaast kunnen we u een bestuurlijke strafbeschikking opleggen of een proces-verbaal aanzeggen. Dit noemen we ook wel interventies.
We maken onderscheid tussen zware, middelzware en lichte overtredingen. Hoe ernstiger de overtreding en de (mogelijke) gevolgen daarvan zijn, hoe ingrijpender de interventies worden. We kunnen één interventie opleggen of meerdere interventies tegelijkertijd, zoals een maatregel én een boete. Bedrijven die meerdere keren een overtreding begaan, kunnen we onder verscherpt toezicht stellen.
Ik heb een inspectie gehad
Heeft u net een inspectie gehad en vraagt u zich af wat u moet doen? Wat het proces is en op welke momenten u uw reactie kunt geven of bezwaar kunt maken? Bekijk uw situatie op de pagina Ik heb een inspectie gehad.
Nalevingshulp
We helpen u graag op weg om de regels beter na te leven. Inspecteurs kunnen u tijdens een inspectie meer informatie geven, met u meekijken hoe zaken beter kunnen en u adviezen geven. We noemen dit het bieden van nalevingshulp:
- we geven informatie en bieden ondersteuning om u te helpen met het begrijpen en naleven van de regels, en
- we geven uitleg over wettelijke voorschriften.
Mondelinge of schriftelijke terugkoppeling
Als een inspecteur ziet dat uw bedrijf de regels overtreedt, dan zal de inspecteur u dit laten weten. Bij een lichte overtreding zal dit zijn via een mondelinge of schriftelijke terugkoppeling. U moet deze overtreding oplossen. Maar u krijgt verder geen officiële waarschuwing, en u krijgt geen maatregel of boete opgelegd.
Lees meer over de Mondelinge of schriftelijke terugkoppeling.
Officiële waarschuwing
Stelt een inspecteur tijdens een inspectie bij u een overtreding vast? Dan kan hij u een officiële waarschuwing geven. Soms kunt u de overtreding direct oplossen na een gesprek met de inspecteur. Soms krijgt u daar langer de tijd voor. U moet ons dan laten weten hoe u de overtreding heeft opgelost. De officiële waarschuwing is een relatief lichte interventie.
Lees wat u moet en kunt doen als u een officiële waarschuwing krijgt. En hoe u moet terugmelden.
Maatregel
Houdt u zich niet aan de regels? Dan kunnen wij u ook een maatregel opleggen. Een maatregel is een actie die u moet doen om een overtreding te stoppen, of herhaling van een overtreding te voorkomen. Ook kan de maatregel zijn dat u bepaalde zaken niet meer mag doen. Als u zich niet aan de maatregel houdt, dan kunnen wij dit afdwingen met een dwangsom, of de aan u opgelegde acties zelf op uw kosten uitvoeren. Dat noemen we bestuursdwang.
De maatregel heeft als doel om de situatie te herstellen, om overtredingen te voorkomen of te beëindigen. Als u de overtreding heeft beëindigd en aannemelijk is dat het niet meer zal plaatsvinden, zullen we geen maatregel opleggen.
Lees wat u moet en kunt doen als we u een maatregel opleggen.
Verschillende soorten maatregelen
Er zijn verschillende soorten maatregelen die we u kunnen opleggen.
Een last onder dwangsom betekent dat u iets moet doen om zo de overtreding te stoppen, of om herhaling te voorkomen. Of dat u juist iets niet meer mag doen om zo de overtreding te stoppen. Als u dit niet doet, dan moet u ons een bedrag betalen. Dit kan een bedrag per dag, per week of per keer dat u een overtreding begaat zijn, met een maximum bedrag. Na het aflopen van de termijn of na het behalen van dit maximumbedrag stopt de maatregel vanzelf. Er kan altijd een nieuwe maatregel worden opgelegd als dit nodig is.
Voorbeeld
U verkoopt schadelijke levensmiddelen. In de maatregel staat dat u de partij levensmiddelen moet vernietigen. Als u de partij schadelijke levensmiddelen niet direct vernietigt, dan moet u ons elke dag een bedrag van € 1.000 betalen totdat u de partij schadelijke middelen wel heeft vernietigd voor 10 dagen. Het maximumbedrag dat u moet betalen is € 10.000.
Een last onder bestuursdwang betekent dat u van ons een opdracht krijgt om een overtreding te beëindigen. Als u deze opdracht niet uitvoert binnen de tijd die we u daarvoor geven, dan nemen wij die opdracht over. Dan zullen wij de overtreding beëindigen. De eventuele kosten hiervan moet u betalen.
Voorbeeld
U verkoopt schadelijke levensmiddelen. In de maatregel staat dat u de schadelijke levensmiddelen die u nog in uw bezit heeft, binnen 1 week moet vernietigen. Als u dit niet binnen 1 week doet, dan zullen wij de levensmiddelen voor u vernietigen. De kosten die we daarvoor maken, moet u betalen. U krijgt hiervoor een factuur.
Een sluiting of een stillegging houdt in dat we uw bedrijf sluiten, of dat we uw activiteiten stilleggen. U mag uw bedrijf zonder toestemming niet weer (laten) openen, en uw activiteiten niet hervatten.
Voorbeeld
U heeft een uitsnijderij van vlees. Wij leggen alle activiteiten stil, omdat u zich herhaaldelijk niet aan de hygiëneregels houdt. U mag de activiteiten niet zonder toestemming weer hervatten.
Sommige handelingen mag u alleen uitvoeren als u in het bezit bent van een erkenning, vergunning of ontheffing. Een schorsing betekent dat uw erkenning, vergunning of ontheffing tijdelijk niet geldig is. U mag dan de handelingen niet meer uitvoeren zolang de schorsing geldt.
Voorbeeld
U exploiteert een slachthuis. Om te mogen slachten heeft u een erkenning nodig. U houdt zich niet aan de regels en wij schorsen uw erkenning. We vragen u vervolgens om een plan van aanpak te maken waaruit blijkt hoe u de overtredingen stopt. Dit houdt in dat u tijdelijk niet mag slachten, totdat wij uw plan van aanpak hebben goedgekeurd.
Een inbewaringneming houdt in dat zaken, goederen of dieren door ons tijdelijk worden opgeslagen. U kunt en mag de zaken, goederen of dieren in de tussentijd niet verhandelen.
Voorbeeld
U heeft waterdieren uit een derde land buiten de EU geïmporteerd, maar het bijbehorende certificaat ontbreekt. Totdat u de gebreken aan het document heeft hersteld en alles akkoord is bevonden, worden de waterdieren door ons opgeslagen, oftewel in bewaring genomen. In de tussentijd kunt u niet bij de waterdieren en kunt u de waterdieren niet in de handel brengen.
Zien we bij de controle ernstige risico’s voor de volksgezondheid, diergezondheid of het dierenwelzijn. Dan kan het zijn dat we uw bedrijf per direct stilleggen, zodat u geen activiteiten meer kunt uitvoeren. Dit kan met een spoedsluiting of met een schorsing van een erkenning. We kunnen uw bedrijf ook verbieden producten in de handel te brengen.
We controleren dagelijks of uw bedrijf ook echt dicht is. Houdt u zich niet aan deze maatregel? Dan kunnen we u een last onder dwangsom opleggen. U moet ons dan een geldbedrag betalen als u uw bedrijf nog steeds niet sluit of de activiteiten zonder onze toestemming weer hervat.
De NVWA mag nog andere maatregelen opleggen. Deze vindt u in ons Algemeen Interventiebeleid, in Bijlage B onder ‘Corrigerende interventies’.
Bestuurlijke boete
We kunnen een bestuurlijke boete geven aan bedrijven en particulieren die zich niet houden aan de regels. Een bestuurlijke boete wordt vaak kortweg ‘boete’ genoemd. Als we u een boete geven, dan bent u verplicht deze te betalen.
De boete heeft als doel om het gedrag te bestraffen. Daarom kunt u van ons alsnog een boete krijgen, zelfs als u de overtreding al heeft beëindigd. Een boete valt onder de sanctionerende interventies. Het wordt gezien als een zware interventie of bij herhaling van overtreding als een middelzware interventie.
Lees wat u moet en kunt doen als u een boete van ons krijgt.
De hoogte van de bestuurlijke boete
De hoogte van de boete verschilt per wet en per overtreding. Daarbij maakt het uit wat de overtreding is en hoe erg het is. In de wet staat een standaardbedrag per overtreding. Wij kunnen in uitzonderlijke gevallen dit bedrag verhogen of verlagen. Verschillende zaken kunnen hierbij een rol spelen:
- Is dit de eerste keer, of heeft u eerder een overtreding begaan?
- Wat is de overtreding, hoe erg is het, hoe groot is het en hoe lang heeft het geduurd?
- Hoe groot zijn de risico’s voor de volksgezondheid, diergezondheid, dierenwelzijn of milieu?
- Bent u verwijtbaar? Had u de overtreding kunnen voorkomen? Was u bijvoorbeeld ernstig ziek tijdens de overtreding? Was er sprake van opzet?
- Zijn er andere bijzondere omstandigheden in uw situatie? Kunt u de boete bijvoorbeeld niet betalen?
- Heeft u financieel voordeel gekregen uit het plegen van de overtreding?
- Hoe groot is uw onderneming?
Als er omstandigheden zijn waar wij van moeten weten, geef dat dan door aan de inspecteur. Dat kan altijd tijdens de inspectie, maar ook later in uw zienswijze, in uw bezwaarschrift of beroepschrift. Hoe eerder u deze omstandigheden meldt, hoe eerder wij hier rekening mee kunnen houden bij het bepalen van de hoogte van de boete. Bekijk goed welke omstandigheden nuttig zijn om te noemen als u uw zienswijze geeft.
Boete verlagen bij onvoldoende financiële draagkracht
We kijken bij het geven van een boete naar uw financiële situatie. Als u kunt aantonen dat u weinig geld heeft, of de boete niet kunt betalen, dan kunnen we hier rekening mee houden.
Bij deze beoordeling kijken we naar:
- het financiële resultaat van de onderneming,
- de hoogte van het inkomen van de eigenaar, vennoot of vennoten,
- de current ratio (liquiditeit op korte termijn), en
- de solvabiliteit (financiële vermogen op langere termijn).
Vindt u dat deze punten voor u gelden? Lever dan in ieder geval de volgende documenten aan in uw zienswijze of als u bezwaar maakt:
- de meest recente originele inkomensverklaring van de belastingdienst (IB-60 verklaring),
- de meest recente belastingaangifte van het bedrijf, en van de eigenaar, vennoot of vennoten (als dit van toepassing is),
- alle recente afschriften van bank- en spaarrekeningen van het bedrijf en bij de eenmanszaak, vennootschap onder firma (VOF) ook van de eigenaar, vennoot of vennoten, en
- de laatste jaarrekening van het bedrijf. Met daarin de balans en de winst- en verliesrekening en de toelichting hierop. Bij een rechtspersoon moet deze zijn opgemaakt door een accountant.
Boete verlagen bij andere bijzondere omstandigheden
Is er sprake van een bijzondere persoonlijke situatie? Geef dit dan op tijd bij ons aan, bij voorkeur in uw zienswijze. Zeker als u hierdoor de overtreding niet kon voorkomen, of de boete niet kunt betalen. Dan kunnen we hier rekening mee houden. We kijken per geval wat we voor u kunnen betekenen (bijvoorbeeld een betalingsregeling) en of de situatie ook tot verlaging van de boete leidt.
Boete verhogen wegens herhaling
Begaat u dezelfde soort overtreding niet voor de eerste keer? Dan kan het zijn dat wij de boete verhogen. Dit is afhankelijk van wanneer de vorige overtreding heeft plaatsgevonden en om welke overtreding het nu gaat. Hoe vaker u dezelfde soort overtreding begaat hoe hoger de boete kan worden. Dit wordt ook wel recidive genoemd.
Boete verhogen wegens aanmerkelijk economisch voordeel
Het begaan van overtredingen loont niet. Als u enorme winst heeft gemaakt of op een andere manier economisch voordeel heeft behaald met het begaan van de overtreding(en), dan kunnen wij de hoogte van de boete daarop afstemmen. Dit kan betekenen dat we de boete flink verhogen. Dit wordt ook wel de omzetgerelateerde boete genoemd.
Strafrechtelijke vervolging
In plaats van de bestuurlijke boete kunnen we u een bestuurlijke strafbeschikking opleggen of een proces-verbaal aanzeggen. Dat kan leiden tot een strafrechtelijke vervolging.
Bestuurlijke strafbeschikking
Een bestuurlijke strafbeschikking is een geldboete die op ons initiatief door het OM aan u wordt opgelegd. Het wijkt af van een bestuurlijke boete, omdat dit een vorm is van strafrechtelijke vervolging.
We kunnen u een strafbeschikking opleggen bij bepaalde misdrijven of overtredingen in de sfeer van de milieuwetgeving. Voorbeeld: u heeft een horecabedrijf en last van muizen. Wanneer u de muizen vangt laat u deze dieren onnodig lijden. Dan kunt u van ons een bestuurlijke strafbeschikking krijgen.
U ontvangt van onze boa een kennisgeving van bekeuring. Vervolgens stuurt het CJIB u een brief met het bedrag dat u moet betalen. Bent u het niet eens met de strafbeschikking? Dan kunt u hiertegen in verzet gaan.
Straf opgelegd door de strafrechter
Voor sommige misdrijven en overtredingen stellen wij een proces-verbaal op. Een proces-verbaal is een officieel verslag. Daarin staan de belangrijke feiten die een opsporingsambtenaar (boa) heeft waargenomen. Wat heeft hij of zij gezien, gehoord of geroken? Wat is hierover door u of anderen gezegd?
De boa stuurt het proces-verbaal naar de officier van justitie. Het Openbaar Ministerie (OM) beslist daarna wat er met uw zaak gebeurt. U kunt bijvoorbeeld een geldboete krijgen, of u wordt door de rechtbank opgeroepen voor een zitting. Hier is de NVWA niet bij betrokken.
Ons interventiebeleid
In ons Algemeen Interventiebeleid staan algemene regels over hoe we optreden tegen een ondernemer of persoon die in overtreding is. In de bijlage van het Algemeen interventiebeleid NVWA 2024 vindt u een opsomming van alle interventies die we kunnen toepassen.
Wij passen het Algemeen Interventiebeleid toe op alle domeinen waar we toezicht op houden, en daarmee dus ook in situaties die erg van elkaar kunnen verschillen. Per domein hebben we het Algemeen Interventiebeleid daarom verder uitgewerkt in Specifiek Interventiebeleid.