In het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL) staan voorschriften voor het gebruik van meststoffen. De NVWA controleert of bedrijven zich aan deze gebruiksvoorschriften houden. In 2024 voerden we 503 inspecties uit die gericht waren op naleving van het BAL.
In het kort: klein deel sector gecontroleerd
Het BAL is ingegaan op 1 januari 2024, en is de opvolgende regelgeving van het oude Besluit gebruik meststoffen (BGM). Het BAL omvat veel verschillende zaken die gaan over de ‘leefomgeving’. Er staat ook regelgeving voor het gebruik van meststoffen in. Bijvoorbeeld in welke periodes en onder welke (bodem)condities meststoffen mogen worden uitgereden en hoe meststoffen moeten worden toegepast.
Van de 503 inspecties waren er 456 akkoord en 47 niet akkoord. Dit betekent dat 90,7% van de gecontroleerde bedrijven aan de regels voldeed op het moment van controle.
Op basis van de inspecties zijn echter geen conclusies te trekken over de naleving in de sector als geheel. Er is een te klein deel van de sector gecontroleerd. De inspecties laten wel zien hoe goed de geïnspecteerde bedrijven zich aan de regels hielden.
Inspectieresultaten: overtredingen van uitrijdbepalingen
BAL-inspecties doen we meestal naar aanleiding van een observatie tijdens surveillance door de inspecteurs. In 2024 ging het om 371 inspecties. Hiervan waren er 18 niet akkoord.
Ook doen wij inspectie naar aanleiding van een melding: in 2024 gebeurde dit 124 keer. Van deze inspecties waren er 23 niet akkoord.
De overige 8 inspecties hadden een andere aanleiding. Hiervan waren er 6 niet akkoord.
In principe kunnen wij alle bedrijven en zelfs ook burgers in heel Nederland controleren op de gebruiksvoorschriften.
Waar controleren wij op?
Bij onze inspecties letten we onder meer op de volgende gebruiksvoorschriften:
- het emissiearm uitrijden van mest
- het niet gebruiken van meststoffen in de gesloten periode
- het verbod op het vernietigen van de graszode op grasland
- het verplicht telen van een vanggewas na mais
- het niet bemesten van een bufferstrook op landbouwgrond
Overtredingen
Bij een inspectie controleren we op 1 of meer van de gebruiksvoorschriften. In 2024 is een bewuste keuze gemaakt om vooral naar uitrijdbepalingen te kijken. Voor 2025 kunnen er andere accenten worden gelegd.
| Onderdeel | Aantal | Niet akkoord |
|---|---|---|
| Uitrijdbepalingen | 501 | 46 |
| Vanggewas na mais | 1 | 0 |
| Vernietiging graszode | 1 | 1 |
| Totaal | 503 | 47 |
Uitrijdbepalingen
Van de 501 inspecties op uitrijdbepalingen waren 46 niet akkoord. Bij enkele inspecties werden meerdere overtredingen geconstateerd. De meest voorkomende overtreding was het niet-emissiearm uitrijden van mest. Deze overtreding kwam 46 keer voor. Ook werden in 11 gevallen meststoffen gebruikt in de gesloten periode.
Vanggewas na mais
Er was 1 inspectie naar aanleiding van een melding. De inspectie was akkoord.
Vernietiging graszode
Bij 1 inspectie constateerden we een overtreding van het verbod op het vernietigen van de graszode op grasland.
Hoe hebben wij gehandhaafd?
Voor elke overtreding is een interventie toegepast. In totaal zijn er 47 sanctiemaatregelen genomen.
| Vervolgacties en sanctiemaatregelen | Aantal |
|---|---|
| Rapport van Bevindingen aan derden (Waterschap) | 1 |
| Proces-verbaal (OM) | 38 |
| Officiële waarschuwing | 8 |
| Totaal | 47 |
Bij 1 inspectie was er sprake van het bemesten van de bufferstrook. Het is niet toegestaan om binnen een halve meter naast de waterloop te bemesten. Ook werd er mest geloosd in een waterloop. Wij hebben deze overtreding gemeld bij het bevoegde gezag: het betreffende waterschap. Die heeft deze overtreding verder afgehandeld.
Overtredingen van de bepalingen van het BAL vallen onder het strafrecht. Wij sturen dan een proces-verbaal naar het Openbaar Ministerie (OM).
Bepaalde voorschriften van het BAL zijn ook randvoorwaarden voor het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Daarom melden wij overtredingen van deze voorschriften aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Dit betekent dat bedrijven die zich niet aan de regels houden, ook gekort kunnen worden op de subsidies die ze krijgen.
Wij melden het ook aan RVO als we een van de volgende overtredingen constateren bij een bedrijf met een derogatievergunning: het niet-emissiearm uitrijden, het vernietigen van de graszode op weidegronden en het niet telen van een vanggewas na mais. Het bedrijf voldoet dan niet aan de voorwaarden voor de derogatievergunning.
Vervolgaanpak
Ook in 2025 houden wij toezicht op de gebruiksvoorschriften van het BAL.