Dikke fractie (vaste mest na mestscheiding) moet worden bemonsterd als het wordt afgevoerd van een bedrijf. De monsters mogen alleen worden genomen door onafhankelijke monsternemers. De NVWA houdt hier toezicht op. In 2024 hebben we 276 fysieke controles op onafhankelijke monstername uitgevoerd.
In het kort: naleving op orde
Bemonstering laat onder meer zien hoeveel fosfaat, stikstof en kalium de dikke fractie bevat. Zo is duidelijk welke stoffen van het bedrijf worden afgevoerd, en dus ook of de mestbewerker zich aan de regels voor afvoer van meststoffen houdt. Om fraude tegen te gaan mogen vervoerders zelf geen monsters nemen. Sinds oktober 2017 moet dit worden gedaan door onafhankelijke monsternemers van een geaccrediteerde en erkende organisatie. Deze regeling geldt alleen voor dikke fractie, (nog) niet voor andere mest.
Tijdens onze inspecties zijn we aanwezig bij de monstername. Het gaat dus om fysieke controles. Daarbij kijken wij vooral of de onafhankelijkheid gewaarborgd is en of er overeenkomstig het bemonsteringsprotocol gewerkt wordt. Het monster moet bestaan uit deelmonsters die handmatig en evenredig verspreid over de vracht zijn genomen.
In 2024 hebben we 276 fysieke controles uitgevoerd. Hiervan waren 266 inspecties akkoord. Dit is een percentage van 96,4%.
Inspectieresultaten: meeste controles bij laden van vracht
Van de organisaties die de monsters nemen horen wij dagelijks wat de planning is voor de volgende werkdag. Zo weten wij wanneer zij monsters nemen bij welke bedrijven en dus ook wanneer wij langs kunnen komen voor een inspectie.
Er zijn 3 monsternemende organisaties. Wij hebben monsternames van deze 3 organisaties bijgewoond. De meeste inspecties waren bij bemonsteringen tijdens het laden van de vracht: dit gebeurde bij 194 inspecties. Bij het lossen werden 46 inspecties gedaan.
Sommige bedrijven laten niet iedere vracht bemonsteren, maar nemen deel aan het kwaliteitssysteem Fertigarant. De dikke fractie wordt dan steekproefsgewijs bemonsterd. Dit is alleen mogelijk als een bedrijf een vaste kwaliteit dikke fractie kan garanderen. Wij voerden 36 van de 276 controles uit bij deelnemers van Fertigarant.
De 10 geconstateerde niet-akkoorden betroffen niet tijdig ingetrokken meldingen, maar ook onjuiste vervoerder of afnemer, niet bemonsterd binnen het tijdvak of niet gemelde vrachtbemonstering.
Controles in GGH-gebieden
De meeste van de inspecties vonden plaats in Gebiedsgericht Handhaven-gebieden (GGH-gebieden). Dit zijn gebieden waar we intensief toezicht houden in het kader van de Versterkte Handhavingsstrategie Mest. Er waren 181 inspecties in GGH-gebieden, waarvan 9 niet-akkoord.
| GGH-gebied | Aantal inspecties |
|---|---|
| Oost-Brabant/Limburg | 143 |
| Veluwe | 20 |
| Twente | 18 |
Hoe hebben wij gehandhaafd?
Bij inspecties die niet akkoord waren, hebben wij nalevingshulp geboden. Hiermee helpen wij bedrijven de wet na te leven, zodat onopzettelijke vergissingen niet opnieuw worden gemaakt.
We constateerden 1 overtreding bij een Fertigarant-deelnemer. Dit hebben wij gemeld bij de certificerende instantie die daar toezicht op houdt.
Vervolgaanpak
Ook in 2025 voeren wij controles op onafhankelijke monstername uit.