Als pluimveehouder bent u verplicht om uw dieren te laten testen op verschillende ziekten, waaronder vogelgriep, Newcastle Disease en Salmonella. Dit heet monitoring. Ook moet u een bioveiligheidsplan hebben. Hiermee vermindert u het risico op de insleep van dierziekten en zoönosen. Een zoönose is een ziekte die kan overgaan van dier op mens.

Voor welke pluimveehouders gelden deze verplichtingen?

Houdt u kippen, kalkoenen of ander pluimvee voor de productie van vlees, consumptie-eieren of broedeieren? En heeft u 250 stuks pluimvee of meer? Dan is monitoring op vogelgriep, Newcastle Disease, Salmonella en een aantal andere ziekten verplicht. Ook moet u een bioveiligheidsplan hebben.

Daarnaast moet u voldoen aan de eisen voor identificatie en registratie.

Waarom zijn deze verplichtingen er?

Deze verplichtingen zijn belangrijk voor de diergezondheid, voedselveiligheid en volksgezondheid.

Waar staat dit in de wet?

Deze verplichtingen staan in de Regeling houders van dieren en de Regeling Diergeneeskundigen.

De NVWA houdt hier toezicht op. Bij een inspectie controleren we of u aan de regels heeft voldaan.

Monitoring vogelgriep

Vogelgriep (ook wel: aviaire influenza of AI) is een zeer besmettelijke ziekte die gevaarlijk is voor veel verschillende vogelsoorten. Vogels kunnen zoogdieren besmetten, zoals koeien en varkens.

Bij de monitoring op vogelgriep wordt onderzocht of uw dieren antistoffen tegen vogelgriep hebben. Zo kan vogelgriep in een vroeg stadium worden ontdekt en kan verdere verspreiding voorkomen worden. Dit is belangrijk omdat vogelgriep erg besmettelijk is. Ook is er een risico dat het virus muteert en nog gevaarlijker wordt.

Uw dierenarts neemt monsters af bij uw pluimvee. Deze monsters worden onderzocht door de Gezondheidsdienst voor dieren (Royal GD). Hoe vaak en wanneer dit moet gebeuren hangt af van het bedrijfstype. U moet dit zelf in de gaten houden en zelf uw dierenarts inschakelen.

Kijk voor meer informatie op de volgende webpagina’s:

Toch vogelgriep? Meld het!

Vermoedt u dat er vogelgriep heerst onder uw pluimvee? Meld het dan zo snel mogelijk bij het Landelijk meldpunt dierziekten via 045 - 546 31 88. Dit is verplicht.

U moet ook een melding doen als er meer dieren doodgaan dan normaal. Zie ook de pagina Vogelgriep melden voor meer informatie over melden bij verhoogde sterfte.

Vaccinatie en monitoring Newcastle Disease

Newcastle Disease (NCD, ook wel: pseudovogelpest) is een besmettelijke dierziekte en ook een zoönose. De oorzaak is een virus.

U bent verplicht om uw pluimvee te vaccineren tegen NCD. Alleen voor eenden is dit niet verplicht. Neem voor de vaccinatie contact op met uw dierenarts.

Omdat vaccinatie verplicht is, onderzoekt de Gezondheidsdienst voor dieren (Royal GD) of de vaccinatie goed heeft gewerkt. Hierbij wordt gekeken of de dieren voldoende antistoffen hebben. Als blijkt dat uw pluimvee niet voldoende beschermd is, moet u aanvullende maatregelen nemen.

Dit verschilt van de monitoring op vogelgriep. Daar wordt onderzocht of dieren in contact zijn geweest met het virus. Bij NCD wordt juist gecontroleerd of de vaccinatie voldoende bescherming geeft.

Kijk voor meer informatie op de volgende webpagina’s:

Toch NCD? Meld het!

Vermoedt u dat er ondanks de vaccinatie toch NCD heerst onder uw pluimvee? Meld het dan zo snel mogelijk bij het Landelijk meldpunt dierziekten via 045 - 546 31 88. Dit is verplicht.

Monitoring zoönotische Salmonella

Salmonella is een bacterie. Pluimvee wordt hier meestal niet ziek van, maar kan de bacterie wel uitscheiden via de mest en de eieren. Ook kan Salmonella na het slachten in het vlees zitten. Mensen kunnen voedselvergiftiging oplopen door Salmonella. Overigens geldt dit alleen voor bepaalde typen Salmonella. Deze typen worden samen zoönotische salmonella genoemd.

U moet uw pluimvee regelmatig laten testen op zoönotische salmonella. Voor de monitoring op Salmonella moet u zelf monsters nemen en deze laten onderzoeken in een laboratorium. Welke monsters u moet nemen en hoe vaak u dat moet doen, hangt af van uw bedrijfstype en het soort pluimvee.

Kijk voor meer informatie op de volgende webpagina’s:

Toch salmonella? Meld het!

Is uw pluimvee besmet met salmonella? Het is afhankelijk van het type salmonella of u dit moet melden. Kijk voor meer informatie in de Meldwijzer dierziekten.

Zie ook de pagina Monitoring op zoönotische salmonella: daar staat uitgelegd wie wanneer moet melden.

Monitoring andere ziekten

Uw pluimvee moet ook gemonitord worden op Mycoplasma, Salmonella Pullorum en Salmonella Gallinarum. Dit zijn geen zoönosen.

Kijk voor meer informatie op de volgende webpagina’s:

Bioveiligheidsplan

Zorg ook voor een bioveiligheidsplan. Dit is verplicht sinds 1 januari 2026. De NVWA controleert of u een bioveiligheidsplan heeft.

Wat is een bioveiligheidsplan?

Een bioveiligheidsplan is een onderdeel van het bedrijfsgezondheidsplan. Het bioveiligheidsplan bestaat uit een analyse van de bioveiligheid op het pluimveebedrijf, inclusief maatregelen om deze bioveiligheid te verbeteren. Het doel is om het risico op insleep en verspreiding van dierziekten en zoönosen te verminderen.

Het bioveiligheidsplan moet informatie bevatten over de volgende onderwerpen:

  • Hygiënezones
  • plaagdieren en wilde vogels
  • bezoekers en personeel
  • voertuigen en materialen
  • aan- en afvoer van dieren, mest en kadavers
  • reiniging en desinfectie van het bedrijfsterrein, stallen en inventaris
  • in het geval u eieren produceert: gebruikt materiaal, ruimtes, reiniging en desinfectie
  • uitloop van pluimvee
  • andere risico’s voor de bioveiligheid en zoönosen met betrekking tot het bedrijf of de bedrijfsvoering

Bij het opstellen van het plan kunt u de hygiënescan van AVINED gebruiken. Op de website van AVINED vindt u nog meer informatie over bedrijfshygiëne.

Meer informatie over het bioveiligheidsplan is te vinden op rijksoverheid.nl.