In Nederland gelden wettelijke regels voor het reinigen en ontsmetten (R&O) van diertransportmiddelen. Deze regels zijn er om te voorkomen dat besmettelijke dierziekten zich kunnen verspreiden. In 2025 voerde de NVWA 479 inspecties uit om te controleren of bedrijven zich aan de R&O-verplichtingen hielden.
In het kort: R&O om verspreiding van dierziekten te voorkomen
Nederlandse en buitenlandse bedrijven voeren nationale en internationale transporten uit met levende dieren. Bij de verplaatsing van dieren bestaat een risico op versleping (verspreiding) van besmettelijke dierziekten. Dit kan gebeuren via dieren maar ook via de vervoermiddelen. Daarom is een goede R&O van vervoermiddelen belangrijk en zijn hier wettelijke regels voor opgesteld. De NVWA houdt toezicht op naleving van deze regels.
Op deze pagina staan de resultaten van de inspecties die onderweg plaatsvonden, tijdens het laden of lossen bij een primair bedrijf (bijvoorbeeld veehouderijen), bij het slachthuis en op verzamelcentra. Verder controleren we ook administratief op het insturen van het bewijs van de 2e R&O. Op slachthuizen en verzamelcentra zijn ook NVWA-dierenartsen aanwezig die regulier toezicht houden binnen geplande tijden. De resultaten van dit toezicht zijn hier niet meegenomen.
In 2025 richtten we onze inspecties vooral op transportmiddelen voor varkens en pluimvee, vanwege het verhoogde risico op verspreiding van Afrikaanse varkenspest en vogelgriep. We controleerden bijvoorbeeld of vervoerders na terugkeer uit bepaalde EU-landen een 2e R&O op een erkende wasplaats in Nederland hadden uitgevoerd.
Van de 479 inspecties waren er 346 akkoord en 133 niet akkoord.
Inspectieresultaten
Tijdens de inspecties controleerden we lege vervoermiddelen op een goed uitgevoerde (2e) R&O. Ook controleerden we op de naleving van administratieve verplichtingen, zoals het op tijd insturen van het bewijs van de 2e R&O.
De meest voorkomende overtreding was het onvoldoende uitvoeren van de (2e) R&O. Bij een onvoldoende uitvoering van de R&O was het vervoermiddel niet volledig schoon. Het kwam ook vaak voor dat er geen (2e) R&O was uitgevoerd. Verder werd vaak het bewijs van de 2e R&O te laat ingezonden.
Tijdens een inspectie constateerden we soms meerdere overtredingen. Het totaal aantal overtredingen is daardoor hoger dan het totaal aantal niet-akkoord inspecties.
| Overtreding | Aantal |
|---|---|
| Onvoldoende (2e) R&O uitgevoerd | 65 |
| Geen (2e) R&O uitgevoerd | 39 |
| Bewijs 2e R&O te laat ingezonden | 40 |
| Documenten niet op orde (getuigschrift van vakbekwaamheid, transportvergunning of vervoersdocumenten) | 4 |
| Onterecht R&O-bewijs afgegeven door een erkende wasplaats | 1 |
| R&O-plaats voldeed niet aan wettelijke eisen | 1 |
| Onvoldoende controle gehouden bij R&O-plaats door exploitant | 1 |
| Totaal | 151 |
Hoe hebben wij gehandhaafd?
We hebben de volgende interventies toegepast:
| Overtreding | Mondelinge of schriftelijke terugkoppeling | Officiële waarschuwing | Rapport van bevindingen | Proces- verbaal |
|---|---|---|---|---|
| Onvoldoende (2e) R&O uitgevoerd | 6 | 32 | 12 | 15 |
| Geen (2e) R&O uitgevoerd | 2 | 13 | 14 | 10 |
| Bewijs 2e R&O te laat ingezonden | 2 | 38 | 0 | 0 |
| Onterecht R&O bewijs afgegeven door een erkende wasplaats | 0 | 0 | 0 | 1 |
| R&O plaats voldeed niet aan wettelijke eisen | 0 | 1 | 0 | 0 |
| Onvoldoende controle gehouden bij R&O plaats door exploitant | 0 | 0 | 1 | 0 |
| Documenten niet op orde (getuigschrift van vakbekwaamheid, transportvergunning of vervoersdocumenten) | 1 | 3 | 0 | 0 |
| Totaal | 11 | 87 | 27 | 26 |
Sommige bedrijven begingen meerdere overtredingen. Soms hebben we deze overtredingen samengevoegd. Daardoor kregen zij 1 interventie. Het totale aantal interventies is daarom lager dan het aantal in de tabel.
In totaal zijn de volgende interventies toegepast:
- 11 mondelinge of schriftelijke terugkoppelingen
- 82 officiële waarschuwingen
- 26 rapporten van bevindingen, op basis hiervan kan een bestuurlijke boete of maatregel worden opgelegd
- 17 processen-verbaal, deze worden ingediend bij het Openbaar Ministerie (OM) en kunnen leiden tot een strafrechtelijke vervolging
Vervolgaanpak: aandacht voor R&O is en blijft noodzakelijk
Ook in 2026 blijven we inspecties uitvoeren op de kwaliteit van reinigen en ontsmetten (R&O). We benadrukken dat R&O belangrijk is en goed moet gebeuren. Een belangrijk aandachtspunt hierbij blijft het goed uitvoeren van de 2e R&O. Dat is nodig vanwege de continue dreiging op insleep van besmettelijke dierziekten, zoals vogelgriep en Afrikaanse varkenspest.