Teken en knutten

Teken en knutten komen van nature in Nederland voor. Deze insecten kunnen ziekten overbrengen op mens en dier. 

Wat zijn teken?

Teken zijn spinachtige beestjes die laag bij de grond leven. Ze zuigen bloed bij muizen, vogels, konijnen en reeën, en soms bij mensen. Daarbij kunnen ze ziekteverwekkers overdragen, zoals de Borrelia bacterie die de ziekte van Lyme bij mensen kan veroorzaken. Meer informatie over wat u moet doen na een tekenbeet (website RIVM). Meldt u bij klachten direct bij uw huisarts.

De laatste jaren hebben verschillende tekensoorten zich in Nederland uitgebreid. Zo komt de vlekkenteek meer voor dan vroeger, en worden er nu incidenteel volwassen Hyalomma-teken ook wel 'reuzenteken', in Nederland waargenomen.

Duimnagel met daarop een vrouwtje (linksboven), mannetje (linksonder), nimf (rechtsboven) en een larve (rechtsonder)

Duimnagel met daarop een vrouwtje (linksboven), mannetje (linksonder), nimf (rechtsboven) en een larve (rechtsonder)

Schapenteek

Vrijwel altijd wanneer een teek wordt aangetroffen op een huisdier of een mens, gaat het om de schapenteek. Zoals bij alle teken, kent die 4 stadia: ei, larve, nimf en volwassen teek. De larfjes zijn zo klein dat ze doorgaans over het hoofd gezien worden. Larven hebben slechts 6 poten, de nimfen en volwassen teken hebben er 8.

Vlekkenteek

Vlekkenteek

Vlekkenteek

De vlekkenteek (Dermacentor reticulatus) heeft op het lichaam een lichte, glazuur-achtige tekening. Bij mannetjes zit de tekening over het hele lijf, bij vrouwtjes op het schild. 

Vrouwtje Middellandse Zee-teek op duimnagel

Vrouwtje Middellandse Zee-teek op duimnagel

Reuzenteek

Hyalomma-teken staan ook wel bekend als reuzenteken. Er zijn verschillende soorten, zoals de Middellandse Zeeteek of de schildpadteek. Reuzenteken leven tot nu toe niet permanent in Nederland, wel worden ze soms aangevoerd vanuit het buitenland.  

Hoe herkent u een reuzenteek?

Reuzenteken zijn groter dan de meeste andere teken. Daarnaast herkent u ze aan de volgende kenmerken:

  • De poten van volwassen reuzenteken zijn tweekleurig: de grondkleur is roodbruin, maar de gewrichten zijn meestal duidelijk lichter, waardoor de poten een geringde indruk maken
  • Het lijf van de reuzenteek is donker of roodbruin en heeft min of meer één kleur, tenzij de teek is volgezogen. De kopregio heeft ongeveer dezelfde kleur als de rest van het lijf
  • In niet-volgezogen toestand is het lichaam vaak sterk gegroefd
  • De loopsnelheid van de reuzenteek is relatief hoog: zo snel als een spin. Andere teken kruipen meer in het tempo van een lieveheersbeestje.
Foto's met daarop verschillen schapenteek en reuzenteek

Verschillen schapenteek en reuzenteek

Maak duidelijke foto’s van de teek waarop ook de poten te zien zijn. Bewaar de teek (zo mogelijk levend) in een potje op kamertemperatuur. Zet het potje niet in de zon. Noteer de plek waar u de teek heeft aangetroffen en de datum waarop u ‘m vond.

Hebt u een reuzenteek aangetroffen? Meld het ons

Reuzenteek melden

Nadat wij uw melding hebben ontvangen, beoordeelt een deskundige of het daadwerkelijk om een Hyalomma-teek (reuzenteek) gaat.

Wat zijn knutten?

Knutten zijn kleine tweevleugelige insecten van 1-4 mm. Ze zuigen bloed om hun eitjes te ontwikkelen, vooral bij zoogdieren. De bekendste virussen die ze kunnen overbrengen zijn: het blauwtongvirus, Schmallenbergvirus, Afrikaanse-paardenpestvirus, equine encephalosevirus en akabanevirus.