Ga direct naar inhoud

Pluimveemonsters van zoönotische salmonella analyseren als laboratorium

Laboratoria spelen een belangrijke rol bij het detecteren en identificeren van zoönotische salmonella (salmonella spp.). Op deze pagina ziet u hoe dit proces verloopt vanaf het moment dat een klant een monster instuurt. Welke handelingen doet u als laboratoriummedewerker, wanneer moet u een melding doen en hoe doet u dat?

De klant stuurt een monster naar uw laboratorium

De klant (pluimveehouder, (para)veterinair of officiële instantie) stuurt een (verplicht) monster naar uw laboratorium, samen met een monsterbegeleidingsformulier. De monsters worden bij voorkeur binnen 24 uur, maar uiterlijk binnen 48 uur (1 werkdag na de dag van monstername) naar uw laboratorium verzonden.

Let op: voor het onderzoeken van monsters die aan de wettelijke eisen voldoen heeft uw laboratorium een erkenning nodig.

U ontvangt en controleert het monster

  • Bewaar het monster gekoeld op een temperatuur van 5 ± 3 graden Celsius.
  • Registreer het monster met ontvangstdatum en tijdstip in uw interne systeem.
  • Controleer of het monster op tijd is ingestuurd en voldoet aan de inzettermijnen.

Salmonellamonsters moeten worden onderzocht:

  • binnen 48 uur na ontvangst van de monsters op het laboratorium, en
  • binnen 96 uur (4 dagen) na de bemonstering

Het monster is niet op tijd of ongeldig

Kunt u het monster niet op tijd inzetten? Of zijn er andere afwijkingen aan het monster? Het monster is dan ongeldig. Meld dit aan het pluimveebedrijf en leg dit contact vast.

Het pluimveebedrijf moet zo snel mogelijk een nieuw monster (laten) nemen en opsturen om te voldoen aan de wettelijke eisen. Daarna begint het proces opnieuw.

Onderzoek ongeldig monster

De pluimveehouder kan ervoor kiezen om een ongeldig monster toch door u te laten onderzoeken. U moet in dit geval voor het ongeldige monster ook de stappen hieronder volgen. Zet bij een analyse van een ongeldig monster een disclaimer op het analyserapport over de afwijking van het monster. Het monster kan door de pluimveehouder niet meer worden gebruikt als een wettelijk geldige uitslag.

Let op: wanneer de uitslag van een ongeldig monster positief is, dan geldt ook hier de meldplicht en geldt de uitzondering dat de uitslag moet worden gebruikt.

Het monster is op tijd en geldig: analyse

U onderzoekt het monster op de aanwezigheid van Salmonella spp. Hierbij voert u de onderzoeken uit volgens de testmethodes die staan in bijlage 1 van de Regeling erkenning veterinaire laboratoria.

U verwerkt en rapporteert de uitslag

Wat u met de uitslag van het onderzoek moet doen hangt af van of er Salmonella spp. in het monster is aangetroffen.

Negatieve uitslag: er is geen Salmonella spp. gevonden

Registreer de uitslag in het KIP Microbiologisch Onderzoek (KIP MO). Deel de uitslag met de pluimveehouder.

Positieve uitslag: er is wel Salmonella spp. gevonden

Bij het aantreffen van Salmonella spp. In het monster moet u serotypering (laten) uitvoeren.

Meld positief monster van legpluimvee

Komt het positieve monster van een legpluimveekoppel ? Dan moet u de aangetoonde Salmonella spp. direct melden bij de NVWA, dit kan via KIP MO. Doe dit uiterlijk de volgende werkdag voor 10:00 uur.

Uitzondering is als het onderzoek naar serotypering op de werkdag na detectie klaar is, dan mogen uitslagen van detectie en serotypering in 1 keer worden gemeld. Dit geldt voor alle monsters die in een stal met legpluimvee zijn genomen, ongeacht de aanleiding of geldigheid van het monster. Deel de voorlopige uitslag ook met de pluimveehouder.

U onderzoekt de serotypering bij detectie Salmonella spp.

Is er Salmonella spp. aangetroffen? Dan moet u het isolaat (laten) onderzoeken op meldplichtige serotypen.

Meldplichtige serotypen voor legpluimvee zijn:

  • S. Enteritidis
  • S. Typhimurium (inclusief de monofasische variant)

Meldplichte serotypen voor opfok vermeerdering, vermeerderingsdieren, vleeskalkoenen en vleeskuikens zijn:

  • S. Enteritidis
  • S. Typhimurium (inclusief de monofasische variant)
  • S. Hadar
  • S. Infantis
  • S. Virchow
  • S. Java

Uitslag serotypering: er zijn geen meldplichtige serotypen aangetroffen

  • Registreer de uitslag in KIP MO.

Bij ongeldige monsters is registratie van de vondst van een niet-meldplichtig serotype niet verplicht. U kunt het voor de volledigheid toch registreren. Zet in dit geval in het opmerkingenveld duidelijk dat het om de registratie van een ongeldig monster gaat.

  • Deel de uitslag met de pluimveehouder.

Uitslag serotypering: er zijn wel meldplichtige serotypen aangetroffen

  • Meld de vondst direct bij de NVWA, dit kan via KIP MO. Doe dit uiterlijk de volgende werkdag voor 10:00 uur. Dit geldt voor alle monsters, ongeacht de aanleiding of geldigheid van het monster.
  • Deel de uitslag met de pluimveehouder.

Infographic Monitoring op zoönotische salmonella

Op deze pagina ziet u het deel dat zich afspeelt binnen het laboratorium. In deze infographic ziet u het hele proces. Wie doet wat en op welk moment doen ze dat?

Waar staan bovenstaande eisen in de wet?

U vindt de eisen in een aantal Europese en nationale wetten: