Wat is ISPM 15?

ISPM 15 is de internationale standaard voor verpakkingshout en stuwhout. Hout dat is behandeld en gemarkeerd volgens een methode uit de ISPM 15-standaard is vrij van schadelijke organismen zoals insecten, schimmels en nematoden. Bij internationale handel en internationaal transport is het meestal verplicht om behandeld en gemarkeerd hout te gebruiken.

Waarom is ISPM 15 nodig?

In het internationale handelsverkeer wordt veel gebruik gemaakt van stuwhout en verpakkingshout, zoals balken, pallets, kisten, kratten of haspels. Het gaat hierbij om massief hout vanaf 6 millimeter (mm) dat wordt gebruikt voor ondersteuning, bescherming of transport van allerhande voorwerpen. In het hout kunnen schimmels, insecten en nematoden (aaltjes) aanwezig zijn.

Deze organismen kunnen ongemerkt meereizen naar andere landen of werelddelen en daar ernstige schade aanrichten aan bomen en struiken. Het gaat bijvoorbeeld om de Aziatische boktor. Of het dennenhoutaaltje, dat complete naaldbossen kan vernietigen. Dit gebeurt al in Portugal en Japan. Een behandeling en markering volgens ISPM 15 helpt dit te voorkomen.

Garantie

ISPM 15 is een garantie dat er geen schadelijke organismen in het hout zitten. Zendingen met verpakkingshout dat volgens ISPM 15 behandeld en gemarkeerd is, hebben geen fytosanitair certificaat of plantenpaspoort voor het verpakkingshout nodig.

Wat houdt de ISPM 15-behandeling in?

Het verpakkingshout en stuwhout worden met hitte of gas behandeld. De behandeling doodt eventueel aanwezige schadelijke organismen, zoals insecten en nematoden. Er zijn 3 verschillende methoden:

  • Heat Treatment (HT)
    Het hout wordt in een warmte kamer minimaal 30 minuten verhit op minimaal 56 graden Celsius tot in de kern van het hout.
  • Dielectric Heating (DH)
    Het hout wordt verhit met elektromagnetische straling.
  • begassing met methylbromide (MB) of sulfuryl fluoride (SF)
    Methylbromide is een giftig gas. In de Europese Unie (EU) is MB verboden en kan deze behandelmethode niet worden toegepast. Ook SF kan in Nederland niet worden toegepast vanwege regels voor het gebruik van dit gas. In landen buiten Nederland en de EU gebeurt dit nog wel.

Kijk voor uitgebreide informatie over de verschillende behandelingen in het handboek van Stichting Markering Houten Verpakkingen (SMHV).

Zie ook de standaard zelf en de (Engelstalige) toelichting bij de standaard. Deze staan op de website van de International Plant Protection Convention.

Markering

Na de behandeling wordt het hout gemarkeerd: er komt een officieel ISPM 15-merkteken op. Dit merkteken wordt ook wel ISPM 15-stempel genoemd. Dit is het bewijs dat het hout op de juiste manier is behandeld en vrij is van schadelijke organismen.

Eenmaal behandelen is voldoende

Hout dat eenmaal is behandeld en gemarkeerd is onbeperkt inzetbaar voor de handel met landen die ISPM 15 verplicht stellen.

Hoe ziet het ISPM 15-merkteken er uit?

Op hout dat behandeld is volgens ISPM 15 staat het officiële merkteken (ook wel: stempel). Het merkteken ziet er zo uit:

Merkteken ISPM15 voor verpakkingshout
Beeld: ©IPCC

Dit staat er in het merkteken:

  • logo van IPCC
    De International Plant Protection Convention (IPPC) heeft de ISPM 15-standaard opgesteld.
  • landcode
    De eerste 2 letters geven weer in welk land de houten verpakking is geproduceerd. Op de Landenlijst ISO-code kunt u zien om welk land het gaat. De code voor Nederland is NL.
  • registratienummer behandelaar
    De 3 cijfers laten zien welk erkend bedrijf het hout heeft behandeld en gemarkeerd volgens ISPM 15. Met dit nummer kunt u opzoeken om welk bedrijf het gaat.
  • type behandeling
    De letters HT, DH, MB en SF geven aan op welke manier het hout behandeld is.

Merkteken voor stuwhout

Op stuwhout staat hetzelfde merkteken, met daarnaast soms ook de letter D of de letters DUN. D of DUN staat voor dunnage: materiaal dat gebruikt wordt om goederen te beschermen, vast te zetten en te stabiliseren tijdens verzending.

Merkteken ISPM15 voor stuwhout
Beeld: ©IPCC

Kijk voor uitgebreide informatie over het merkteken op de website van SMHV.

Zie ook de standaard zelf en de (Engelstalige) toelichting bij de standaard. Deze staan op de website van de International Plant Protection Convention.

Alleen via erkende en geregistreerde bedrijven

Alleen bedrijven die geregistreerd staan bij Stichting Markering Houten Verpakkingen (SMHV) mogen hout behandelen en markeren volgens ISPM 15. Deze bedrijven zijn erkend door de NVWA. Er wordt regelmatig gecontroleerd of deze bedrijven werken volgens het Handboek SMHV.

Ook om pallets, houten kratten en ander verpakkingshout te repareren of van oude verpakkingen nieuwe te maken is een registratie nodig. Bedrijven die niet zijn geregistreerd, mogen de houten verpakkingen wel repareren of herfabriceren, maar moeten dan het ISPM 15-merkteken verwijderen.

Registratie aanvragen

Wilt u verpakkingshout en stuwhout leveren volgens ISPM 15? Lees hoe u registratie aanvraagt.

Op zoek naar een geregistreerd bedrijf?

Wilt u ISPM 15-hout inkopen, laten repareren of herfabriceren? Kijk dan in het Centraal register van erkende ondernemingen op de website van SMHV. Daar kunt u zien bij welke bedrijven u terecht kunt.

Voor welke landen is ISPM 15 verplicht?

Bij internationale handel is ISPM 15 meestal verplicht. Bijna alle landen laten bij import alleen nog in hout verpakte goederen toe als het verpakkingshout aan ISPM 15 voldoet. Zo weten ze zeker dat er geen schadelijke organismen in het hout aanwezig zijn.

U kunt dit per land controleren in overzicht Landeneisen verpakkingshout.

Import van buiten de EU? ISPM 15 verplicht

De Europese Unie (EU) stelt ISPM 15 verplicht voor al het verpakkingshout en stuwhout dat van buiten de EU komt. Houd hier rekening mee als u goederen importeert. Ook als u goederen importeert vanuit het Verenigd Koninkrijk of andere Europese landen die niet bij de EU zijn aangesloten.

ISPM 15 binnen de EU

Voor onderlinge handel tussen EU-landen hoeven houten verpakkingen niet volgens ISPM 15 behandeld en gemarkeerd te zijn, met uitzondering van verpakkingshout en stuwhout van naaldhout uit Portugal en Spanje. In deze landen komt het dennenhoutaaltje voor. Daarom is extra bescherming nodig.

Voor welk hout is ISPM 15 verplicht?

ISPM 15 is verplicht voor alle vormen van verpakkingshout en stuwhout, zoals balken, pallets, kisten, kratten of haspels. Er zijn enkele uitzonderingen, zie hieronder.

Uitzonderingen

ISPM 15 is niet verplicht voor de volgende producten:

  • verpakkingshout dat volledig is gemaakt van dun hout (dunner dan 6 mm)
  • verpakkingshout dat volledig is gemaakt van bewerkt hout, zoals multiplex, spaanplaat of fineer dat is gemaakt met lijm, hitte, druk, of een combinatie daarvan
  • vaten voor wijn en gedistilleerde drank die tijdens de fabricage zijn verhit
  • eiken vaten met GN-code 4416 uit de Verenigde Staten (VS)
  • geschenkdozen voor wijn, sigaren en andere goederen gemaakt van hout dat is bewerkt en/of vervaardigd op een manier die het vrij maakt van plaagorganismen
  • zaagsel, houtkrullen en houtwol die u gebruikt als verpakkingsmateriaal. Let op: er gelden wel regels als u ze als bulkgoederen verzendt.
  • houten onderdelen die permanent bevestigd zijn aan vrachtvoertuigen en containers

Waar staat dit in de wet?

In 2002 is de wereldwijde standaard ISPM 15 opgesteld. In de EU is ISPM 15 opgenomen in de wetgeving, namelijk in de Plantgezondheidsverordening (EU-Verordening 2016/2031). Dat betekent dat ISPM 15 ook in Nederland een wettelijke status heeft.