NVWA-brede thema’s

Controle subsidieregelingen

De controle van subsidieregelingen door de NVWA richt zich op een rechtmatige en doelmatige besteding van subsidies, en is ter ondersteuning van een rechtvaardig inkomen voor landbouwers, en voor de ontwikkeling van het Nederlandse platteland. Landbouwers krijgen tijdig de financiële ondersteuning waar ze recht op hebben, voornamelijk op basis van gelden uit het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Daarnaast controleert de NVWA regelingen die geen subsidiegelden omvatten, en een goede handels- en marktwerking binnen Europa bevorderen.

Doelen 2026

• De 1%-controles en de controles ter plaatse zijn tijdig en EU-conform uitgevoerd.
• De nacontroles voor het Europees Landbouwgarantiefonds zijn tijdig en EU-conform uitgevoerd en gerapporteerd aan de EU.
• De uitvoering van controles ter plaatse voor het Gemeenschappelijk landbouwbeleid conform afspraak RVO uitvoeren.

Risico

Onvoldoende capaciteit kan ertoe leiden dat we het aantal verplichte controles niet halen, wat een boete vanuit de EU voor Nederland tot gevolg kan hebben.

Export

Om te mogen exporteren naar een land buiten de EU, vraagt het desbetreffende land garanties ten aanzien van risico's voor volksgezondheid, voedselveiligheid, diergezondheid, dierenwelzijn en/of plantgezondheid. De NVWA geeft hiervoor, op kosten van de exporteur, exportverklaringen en certificaten af. Op basis van de garanties die het ontvangende land eist en de afspraken die met dat derde land zijn gemaakt, beoordelen we of we een exportverklaring of -certificaat kunnen afgeven. Voor een aantal zaken is ook een exportverklaring binnen de EU nodig, zoals voor bepaalde gewassen en het vervoer van dieren. Ook die exportverklaringen geven we af.

Om een efficiënte afgifte van certificaten te bevorderen, gaan we, waar mogelijk, in 2026 verder met het ontwikkelen van certificeren op afstand, met bijbehorende borgingssystematiek.

Import

De importcontroles van de NVWA zijn erop gericht om alleen gezonde dieren, veilig voedsel en veilige producten tot de markt van de EU toe te laten. Deze controles vinden plaats in grenscontroleposten, controlepunten en entrepots. We hebben er speciale aandacht voor dat deze controlelocaties volledig aan de inrichtingseisen uit de EU-regelgeving blijven voldoen en we passen nationaal beleid toe voor de exploitatie van deze locaties. We wenden onze invloed aan om de EU-regelgeving op het gebied van import te vereenvoudigen.

Inlichtingen- en opsporingsdienst

Met de Inlichtingen- en Opsporingsdienst (IOD) heeft de NVWA een eigen, onafhankelijke bijzondere opsporingsdienst in huis. Deze richt zich op de aanpak van ernstige, vaak ketengerelateerde en grensoverschrijdende, fraude en andere criminaliteit binnen onze domeinen. Vaak gaat het om criminaliteit waarvan geen aangifte wordt gedaan omdat deze buiten het zicht, ook van de toezichthouder, plaatsvindt of geen directe slachtoffers kent. Regels worden in het geval van fraude opzettelijk overtreden en economisch voordeel wordt bijvoorbeeld behaald door anderen te misleiden. Hiervoor zet de IOD zijn bijzondere bevoegdheden in om crimineel gedrag op te sporen. Ieder jaar sluiten we een handhavingsarrangement af met het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie en de ministeries van LVVN en VWS, met afspraken over onze inzet van strafrecht. Opsporing van fraude is en blijft een actuele opgave, binnen én buiten onze landsgrenzen. Denk aan onderzoek naar strafbare feiten in de voedselketen, milieudomeinen, of met consumentenproducten en attractie- en speeltoestellen.

De IOD werkt in 2026 aan het opleveren van de volgende producten:

Opsporingsonderzoeken

We dienen 17 tot 23 opsporingsonderzoeken in bij het Functioneel Parket of het Europees Openbaar Ministerie voor vervolging.

Bestuurlijke signaleringen  

Met 4 tot 6 bestuurlijke signaleringen is het doel de impact van het strafrechtelijk onderzoek (verder) te verhogen door te kijken naar knelpunten en/of succesfactoren via analyse van afgeronde dossiers en deze te agenderen bij beleidsmakers, toezichts- en opsporingspartners.

Strategische fraude-analyses 

De circa 6 strategische analyses dragen bij aan het vergroten van inzicht en kennis voor risicogericht handhaven.

Leveren van bijstand conform (internationale) afspraken 

De bijzondere opsporingsdiensten, politie, marechaussee, rijksrecherche en het Openbaar Ministerie werken samen met de internationale partners aan de aanpak van fraude. Rechtshulpverzoeken en Europese opsporingsbevelen worden uitgevoerd en aan de buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) verlenen we ondersteuning via het Fraude Expertise Knooppunt (FEK). De samenwerking en het leveren van bijstand aan (internationale) overheidsdiensten en rechtsorganen is erop gericht om (internationale) criminaliteit effectiever aan te pakken en te voorkomen. Zo draagt de IOD ook bij aan verschillende opsporingsonderzoeken die door de politie en de opsporingsdiensten van de Inspectie voor Infrastructuur, Leefomgeving en Transport (ILT), de Belastingdienst en de Arbeidsinspectie worden uitgevoerd.

Aanpak criminele geldstromen 

De NVWA-IOD heeft een beslagdoelstelling van € 7,5 miljoen voor 2026. Het achterhalen van criminele geldstromen en het frustreren en verstoren van het criminele verdienmodel zijn onderdeel van het werk van de IOD. In elk onderzoek, in elke fase van het proces, is aandacht voor en wordt ingezet op het afnemen van wederrechtelijk verkregen vermogen. Met het ontnemen van deze middelen wordt de criminaliteit aangepakt, onmogelijk gemaakt dan wel ontmoedigd. 

Bureau Risicobeoordeling en onderzoek

Het Bureau Risicobeoordeling en onderzoek (BuRO) van de NVWA voert in 2026 de volgende werkzaamheden uit:

• ketenrisicobeoordelingen in het kader van de Wet Onafhankelijke Risicobeoordeling NVWA (WOR);
• advies over casuïstiek en systematiek op het gebied van de publieke belangen;
• adviezen op het gebied van invasieve exotische organismen;
• overzichtsrapportages over risico’s op het gebied van dierenwelzijn en gewasbeschermingsmiddelen;
• risicobeoordelingen over casuïstiek op het gebied van de publieke belangen;
• toekomstverkenningen en trendonderzoek op het gebied van de publieke belangen.

BuRO zet data science in om de werkzaamheden van de overige directies van de NVWA te ondersteunen en introduceert daarbij innovaties om het werk verder te verbeteren. BuRO werkt intensief samen met de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (European Food Safety Authority, EFSA), met name op het gebied van de implementatie van de Transparantieverordening in Europa, en risicocommunicatie, dierenwelzijn en data science.

Handhavingsinstrumenten

Ook in 2026 zetten we onze handhavingsinstrumenten gericht in om de maatschappij te beschermen. Bij overtredingen leggen we maatregelen op om risico’s direct te stoppen en herhaling te voorkomen. Daarnaast leggen we bestuurlijke boetes op die afschrikken, bestraffen en positieve gedragsverandering stimuleren. Bij ernstige of opzettelijke misstanden relateren we de boetehoogte aan de omzet van een onderneming, wat zorgt voor een passende bestraffing bij grote bedrijven. Zo borgen we dat interventies evenredig zijn en maximale impact hebben op de naleving, ter bescherming van mensen, dieren en de natuur.

Wet open overheid (Woo)

De NVWA ontvangt ongeveer 300 Woo-verzoeken op jaarbasis. Het streven is om deze verzoeken zoveel mogelijk binnen de wettelijke termijn en/of de afgesproken termijn met de verzoeker af te handelen. Het proces van afhandeling van een Woo-verzoek optimaliseren we door continu te verbeteren.

^{*Voor 1-5-2022 WOB-verzoeken}

Naast openbaarmaking op grond van Woo-verzoeken maken we informatie, zoals inspectieresultaten, actief openbaar. Om te laten zien welke bedrijven de wet- en regelgeving goed naleven, en welke bedrijven dat niet doen. Met deze aanpak willen we maximaal transparant zijn en bevorderen dat ondernemers zelf hun verantwoordelijkheid nemen. Met openbaar gemaakte inspectieresultaten kunnen zowel consumenten als bedrijven hun voordeel doen bij het maken van keuzes. Zie NVWA Inspectieresultaten.