Planten en plantaardige producten moeten bij import vrij zijn van EU-quarantaine-organismen (Q-organismen) én gereguleerde niet-quarantaine organismen (RNQP's). Voor enkele Q-organismen is een bijschrijving op het fytosanitair certificaat (FC) al langer verplicht. Vanaf 6 juli 2026 komen daar verplichte bijschrijvingen voor de RNQP-eisen voor planten voor opplant, inclusief zaaizaden bij. De bijschrijvingen zijn vorig jaar gepubliceerd ((EU) 2025/2049) en toegelicht. Recentelijk zijn ook de bijschrijvingen voor producten die uitgezonderd zijn van de RNQP-eisen gepubliceerd in (EU) 2026/1110. De onderliggende RNQP-eisen wijzigen inhoudelijk niet. In dit vakbericht leest u hoe Nederland de bijschrijvingen en uitzonderingen vanaf 6 juli toepast.
Beeld: © Naktuinbouw
Aandachtspunten voor exporteurs in derde landen
RNQP's zijn al sinds 2019 gereguleerd voor planten voor opplant en de eisen die daarvoor gelden veranderen inhoudelijk niet. In Verordening (EU) 2019/2072 staan vaak meerdere opties om aan een RNQP-eis te voldoen. Denk aan opties zoals 'afkomstig uit een vrij gebied' of 'de partij is behandeld'. Bestaan er meerdere opties voor een RNQP? Dan is een bijschrijving vanaf 6 juli verplicht. Is er maar één vaste eis zonder keuzemogelijkheid? Dan is een bijschrijving voor die RNQP niet nodig. Gelden er voor een product eisen voor verschillende RNQP's? Let dan op dat er meerdere bijschrijvingen op het FC moeten staan.
Vanaf wanneer is de RNQP-bijschrijving verplicht?
De bijschrijvingsverplichting voor RNQP-eisen gaat gelden voor FCs gericht aan een EU-lidstaat, die afgegeven zijn op of na 6 juli 2026. Is het FC vóór 6 juli afgegeven, maar komt de zending pas na die datum aan in de EU? Dan wordt het FC zonder de nieuwe bijschrijvingen geaccepteerd. Zendingen met FCs die na 6 juli afgegeven zijn en niet de juiste bijschrijvingen hebben kunnen niet worden toegelaten.
De producten waarvoor eisen voor RNQP's gelden en waarvoor vanaf 6 juli bijschrijvingen verplicht worden kunt u vinden in Checklist Bijschrijvingen voor snijbloemen, granen, zaden en aardappelen en Checklist Bijschrijvingen planten voor opplant en in bijlage V van (EU) 2019/2072 zoals beschreven in (EU) 2025/2049.
Uitzonderingen
Onder bepaalde voorwaarden is het mogelijk om producten te importeren die nog niet aan de geldende RNQP-eisen voldoen. Deze voorwaarden staan in artikel 6 van (EU) 2019/2072. Dit artikel is met de publicatie van (EU) 2026/1110 gewijzigd: in artikel 6 staan de uitzondering voor planten voor opplant inclusief zaden en in 6a de uitzonderingen voor onbewerkte groentezaden en 'not finally certified' landbouwzaden.
Uitzonderingen voor planten voor opplant inclusief zaden
Voor opplant bestemde planten inclusief zaden die worden geïmporteerd voor specifieke doeleinden, zoals wetenschappelijk onderzoek, officiële testen en inspecties, re-export, bewerking-of verpakking zijn en blijven uitgezonderd van de RNQP-eisen. Zie voor de volledige lijst artikel 6.3 van (EU) 2019/2072 zoals gepubliceerd in ((EU) 2026/1110). Voor producten die onder een van deze uitzondering vallen moet de volgende bijschrijving opgenomen worden op het FC:
'Subject to the exemption laid down in Article 6(3) of Commission Implementing Regulation (EU) 2019/2072 point (met een referentie naar de letter van de geselecteerde uitzondering, a tot en met f).' (zie (EU) 2026/1110).
Uitzonderingen voor zaden
Naast de hiervoor beschreven uitzonderingen voor planten voor opplant inclusief zaden zijn er uitzonderingen voor 'seed not finally certified' en 'seed as grown'. Deze zaden moeten nog behandeld, geschoond of getoetst worden in de EU voordat ze in de handel kunnen worden gebracht.
Let op: deze uitzonderingen gelden voor een aantal, maar niet alle RNQP's. De RNQP's waarvoor een uitzondering geldt zijn beschreven in (EU) 2019/2072, artikel 6a.1, nu te vinden in (EU) 2026/1110). Voor RNQP's die niet uitgezonderd zijn in dit artikel moet een RNQP-bijschrijving op het FC vermeld zijn.
Seed not finally certified
Zaden die nog niet definitief gecertificeerd (‘not finally certified’) zijn, zijn uitgezonderd van een aantal RNQP-eisen. Partijen moeten een 'not finally certified' EU/OECD-label hebben en het FC moet voorzien zijn van de bijschrijving waarin aangegeven wordt dat de partij onder deze uitzondering valt:
'Subject to the exemption laid down in Article 6a(1) of Commission Implementing Regulation (EU) 2019/2072, point a.'
Deze uitzondering geldt met name voor landbouwzaden.
Seed as grown (niet-bewerkte groentezaden)
Groentezaden die geïmporteerd worden als seed as grown, ofwel 'niet-bewerkte zaden die geïmporteerd worden om bewerkt te worden (geschoond, getest, verpakt) alvorens ze op de markt worden gebracht', zijn vrijgesteld van de RNQP-eisen. Het FC moet voorzien zijn van de bijschrijving waarin aangegeven wordt dat de partij onder deze uitzondering valt:
'Subject to the exemption laid down in Article 6a (1) of Commission Implementing Regulation (EU) 2019/2072, point b.'
Nagenoeg alle groentezaden die in Nederland worden geïmporteerd vallen onder deze uitzondering.
Gecertificeerd landbouwzaad is niet uitgezonderd
Definitief EU/OECD-gecertificeerde landbouwzaden moeten bij import voldoen aan de RNQP-eisen. Het EU/OECD-label van in Annex I van Richtlijn 2003/17/EG genoemde landen garandeert dat het betreffende product voldoet aan de RNQP-eisen. Het EU/OECD-certificeringslabel kan dan door het land van (re-)export gebruikt worden om de vereiste bijschrijvingen af te geven, ook als de bijschrijving niet op het FC van het land van productie vermeld staat. Zorg ervoor dat uw importeur voor toekomstige partijen de bijschrijving op het originele FC laat vermelden door de NPPO van het land van productie.
Wijzigingen voor intern verkeer
De uitzonderingen van de RNQP-eisen zoals in dit vakbericht beschreven zijn ook van toepassing voor intern verkeer en het plantenpaspoort. Voor nu voorziet de NVWA geen wijzigen in de huidige processen.
Binnenkort publiceert de NVWA ook een Engelstalige versie van dit vakbericht.