Regulated Non-Quarantine Pests (RNQP's) zijn bacteriën, insecten en andere schadelijke organismen die planten ziek kunnen maken of plagen kunnen vormen. Deze organismen komen voor in meerdere landen van de Europese Unie (EU). Er gelden maatregelen om verspreiding van RNQP’s te voorkomen.
Schadelijke organismen met niet-quarantaine-status
Bepaalde bacteriën, schimmels, virussen, insecten en nematoden (aaltjes) kunnen planten ziek maken of plagen vormen. Hierdoor kan veel schade ontstaan aan gewassen.
Om de schade door plantenziekten en plagen te beperken zijn er binnen de EU afspraken gemaakt. Organismen die erg schadelijk zijn en nog niet of nauwelijks voorkomen in de Europese Unie krijgen de quarantaine-status. Dit zijn quarantaine-organismen (ook wel:Q-organismen). Bij een vondst moeten ze uitgeroeid worden.
RNQP's zijn schadelijke organismen die voorkomen in meerdere EU-landen. Bij een vondst hoeven ze niet uitgeroeid te worden. Bij handel en vervoer van planten of plantaardige producten gelden er wel eisen voor RNQP's. Het zijn dus 'gereguleerde niet-quarantaine organismen'.
Doel: bedrijfstak beschermen
Het doel van een RNQP-status is om economische schade in een bepaalde bedrijfstak te voorkomen of te beperken. Daarom heeft het schadelijke organisme alleen een RNQP-status voor bepaalde gewassen bij specifieke toepassingen. Bijvoorbeeld voor appelbomen voor de fruitteelt.
RNQP-status vooral voor teeltmateriaal en pootgoed
RNQP's verspreiden zich voornamelijk via planten bestemd voor opplant. Daarom geldt de RNQP-status meestal alleen voor teeltmateriaal en pootgoed, en soms ook voor zaad. De RNQP-status geldt nooit voor eindproducten als vruchten, snijbloemen en snijgroen.
Welke organismen zijn RNQP's?
Kijk voor een overzicht in het Register RNQP's.
Foto's en beschrijvingen
Op onze website staan foto’s en beschrijvingen van verschillende RNQP’s (zie onderaan deze pagina).
Ook op de website van de European and Mediterranean Plant Protection Organization (EPPO) staan foto’s en beschrijvingen van PZ-Q-organismen of van de symptomen die zij veroorzaken.
Eisen bij handel binnen de EU en bij import
Voor RNQP's zijn drempelwaarden vastgesteld, per gewas en toepassing. Bij handel binnen de EU mag een RNQP-organisme niet boven de drempelwaarde komen. De drempelwaarde is in veel gevallen 0%. Dat betekent dat de partij die u verhandelt volledig vrij moet zijn van het RNQP-organisme. Wordt op een handelspartij een RNQP-organisme aangetroffen boven de drempelwaarde? Dan beslist de keuringsdienst wat er moet gebeuren met de partij.
Treft een ander EU-land een partij planten uit Nederland aan die niet voldoet aan de RNQP-eisen? Dan doet dit land een melding aan Nederland. De keuringsdienst start dan een onderzoek bij de leveranciers van het materiaal.
Soms zijn er aanvullende eisen om uw plantmateriaal in de handel te mogen brengen. Voor meer informatie over de RNQP's en handel binnen de EU kunt u terecht bij uw keuringsdienst.
Eisen bij import uit landen buiten de EU
Importeert u een partij planten bestemd voor opplant uit een land buiten de EU? Dan moet deze partij voldoen aan dezelfde eisen voor RNQP's als bij interne EU-handel. Hierbij gelden dezelfde drempelwaarden (zie hierboven).
Kijk voor algemene informatie over import op de pagina Importeren van planten, groenten, fruit, plantaardig materiaal. Bijschrijvingen op het fytosanitair certificaat zijn voor RNQP's niet nodig.
De producten worden geïnspecteerd bij binnenkomst in de EU. Dit wordt meestal gedaan door de keuringsdiensten, soms door de NVWA. Treffen we een RNQP-organisme aan boven de drempelwaarde? Dan mag de betreffende partij de EU niet in. Misschien kunt u de zending nog 'behandelen', bijvoorbeeld door deze op te schonen. U moet uw zending daarna opnieuw laten inspecteren.
Voor meer informatie over de afhandeling van RNQP's bij import kunt u terecht bij uw keuringsdienst.
Waar staat dit in de wet?
In de Plantgezondheidswet staat hoe in Nederland omgegaan moet worden met ziekten en plagen. Deze wetgeving is gebaseerd op de Plantgezondheidsverordening,EU-Verordening 2016/2031. In de bijlages van deze verordening staan details over gereguleerde organismen en eventuele eisen die daarvoor gelden. Deze informatie is verwerkt in het Register RNQP's.
De officiële wetteksten vindt u op de EU-website eur-lex.europa.eu. De wetteksten staan hier in verschillende talen. In bijlages bij Verordening EU 2019/2072 staat meer informatie over RNQP’s: bijlage IV, bijlage V geeft de aanvullende eisen.
Foto’s en beschrijvingen van RNQP’s
Op deze website staat informatie over de volgende RNQP’s.
Bacteriën
| Wetenschappelijke naam | Engelse naam | Nederlandse naam | Nederlandse naam van ziekte |
|---|---|---|---|
| Agrobacterium tumefaciens | crown gall | wortelknobbelbacterie | kroongalziekte |
| Candidatus Liberibacter solanacearum | zebra chip, psyllid yellows | - | loof-vergelingsziekte |
| Candidatus Phytoplasma mali | apple proliferation phytoplasma | appelheksenbezemfytoplasma | appelproliferatie |
| Candidatus Phytoplasma prunorum | apricot chlorotic leafroll phytoplasma | - | - |
| Candidatus Phytoplasma pyri | pear decline | perenaftakelingsfytoplasma | |
| Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis | bacterial cancer | Bacterieverwelkingsziekte van tomaat | |
| Erwinia amylovora | fire blight | bacterievuur | |
| Pseudomonas syringae pv. actinidiae | bacterial canker of kiwi fruit | - | bacteriekanker bij kiwi |
| Pseudomonas syringae pv. persicae | bacterial dieback of nectarine/peach | - | - |
| Xanthomonas arboricola pv. pruni | bacterial leaf spot, shot hole, black spot | - | bacterievlekkenziekte van steenvruchten |
| Xanthomonas fragariae | angular leaf spot of strawberry, leaf blight of strawberry, vascular collapse of strawberry | - | - |
| Xanthomonas phaseoli pv. Phaseoli (Xanthomonas axonopodis pv phaseoli) | common bacterial blight | - | bacteriebrand van boon |
Insecten en mijten
| Wetenschappelijke naam | Engelse naam | Nederlandse naam |
|---|---|---|
| Acanthoscelides obtectus | American seed beetle | stambonenkever |
| Aculops fuchsiae | fuchsia gall mite | fuchsiagalmijt |
| Bruchus pisorum | pea beetle | erwtenkever |
| Bruchus rufimanus | bean beetle | tuinboonkever |
| Eriosoma lanigerum | American blight | appelbloedluis |
| Opogona sacchari | banana moth, sugarcane borer | bananenboorder, bananenmot |
| Phytonemus pallidus | begonia mite, cyclamen mite, strawberry mite | aardbeimijt |
| Pseudaulacaspis pentagona | Japanese fruitscale | - |
| Psylla (Cacopsylla) | apple leaf sucker, appe psyllic | Bladvlo, appelbladvlo |
Nematoden (aaltjes)
| Wetenschappelijke naam | Engelse naam | Nederlandse naam | Nederlandse naam van ziekte |
|---|---|---|---|
| Ditylenchus dipsaci | stem nematode | stengelaaltje | - |
(Pseudo)schimmels
| Wetenschappelijke naam | Engelse naam | Nederlandse naam van ziekte |
|---|---|---|
| Colletotrichum acutatum | anthracnose of strawberry | antracose of zwartvruchtrot bij aardbei |
| Cryphonectria parasitica | chestnut blight, blight of Chestnut | kastanjekanker |
| Dothistroma septosporum | red band needle blight | - |
| Neonectria ditissima | canker of beech | vruchtboomkanker |
| Phytophthora cactorum | collar rot of apple, crown rot of apple, dieback of rhododendron | stengelbasisrot |
| Phytophthora fragariae | Lanarkshire disease of strawberry, red core of strawberry, red stele of strawberry | - |
| Phytophthora ramorum | ramorum blight, ramorum dieback, sudden oak death | - |
| Puccinia horiana | white rust of chrysanthemum | Japanse roest |
| Stromatinia cepivora | white rot of onion | witrot |
| Verticillium dahliae | verticillium wilt |
Virussen en viroïden
| Engelse naam | Nederlandse naam |
|---|---|
| apple mosaic virus | appelmozaïekvirus |
| apple stem grooving virus | appelhoutgroefvirus |
| apple stem pitting virus | appelhoutputjesvirus |
| blueberry mosaic associated virus | (ook wel: Ophiovirus vaccinii) |
| blueberry scorch virus | blauwebessenverdorringsvirus |
| blueberry shoestring virus | - |
| chrysanthemum stunt viroid | chrysantendwergziekteviroïde |
| citrus exocortis viroid | - |
| impatiens necrotic spot virus | Impatiensvlekkenvirus (ook wel: Orthotospovirus impatiensnecromaculae) |
| leek yellow stripe virus | preigeelstreepvirus |
| onion yellow dwarf virus | - |
| pepino mosaic virus | - |
| plum pox virus | pruimensharkavirus |
| prunus necrotic ringspot virus | necrotische bladvlekkenvirus van prunus |
| raspberry ringspot virus | frambozen ringspot virus |
| strawberry crinkle virus | aardbeienkrinkelvirus |
| strawberry latent ringspot virus | (ook wel: Stralarivirus fragariae) |
| strawberry mild yellow edge virus | aardbeizwakgeelrandvirus |
| tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV) | - |
| tomato spotted wilt virus | Tomatenbronsvlekkenvirus (ook wel: Orthotospovirus tomatomaculae) |