Inspectieresultaten Residuen van bestrijdingsmiddelen in levensmiddelen 2021

Binnen de EU is vastgesteld hoeveel residu van een bestrijdingsmiddel er in een levensmiddel mag zitten. De wettelijke limiet geldt voor alle levensmiddelen die in de EU worden verkocht, verhandeld, opgeslagen, geïmporteerd, verwerkt, geproduceerd of getransporteerd. In Nederland houdt de NVWA toezicht op de Maximum Residu Limieten (MRL’s) voor levensmiddelen. Wij doen dit via steekproeven bij levensmiddelenbedrijven.

In het kort

In 2021 namen wij monsters bij 453 Nederlandse levensmiddelenexploitanten. In totaal ging het om 3080 levensmiddelen. Bij 93 producten werd de Maximum Residu Limiet (MRL) overschreden. Deze producten mochten niet verhandeld worden.

Aan de EU-buitengrens, bij Nederlandse (lucht)havens, bemonsterden we 812 levensmiddelen. Hiervan voldeden er 66 niet aan de MRL. Deze producten mochten niet geïmporteerd worden. Producten van buiten de EU bleken vaker niet aan de eisen te voldoen dan producten van EU-teelt. Dit komt waarschijnlijk doordat de producten lang onderweg zijn en tijdens het transport bestrijdingsmiddelen worden gebruikt om bederf tegen te gaan. Ook gelden er andere wettelijke eisen in landen buiten de EU.

Bij 27 monsters constateerden we dat deze meer residu bevatten dan een consument in korte tijd binnen mag krijgen. Daardoor ontstond een risico voor de volksgezondheid. Het ging om producten die al in de handel waren. Dit is een ernstige overtreding. Wij hebben de overtreders een bestuurlijke boete (BB) gegeven.

Inspectieresultaten

Wij nemen monsters bij onder andere winkelketens, industriële bedrijven, groothandels, veilingen en distributiecentra. Na bemonstering volgt een laboratoriumanalyse. Als de Maximum Residu Limiet (MRL) is overschreden, mag het product niet verhandeld worden. De betreffende levensmiddelenexploitanten krijgen een schriftelijke waarschuwing (SW) óf, bij een ernstige overtreding, een bestuurlijke boete (BB).

Producten van buiten de EU moeten voldoen aan de wettelijke EU-limieten. Wanneer wij aan de EU-buitengrens een product ontdekken dat niet voldoet aan de limieten, wordt de import van dit product geweigerd.

Tabel 1: inspecties naar residuen van bestrijdingsmiddelen in levensmiddelen

levensmiddelen aantal # > MRL % > MRL maatregel
Product op Nederlandse markt 3080 93 3% SW (2%) en BB (1%)
Product bij (lucht)havens tbv import in EU 812 66 8% Import geweigerd
Totaal 3892 159 4%

Meer residu dan consument in korte tijd binnen mag krijgen

Bij 27 monsters (0,8%) van producten die al in de handel waren, constateerden we een overschrijding van de gezondheidskundige grenswaarde voor kortdurende blootstelling. De overtreder ontvangt hiervoor een bestuurlijke boete. Is het product gedistribueerd binnen de EU? Dan stelt Nederland een RASFF-alert op. RASFF is een systeem om andere EU-lidstaten snel te waarschuwen voor onveilige producten. In 2021 is dat voor 12 producten gebeurd (0,4% van het totaal). Het ging grotendeels om producten van buiten de EU.

RASFF Alert Aantal
Sinaasappels 4
Peren 2
Druiven 1
Wijnblad 1
Mango 1
Spinazie (vernonia) 1
Bittere meloen (sopropo) 1
Tropisch knolgewas (yams) 1

Babyvoeding

Voor peuter- en zuigelingvoeding gelden andere limieten. Deze mogen geen bestrijdingsmiddelen bevatten met een concentratie hoger dan 0,01 mg/kg. Wij controleren dit ieder jaar via steekproeven. In 2021 voldeden alle 75 gecontroleerde producten aan de wettelijke limiet.

Meetresultaten in de bijlagen

In de bijlagen staan de individuele inspectieresultaten van de steekproeven. Wij onderzochten vrijwel alle monsters met een multi-residu methode die residuen van circa 400 bestrijdingsmiddelen kan aantonen.

Bekijk de individuele analyseresultaten van monsters van levensmiddelen 2021.

Bekijk de individuele analyseresultaten van levensmiddelen aan de buitengrens van de EU 2021.

  • Staan er achter een product in de kolom “Analyse” geen residuen? Dan is er geen enkel residu van een bestrijdingsmiddel in dit product gevonden. In totaal is dat in 1099 producten het geval.
  • In de kolom “Resultaat” wordt weergegeven of een gevonden residu voldoet aan de MRL. Staat er “niet-conform” in de kolom “Resultaat”? Dan zijn in het product 1 of meerdere residuen boven MRL gevonden. Het product voldoet niet aan de wettelijke limiet en wij hebben handhavend opgetreden.
  • Staat er in de kolom “Resultaat” achter een product “niet-conform*” (met asterisk)? Dan voldeed het product misschien niet aan de wettelijke limiet. Maar omdat wij een meetonzekerheid van 50% aanhouden, is dat niet zeker. Wij kunnen in zo’n situatie niet handhaven.

De resultaten zijn niet representatief voor een bepaald bedrijf of product. Daarvoor is de steekproef te klein. Wij zijn wettelijk verplicht om deze gegevens openbaar te maken op internet. Dit gebeurt ook in andere EU-lidstaten.

Maatregelen

In totaal voldeden 93 producten niet aan de Maximum Residu Limiet (MRL). Voor 62 van deze producten gaven wij een schriftelijke waarschuwing aan de betreffende levensmiddelenexploitant. Voor 31 producten gaven wij een bestuurlijke boete (BB).

Op Nederlandse (lucht)havens zagen wij 66 producten die niet voldeden aan de MRL. Hiervan werd de import geweigerd.

Vervolgaanpak

Wij blijven residuen van bestrijdingsmiddelen controleren via steekproeven. De steekproeven zijn risico-gestuurd. Dat betekent dat we vaker controles doen bij de volgende producten:

  • producten die veel geconsumeerd worden, bijvoorbeeld zuigelingenvoeding, aardappels en peren
  • producten die in grote hoeveelheden worden ingevoerd
  • producten waarvan er veel in Nederland worden geproduceerd
  • producten die door de EU zijn geselecteerd voor monstername
  • producten die in het verleden vaker boven de wettelijke limiet uit kwamen