Inspectieresultaten Alcoholwet juli 2024 - juni 2025
De NVWA houdt toezicht op de naleving van de regels uit de Alcoholwet. Bekijk de resultaten van ons toezicht in de periode van juli 2024 tot en met juni 2025.
In het kort
Wij houden toezicht op prijsacties met alcoholhoudende dranken in de retail, zoals supermarkten, slijterijen en webshops. Kortingen van meer dan 25% zijn niet toegestaan wanneer de drank niet ter plaatse wordt geconsumeerd. Bij 43 van de 240 inspecties op prijsacties zijn te hoge kortingen aangetroffen. Dit is een percentage van 18%.
Daarnaast controleren wij of verkopers zich houden aan de leeftijdsgrens van 18 jaar bij de verkoop van alcohol op afstand, bijvoorbeeld bij verkoop via internet. Er zijn in totaal 593 inspecties uitgevoerd bij online alcoholverkooppunten om te controleren of zij zich aan de leeftijdsgrens houden. Bij deze inspecties keken we naar het leeftijdsverificatiesysteem en/of de geborgde werkwijze. Bij 280 van deze inspecties werd een overtreding vastgesteld. Dit is een percentage van 47%.
Ook houden wij toezicht op specifieke verkoopbeperkingen die gelden voor online slijterijen. Hierop hebben we gecontroleerd bij 44 online verkooppunten. Bij 2 verkooppunten werden producten aangeboden die online slijterijen niet mogen verkopen.
Ons toezicht maakt deel uit van de uitvoering van het Nationaal Preventieakkoord. Dit akkoord heeft als doel dat minderjarigen geen alcohol meer drinken en dat het percentage zware en overmatige drinkers in 2040 is teruggebracht tot maximaal 5%. De regels moeten onder andere voorkomen dat jongeren online alcohol kopen of worden verleid door ongewenste koopprikkels.
Inspectieresultaten prijsacties
Wij hebben gecontroleerd of verkopers zich houden aan het verbod op prijsacties met kortingen van meer dan 25%, zoals vastgelegd in artikel 2a van de Alcoholwet. Dit verbod geldt voor zowel fysieke verkooppunten als voor webshops en andere verkooppunten die alcoholhoudende dranken op afstand vekopen.
Het volgende is niet toegestaan:
- prijsvoordelen van meer dan 25% vermelden
- daadwerkelijk kortingen van meer dan 25% geven
- de indruk wekken dat er kortingen van meer dan 25% worden aangeboden
We controleerden onder meer bij levensmiddelenwinkels en drankhandels. Veel fysieke winkels zijn ook online actief en daar zijn prijsacties ook zichtbaar. Daarom waren de meeste inspecties gericht op de digitale verkoopkanalen.
Overtredingen en handhaving bij verschillende soorten verkooppunten
We voerden 52 inspecties op prijsacties uit bij levensmiddelenwinkels. Bij 11 inspecties constateerden we een overtreding. Dit is een percentage van 21%.
| Levensmiddelenwinkels | Aantal inspecties | Aantal opgelegde maatregelen: officiële waarschuwingen en boetes | Percentage maatregelen (%) |
|---|---|---|---|
| Ketensupermarkt | 41 | 9 | 22 |
| Supermarkt overig | 11 | 2 | 18 |
| Totaal | 52 | 11 | 21 |
We controleerden bij verschillende soorten drankhandels. Dit zijn verkooppunten die alleen of vooral alcoholhoudende dranken verkopen. We voerden 164 inspecties op prijsacties uit bij drankhandels. Bij 24 inspecties constateerden we een overtreding. Dit is een percentage van 15%.
| Drankhandels | Aantal inspecties | Aantal opgelegde maatregelen: officiële waarschuwingen en boetes | Percentage maatregelen (%) |
|---|---|---|---|
| Slijterij | 38 | 4 | 11 |
| Wijnhandel | 74 | 12 | 16 |
| Bierhandel | 44 | 7 | 16 |
| Drankenhandel divers | 8 | 1 | 13 |
| Totaal | 164 | 24 | 15 |
We voerden 24 inspecties op prijsacties uit bij andere soorten verkooppunten. Bij 8 inspecties constateerden we een overtreding. Dit is een percentage van 33%.
In totaal voerden we 240 inspecties op prijsacties uit en troffen we bij 43 inspecties te hoge kortingen aan. Dit is een percentage van 18%.
| Soort verkooppunt | Aantal inspecties | Opgelegde maatregelen: officiële waarschuwingen en boetes | Percentage maatregelen (%) |
|---|---|---|---|
| Levensmiddelenwinkels | 52 | 11 | 21 |
| Drankhandels | 164 | 24 | 15 |
| Overige verkooppunten | 24 | 8 | 33 |
| Totaal | 240 | 23 | 18 |
Bij overtredingen is direct handhavend opgetreden. De boete bedraagt minimaal € 1.565 of € 3.135 per overtreding, afhankelijk van het aantal werknemers van het bedrijf. Bij herhaling kan het boetebedrag worden verdubbeld.
Inspectieresultaten leeftijdsgrens bij verkoop op afstand
Verificatiesysteem bij verkoop op afstand
Alcoholhoudende dranken mogen alleen verkocht worden aan personen van 18 jaar of ouder. Bij online aankopen moet de verkoper tijdens het aankoopproces de leeftijd van de klant controleren via een zogenoemd leeftijdsverificatiesysteem. Dit systeem bestaat uit drie stappen:
- De verkoper vraagt naar de leeftijd van de koper.
- De koper moet actief een handeling verrichten om zijn of haar leeftijd door te geven.
- De koper ontvangt een melding dat bij de bezorging opnieuw een leeftijdscontrole zal plaatsvinden.
Deze verplichtingen zijn vastgelegd in het Alcoholbesluit.
Bij 281 inspecties is het leeftijdsverificatiesysteem gecontroleerd. Bij 75 inspecties bleek sprake te zijn van een overtreding. Dit is een percentage van 27%.
In 5 situaties ontbrak het leeftijdsverificatiesysteem volledig. Hiervoor is een boete opgelegd. In 70 andere gevallen werd een officiële waarschuwing gegeven, omdat het systeem wel aanwezig was, maar niet voldeed aan de gestelde eisen.
Beschikken over een geborgde werkwijze
Naast een leeftijdsverificatiesysteem moet de verkoper beschikken over een document met een geborgde werkwijze. Hierin staat de werkwijze bij de levering beschreven. Die moet het volgende waarborgen:
- De alcoholhoudende drank wordt op het juiste adres of afhaalpunt afgeleverd.
- De leeftijd van de ontvanger wordt gecontroleerd.
Bij 269 inspecties is gecontroleerd of ondernemers beschikken over een geborgde werkwijze. Bij 87 inspecties bleek deze werkwijze niet aanwezig of onvolledig te zijn. Dit is een percentage van 32%. In zulke gevallen is een officiële waarschuwing gegeven, waarna de ondernemer de gelegenheid kreeg om alsnog een correcte en volledige geborgde werkwijze aan te leveren.
Hanteren geborgde werkwijze
Het is niet voldoende om de geborgde werkwijze alleen vast te leggen: de verkoper moet deze ook daadwerkelijk toepassen.
Om dit te controleren, gebruiken we sinds 2024 een speciale methode. Hierbij plaatsen we zelf een online bestelling bij de verkoper. Zo kunnen we beoordelen of de leeftijdscontrole en leveringsprocedure in de praktijk goed worden uitgevoerd.
De verkoper is verantwoordelijk voor het naleven van de regels, ook als de bezorging wordt uitbesteed. De verkoper moet ervoor zorgen dat de bezorger of het personeel van een afhaalpunt bij elke aflevering de leeftijd van de klant controleert en geen alcohol aan minderjarigen overhandigt.
Bij 163 verkopers is gecontroleerd of zij zich aan de leeftijdsgrens hielden bij de bezorging van alcoholhoudende dranken:
- Bij 24 inspecties werd de geborgde werkwijze correct gevolgd en werd er geen alcohol geleverd aan de 17-jarige testkoper. Dit is een percentage van 15%.
- Bij 139 inspecties werd de leeftijd niet of niet correct gecontroleerd, en werd de drank alsnog aan de minderjarige overhandigd. Dit si een percentage van 85%. Deze 139 verkopers hebben een boete gekregen.
Tijdens 17 herinspecties werd bij 6 verkopers opnieuw een overtreding geconstateerd: zij leverden wederom alcohol aan een minderjarige testkoper. Dit is een percentage van 43%. Deze 6 verkopers ontvingen opnieuw een boete.
Verder zijn er 51 controles uitgevoerd in parken door heel Nederland. Volgens het Alcoholbesluit is het verboden om alcoholhoudende drank af te leveren op een plek zonder adres, zoals in een park. In 47 gevallen werd er een overtreding geconstateerd en werd de alcoholhoudende drank in het park bezorgd.
Alcohol uit het assortiment
Naar aanleiding van de inspecties op het hanteren van de geborgde werkwijze hebben enkele formulebedrijven ervoor gekozen om de alcohol uit hun online assortiment te verwijderen. Bij het merendeel van deze bedrijven ging het fout en werd er alcohol afgeleverd aan een minderjarige. Wij hebben contact opgenomen met de hoofdkantoren van de formulebedrijven om dit te bespreken. Daarna hebben enkele bedrijven besloten om geen alcohol meer online aan te bieden.
Overtredingen en handhaving bij verschillende soorten verkooppunten
We voerden 44 inspecties op leeftijdgrens bij verkoop op afstand uit bij levensmiddelenwinkels. Bij 22 inspecties constateerden we een overtreding. Dit is een percentage van 50%.
| Levensmiddelenwinkels | Aantal inspecties | Aantal opgelegde maatregelen: officiële waarschuwingen en boetes | Percentage maatregelen (%) |
|---|---|---|---|
| Ketensupermarkt | 24 | 15 | 63 |
| Supermarkt overig | 20 | 7 | 35 |
| Totaal | 44 | 22 | 50 |
We controleerden bij verschillende soorten drankhandels. Dit zijn verkooppunten die alleen of vooral alcoholhoudende dranken verkopen. We voerden 266 inspecties op leeftijdgrens bij verkoop op afstand uit bij drankhandels. Bij 77 inspecties constateerden we een overtreding. Dit is een percentage van 29%.
| Drankhandels | Aantal inspecties | Aantal opgelegde maatregelen: officiële waarschuwingen en boetes | Percentage maatregelen (%) |
|---|---|---|---|
| Slijterij | 72 | 13 | 18 |
| Wijnhandel | 100 | 29 | 29 |
| Bierhandel | 82 | 30 | 37 |
| Drankenhandel divers | 12 | 5 | 42 |
| Totaal | 266 | 77 | 29 |
We voerden 225 inspecties op leeftijdgrens bij verkoop op afstand uit in de horeca. Bij 153 inspecties constateerden we een overtreding. Dit is een percentage van 68%.
Verder voerden we 58 inspecties op leeftijdgrens bij verkoop op afstand uit bij andere soorten verkooppunten. Bij 28 inspecties constateerden we een overtreding. Dit is een percentage van 48%.
In totaal voerden we 593 inspecties op leeftijdgrens bij verkoop op afstand uit en constateerden bij 280 inspecties een overtreding. Dit is een percentage van 47%.
| Soort verkooppunt | Aantal inspecties | Aantal opgelegde maatregelen: officiële waarschuwingen en boetes | Percentage maatregelen (%) |
|---|---|---|---|
| Levensmiddelenwinkels | 44 | 22 | 50 |
| Drankhandels | 266 | 77 | 29 |
| Horeca | 225 | 153 | 68 |
| Overige verkooppunten | 58 | 28 | 48 |
| Totaal | 593 | 280 | 47 |
Bij overtredingen hebben wij handhavend opgetreden. De boete bedraagt minimaal € 1.565 of € 3.135 per overtreding, afhankelijk van het aantal werknemers van het bedrijf. Bij herhaling kan de boete worden verdubbeld.
Inspectieresultaten verkoopbeperking voor online slijterijen
Online slijterijen mogen naast zwak alcoholhoudende dranken ook sterk alcoholhoudende dranken verkopen. Hiervoor is een slijterijvergunning verplicht. Daarnaast moeten zij voldoen aan de verkoopbeperkingen zoals vastgelegd in artikel 14a van de Alcoholwet en het Alcoholbesluit.
Deze verkoopbeperkingen houden in dat een online slijterij uitsluitend de volgende producten mag aanbieden:
- alcoholhoudende dranken
- alcoholvrije dranken
- producten en diensten die direct verband houden met het slijtersbedrijf, zoals kurkentrekkers, glazen of wijnkoelers
Als er daarnaast ook andere producten worden verkocht, treden wij in eerste instantie op met een officiële waarschuwing. We voerden inspecties uit bij 44 verkooppunten en hebben 2 keer een officiële waarschuwing moeten geven.
Wij controleren alleen of online slijterijen zich aan de verkoopbeperkingen houden. Blijkt tijdens een controle dat de slijterij geen geldige vergunning heeft? Dan wordt de betreffende gemeente ingeschakeld. Gemeenten zijn namelijk verantwoordelijk voor het toezicht op het vergunningenproces.
Vervolgaanpak
Er worden nog altijd veel overtredingen van de leeftijdsgrens bij verkoop van alcohol op afstand vastgesteld. Hierdoor blijft het voor minderjarige jongeren mogelijk om aan alcoholhoudende dranken te komen.
De NVWA blijft daarom risicogerichte inspecties bij alcoholverkooppunten uitvoeren. We besteden specifiek aandacht aan de online verkoop van alcohol aan jongeren en het verbod op excessieve prijsacties. Ook zetten we herinspecties in. Verder blijven we de nieuwe inspectiemethode bij aflevering van alcoholhoudende dranken steekproefsgewijs toepassen.
Extra aandacht gaat uit naar verkooppunten die populair zijn onder jongeren. Samen met de sector is besproken hoe de naleving kan worden verbeterd.
Toezicht en handhaving alleen zijn echter niet voldoende om de beschikbaarheid van alcohol voor jongeren terug te dringen. Ook voorlichting aan jongeren en hun ouders over de risico’s van alcoholgebruik blijft essentieel.
Daarnaast is het belangrijk dat de aangekondigde wettelijke verplichtingen voor een versterkt leeftijdsverificatiesysteem daadwerkelijk worden opgenomen in de Alcoholwet. Dit voorkomt dat minderjarigen zelfstandig alcohol kunnen bestellen via online kanalen. Ook is het van belang dat bezorgdiensten wettelijk verantwoordelijk kunnen worden gehouden als zij alcohol afleveren aan een minderjarige. Door zowel de verkoper als de bezorgdienst te kunnen beboeten, wordt extra geborgd dat de aflevering van alcohol aan jongeren daadwerkelijk stopt.