Mag ik beschermde plant- en diersoorten bezitten of verhandelen?

Hoe weet ik of het een CITES-soort is?

 CITES-soorten zijn plant- en diersoorten die met uitsterven worden bedreigd door internationale handel. Check op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) welke plant- en diersoorten onder CITES vallen. En welke regels gelden voor uw soort. Soms is handel of bezit verboden.

Wat moet ik regelen als ik CITES-soorten bezit of verhandel?

U heeft vaak documenten nodig, zoals een EU-certificaat of invoervergunning. In Nederland vraagt u deze documenten aan bij RVO. Bekijk welke CITES-documenten u nodig heeft en hoe u deze aanvraagt. Check ook waar u nog meer aan moet voldoen. Bijvoorbeeld of er voor uw soort een merkplicht of administratieplicht geldt. Ook is bij de overdracht van veel levende CITES-dieren een overdrachtsverklaring verplicht.

Zorg dat u de legale herkomst van CITES-soorten kan aantonen

U moet altijd de legale herkomst kunnen aantonen van CITES-planten en -dieren die u bezit of verhandelt. Dat betekent dat u bewijst dat u de planten, dieren of producten legaal heeft verkregen. Dit toont u aan met documenten, bijvoorbeeld een EU-certificaat of een aankoopbon. Het hangt van de soort af welke documenten u nodig heeft. Meer informatie over CITES-documenten vindt u bij RVO.

Krijgt of koopt u een CITES-soort? Dan moet de vorige eigenaar of de handelaar u bij de overdracht bewijzen meegeven. Daaruit moet blijken dat diegene de soort legaal heeft verkregen. Bij verkoop moet u aan de koper ook bewijzen meegeven.

Voedingssupplementen verhandelen? Check CITES-regels

Handelt u in voedingssupplementen? Supplementen bevatten soms ingrediënten van CITES-soorten. U heeft dan vaak ook CITES-documenten nodig. Check of uw ingrediënt afkomstig is van een beschermde plant- of diersoort. Lees meer over de regels bij handel in voedingssupplementen.

Check ook andere regels voor beschermde plant- en diersoorten

Is de soort geen CITES-soort? Controleer dan of de soort beschermd is onder andere nationale en internationale wet- en regelgeving:

Vogelrichtlijn

U mag geen levende wilde vogels bezitten of verhandelen die van nature in de EU voorkomen. Dat staat in de Vogelrichtlijn. Het gaat om vogels uit categorie A en B die staan op de 'EU Bird List'. Bekijk deze lijst via de pagina Wild Birds: Bird species of the European Union. U mag wel gekweekte of gefokte soorten bezitten of verhandelen. Deze vogels moeten een pootring hebben. Wij controleren hierop als wij langskomen voor een inspectie.

Habitatrichtlijn

U mag geen wilde plant- en diersoorten verhandelen die op Annex (bijlage) IV van de Habitatrichtlijn staan, zoals de zandhagedis. U mag wel gekweekte of gefokte soorten bezitten of verhandelen. Komen wij bij u langs voor een inspectie? Dan moet uit uw administratie blijken dat het om gefokte of gekweekte dieren gaat.

Verdrag van Bern

U mag geen wilde plant- en diersoorten verhandelen die worden beschermd door het Verdrag van Bern, zoals bepaalde addersoorten. De beschermde plantensoorten staan op Appendix (bijlage) I en de beschermde diersoorten op Appendix (bijlage) II. U mag wel gekweekte of gefokte soorten bezitten of verhandelen. Komen wij bij u langs voor een inspectie? Dan moet uit uw administratie blijken dat het om gefokte of gekweekte dieren gaat.

Conventie van Bonn

Het Verdrag van Bonn beschermt migrerende diersoorten. Dat zijn dieren die zich van het ene naar het andere leefgebied verplaatsen, zoals walvissen, vlinders en vogels. U mag geen wilde soorten van Appendix (bijlage) I bezitten of verhandelen, en ook geen producten die afkomstig zijn van deze soorten. U mag wel gekweekte of gefokte soorten bezitten of verhandelen. Komen wij langs voor een inspectie? Dan moet uit uw administratie blijken dat het om gefokte of gekweekte dieren gaat.

Omgevingswet

Een aantal diersoorten is in Nederland aangewezen als beschermde soort. U mag deze levende dieren en planten niet opzettelijk verstoren, doden, vangen of plukken. Het gaat om soorten op Bijlage IX van het Besluit activiteiten leefomgeving, onderdeel van de Omgevingswet.

Handel in bepaalde jacht- en schadesoorten soms wel toegestaan

Handel in bepaalde beschermde wilde diersoorten is soms toegestaan als de dieren zijn aangewezen als jacht- of schadesoort. Zoals konijnen, hazen, kraaien of bepaalde ganzensoorten. Het gaat bijvoorbeeld om soorten die schade veroorzaken en daarom onder voorwaarden gedood of verjaagd mogen worden. U mag alleen dode exemplaren verhandelen, bijvoorbeeld opgezette dieren. U moet altijd kunnen aantonen dat de dieren afkomstig zijn van legale jacht of legaal faunabeheer. Kijk voor meer informatie op de website van Faunabeheereenheden Nederland.

Geen beschermde soort? Controleer of het om een invasieve exoot gaat

Invasieve exoten zijn soorten die van nature niet voorkomen in Nederland en schadelijk kunnen zijn voor de natuur. Ze kunnen er bijvoorbeeld voor zorgen dat inheemse planten en dieren verdwijnen. Bekijk op de Unielijst van invasieve exoten welke soorten u in de EU niet mag houden, verhandelen, kweken, vervoeren of importeren.

Zo houden wij toezicht op beschermde soorten

De NVWA houdt toezicht op de regels voor het bezitten en verhandelen van beschermde plant- en diersoorten. Dit doen we samen met een aantal andere organisaties, zoals RVO en de Douane. We controleren bij handelaren, importeurs, particulieren en op beurzen. Lees meer over ons toezicht op beschermde soorten.

Lever voorwerpen van beschermde soorten vrijwillig en anoniem in

Bezit u ivoor, een opgezette schildpad of een ander product van een beschermde plant- of diersoort? En wilt u dit niet meer hebben of heeft u niet de juiste documenten? Lever de voorwerpen vrijwillig en anoniem in bij RVO in Den Haag. U kunt het daar ook naartoe sturen. Zo voorkomt u dat u deze voorwerpen (per ongeluk) illegaal bezit of verhandelt.

Wat kan ik met een levend CITES-dier doen?

Heeft u een levend CITES-dier en weet u niet wat u hiermee moet doen? Neem contact op met RVO.