De NVWA houdt toezicht op de handel in beschermde dier- en plantensoorten. Wij controleren of handelaren, importeurs en particulieren zich aan de regels voor de bescherming van deze soorten houden. Lees meer over ons toezicht in 2024.

In het kort

In 2024 voerden we 397 inspecties uit gericht op handel in en bezit van beschermde planten- en diersoorten. Het ging zowel om levende planten en dieren, als om dode planten en dieren of producten die hiervan gemaakt zijn. Zoals snijwerken van ivoor of voedingssupplementen met ingrediënten van beschermde soorten.

Tijdens onze inspecties richtten we ons op soorten die beschermd zijn door het internationale CITES-verdrag. Deze soorten zijn beschermd omdat ze met uitsterven worden bedreigd door (internationale) handel. Ook keken we of handelaren, importeurs en particulieren zich hielden aan andere regels die planten en dieren beschermen, namelijk de Omgevingswet, de Vogelrichtlijn, de Habitatrichtlijn, de Conventie van Bonn en de Conventie van Bern.

We hebben ook een aantal projecten uitgevoerd. Bijvoorbeeld om meer inzicht te krijgen in de handel in beschermde soorten of om grote handelaren en kwekers gericht te controleren. Verder deden we mee met ‘Thunder 2024’, een internationale actie tegen illegale handel in beschermde dieren en planten (wildlife crime).

Resultaten inspecties en projecten

Onze inspecties in 2024

In 2024 voerden we 397 inspecties uit.

  • 188 inspecties voerden we uit op verzoek van de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO).
  • 135 inspecties voerden we uit naar aanleiding van meldingen of op verzoek van een medehandhaver, zoals de Douane of politie.
  • 5 inspecties voerden we uit naar aanleiding van een project. Het ging om de projecten Reptielenhandelaren, Bezitsontheffingen, Volièrecontroles en Grote handelaren. Onderaan deze pagina staat meer informatie over deze projecten.
  • 42 inspecties voerden we uit op of naar aanleiding van beurzen.
  • 10 inspecties waren in 2023 gestart en zijn in 2024 afgerond.
  • 17 inspecties hadden een andere aanleiding, bijvoorbeeld een advertentie op internet.

Aanleiding voor inspecties handel en bezit beschermde soorten in 2024

Bij 246 inspecties constateerden we een overtreding. Zoals de volgende overtredingen:

  • De houder of handelaar had geen of geen volledige administratie bijgehouden. Hierin moeten gegevens over de dieren of planten staan, zoals waar ze vandaan komen. Dit is verplicht bij veel CITES-soorten.
  • De houder kon de legale herkomst van de planten of dieren niet aantonen.

Projecten en informatietrajecten in 2024

Project Voedingssupplementen

In 2024 zijn we een project gestart om bedrijven die actief zijn in de supplementenhandel beter te bereiken. Ook wilden we handhavingsinstrumenten ontwikkelen om ervoor te zorgen dat deze bedrijven de CITES-regels beter naleven. We hebben onder andere een aantal grote handelaren geïnterviewd. We wilden onder andere weten hoe zij omgaan met supplementen met ingrediënten afkomstig van beschermde soorten. We gaan in de komende jaren verder met dit project.

Project Volièrecontroles

In 2024 voerden we net als in 2022 en 2023 controles uit bij personen met vogelvolières. Dit deden we samen met lokale handhavers, zoals de politie. Ons doel was om de samenwerking met deze handhavers te verbeteren en kennis uit te wisselen. Ook kregen we hiermee meer inzicht in de kweek en handel van moeilijk te kweken vogels.

Project Grote handelaren

Ieder jaar voeren we inspecties uit bij een aantal grote handelaren. We controleren of zij zich aan de wettelijke regels voor dierenwelzijn en natuurbescherming houden. Ook in 2024 hebben we een aantal grote handelaren gecontroleerd. Het ging vooral om handelaren in vogels en reptielen. Ook inspecteerden we handelaren in opgezette dieren.

Salep-project

We voerden controles uit bij importeurs van producten waar salep in verwerkt zit, een poeder gemaakt van beschermde orchideesoorten. Koffie of ijs met salep wordt van oudsher met name binnen West-Aziatische gemeenschappen geconsumeerd. Volgens de importeurs is er weinig vraag naar producten met salep. Ook bleek na controle dat er niet altijd salep in de producten aanwezig was, terwijl dit wel op het etiket stond. Een aantal importeurs heeft de goederen vernietigd. Ook heeft een aantal importeurs de producent gevraagd om het etiket aan te passen.

Inspecties naar aanleiding van informatietrajecten

De afgelopen jaren voerden we informatietrajecten uit bij een klein aantal bedrijven en liefhebbers van onder andere geleedpotigen en cactussen. In 2024 voerden we inspecties uit bij deze doelgroep. We kwamen erachter dat bepaalde vogelspinnen onder andere soortnamen zijn geïmporteerd. Daar hebben we binnen de Europese Unie (EU) aandacht voor gevraagd.

Inspecties op beurzen

Jaarlijks controleren we op en rondom beurzen. We kijken of er illegale handel in beschermde dieren en planten plaatsvindt, of in producten van deze dieren of planten. We houden ook toezicht op dierenwelzijn en op naleving van het Besluit houders van dieren.

We hebben in 2024 inspecties uitgevoerd op 8 beurzen waar levende dieren verkocht werden. Op 3 beurzen werden reptielen en/of amfibieën verhandeld en op 5 beurzen werden vogels verhandeld. Ook bezochten we een antiekbeurs. Hier troffen we een aantal voorwerpen aan waarvan de legale herkomst niet kon worden aangetoond.

Operatie Thunder 2024, actie tegen wildlife crime

Operatie Thunder is een internationale actie gericht op het opsporen van criminelen en organisaties die zich bezighouden met wildlife crime. In Nederland werken diverse handhavingsinstanties hieraan mee. Naast de NVWA zijn dat RVO, de Douane, de politie en het Openbaar Ministerie (OM).

In 2024 hebben wij samen met RVO en de politie deze actie voor Nederland gecoördineerd. Tijdens de actie zijn vooral veel souvenirs en verpakkingen met voedingssupplementen, cosmetica en alternatieve medicijnen in beslag genomen.

Hoe hebben wij gehandhaafd?

We hebben bij overtredingen de volgende interventies toegepast:

  • 9 schriftelijke waarschuwingen
  • 152 rapporten van bevindingen, op basis hiervan kan een boete of maatregel worden opgelegd
  • 78 processen-verbaal
  • Tweemaal een combinatie van interventies

Bij 5 inspecties zagen we wel overtredingen, maar hebben we geen interventie toegepast. Bijvoorbeeld als een overtreding direct werd hersteld. We noteerden de overtreding wel, zodat we bij een volgende controle weten wat we eerder hebben aangetroffen.