De NVWA houdt toezicht op de handel in beschermde dier- en plantensoorten. Wij controleren of handelaren, importeurs en particulieren zich aan de regels voor de bescherming van deze soorten houden. Lees meer over ons toezicht in 2025.

In het kort

In 2025 voerden we 389 inspecties uit gericht op handel en bezit van beschermde plant- en diersoorten. Het ging zowel om levende planten en dieren, als om dode planten en dieren of producten die hiervan gemaakt zijn. Zoals snijwerken van ivoor of voedingssupplementen met ingrediënten van beschermde soorten.

Tijdens onze inspecties richtten we ons op soorten die beschermd zijn door het internationale CITES-verdrag. Deze soorten zijn beschermd omdat ze met uitsterven worden bedreigd door (internationale) handel. Ook keken we of handelaren, importeurs en particulieren zich hielden aan andere regels die planten en dieren beschermen, namelijk de Omgevingswet, de Vogelrichtlijn, de Habitatrichtlijn, de Conventie van Bonn en de  Conventie van Bern.

We hebben ook een aantal projecten uitgevoerd. Bijvoorbeeld om meer inzicht te krijgen in de handel in beschermde soorten of om grote handelaren en kwekers gerichter te controleren. Verder deden we mee met ‘Thunder 2025’, een internationale actie tegen illegale handel in beschermde dieren en planten (wildlife crime).

Resultaten inspecties en projecten

Onze inspecties in 2025

In 2025 voerden we 389 inspecties uit.

  • 206 inspecties voerden we uit op verzoek van de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO).
  • 43 inspecties voerden we uit op verzoek van een medehandhaver, zoals de Douane of politie.
  • 25 inspecties voerden we uit naar aanleiding van een project. Onderaan deze pagina staat meer informatie over deze projecten.
  • 81 inspecties voerden we uit naar aanleiding van meldingen.
  • 34 inspecties hadden een andere aanleiding, bijvoorbeeld een advertentie op internet of op initiatief van een inspecteur.

Aanleiding voor inspecties handel en bezit beschermde soorten in 2025

Bij 241 inspecties constateerden we een overtreding. Zoals de volgende overtredingen:

  • De houder of handelaar had geen of geen volledige administratie bijgehouden. Hierin moeten gegevens over de dieren of planten staan, zoals waar ze vandaan komen. Dit is verplicht bij bepaalde CITES-soorten.
  • De houder kon de legale herkomst van de planten of dieren niet aantonen.

Projecten en informatietrajecten in 2025

Informatietraject Haaien

Steeds meer haaiensoorten worden beschermd door CITES-wetgeving. Deze soorten worden bedreigd vanwege overbevissing. Er wordt op haaien gevist voor hun vinnen, squaleen (uit de lever afkomstig), vlees en kraakbeen. De meeste haaien planten zich langzaam voort. Hierdoor is de populatieaanwas laag. In 2025 hebben we een verkenning uitgevoerd om in kaart te brengen welke uitdagingen er zijn in het toezicht op de handel in haaiensoorten. Hieruit kwam naar voren dat vooral de tracering van producten zoals kraakbeen, leer, vinnen en vlees zeer gecompliceerd is. In 2026 gaan we verder met dit project.

Informatietraject Kaviaar

We hebben een verkenning uitgevoerd naar de handel in kaviaar, de onbevruchte eitjes van de steur. Van oudsher komt kaviaar uit de regio rond de Kaspische zee. Ook andere onderdelen van de steur (huid, vlees, beenderen) worden verwerkt tot producten. Bij de oogst en handel speelt criminaliteit vaak een rol. Tegenwoordig wordt kaviaar vaak gekweekt. Uit onze verkenning bleek dat er in Nederland nog maar weinig illegale handel in kaviaar plaatsvindt. De inzichten uit dit project helpen bij het inrichten van ons toezicht.

Project Grote handelaren

Ieder jaar voeren we inspecties uit bij een aantal grote handelaren. We controleren of zij zich aan de wettelijke regels voor dierenwelzijn en natuurbescherming houden. Ook in 2025 hebben we een aantal grote handelaren gecontroleerd.

Thunder 2025, actie tegen wildlife crime

Ook in 2025 heeft de NVWA deelgenomen aan Operatie Thunder, een internationale actie gericht op het opsporen van criminelen en organisaties die zich bezighouden met wildlife crime. Tijdens de actie hebben we onder meer een grote taxidermist geïnspecteerd. Dat is iemand die zich bezighoudt met het prepareren en opzetten van dode dieren. Ook zijn zeer veel karkassen, balgen en preparaten in beslag en in bewaring genomen. Van veel producten kon de legale herkomst niet worden aangetoond. Ook troffen we diverse vervalste documenten aan. De waarde van de in beslag genomen goederen was ongeveer 200.000 euro.

Hoe hebben wij gehandhaafd?

We hebben de volgende interventies toegepast:

  • 7 schriftelijke waarschuwingen
  • 173 rapporten van bevindingen, op basis hiervan kan een boete of maatregel worden opgelegd
  • 59 processen-verbaal

Bij 2 inspecties zagen we wel overtredingen, maar hebben we geen interventie toegepast. Bijvoorbeeld als een overtreding direct werd hersteld. We noteerden de overtreding wel, zodat we bij een volgende controle weten wat we eerder hebben aangetroffen.